Sadi: “Absolute macht leidt tot willekeur, corruptie en onderdrukking”

NDP-assembleelid Ann Sadi heeft zich in De Nationale Assemblee uitgesproken vóór ingrijpende hervormingen van de rechterlijke macht, waaronder de invoering van meerdere procureurs-generaal en een derde instantie (cassatie). Volgens Sadi is dit noodzakelijk om de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie opnieuw te waarborgen, “zonder dat daar politieke emoties bij betrokken worden”.
“Absolute macht is gevaarlijk”
Tijdens haar spreekbeurt stelde Sadi dat tegenstanders van meerdere PG’s voorbijgaan aan het risico van machtsconcentratie. “Absolute macht is gevaarlijk, omdat absolute macht leidt tot het ontbreken van verantwoording, willekeur en vaak onderdrukking,” aldus het assembleelid. Zij verwees daarbij naar de geschiedenis waarin monarchieën door revoluties zijn omgevormd tot democratieën en benadrukte dat kolonisatie en dictaturen wereldwijd niet langer worden getolereerd.
Scheiding der machten als fundament
Volgens Sadi is het staatsbestel van soevereine naties gebaseerd op de scheiding der machten. De rechterlijke macht moet onafhankelijk kunnen functioneren en wetgeving moet die onafhankelijkheid zo goed mogelijk waarborgen. “Wanneer één persoon ongelimiteerde autoriteit heeft, zonder checks and balances, worden burgers kwetsbaar en ontstaat een hoge kans op corruptie, populisme en de uitsluiting van minderheden en politieke tegenstanders,” zei zij.
Kritiek op politieke inmenging
Hoewel zij “immens respect” te hebben voor de rechterlijke macht, wees Sadi op concrete voorbeelden van politieke inmenging. Zij herinnerde eraan dat een president in DNA zou hebben gezegd: “Die meneer wordt straks opgehaald. Die meneer wordt straks opgesloten.” Volgens haar is het onacceptabel dat een president zich in het parlement uitlaat over zaken die de rechterlijke macht raken.
Sadi schetste de democratische rechtsorde als meer dan een juridisch en politiek systeem: het is ook een manier van samenleven. Zij benadrukte gelijkheidsrechten, vrijheidsrechten en participatierechten, en stelde dat het volk – zelfs in petitievorm – heeft laten blijken het vertrouwen in de onafhankelijkheid van de PG te hebben verloren. “Dan zal de wetgevende macht beslissingen moeten nemen om de wet zodanig te veranderen dat het maatschappelijk vertrouwen weer terug kan komen,” aldus Sadi.
Volgens het NDP-assembleelid zijn hervormingen nodig om het rechtssysteem te moderniseren en slagvaardiger te maken. Zij wees erop dat de organisatiewet van de rechterlijke macht dateert uit 1869 en slechts beperkt is aangepast in 1936. Ook stelde zij dat onder het vorige bewind de trias politica niet werd gewaarborgd, waardoor het vertrouwen in een onafhankelijke rechterlijke macht ernstig is afgenomen.
Voorbeelden uit 2023 en 2024
Sadi haalde een concreet voorbeeld aan van na de demonstraties van februari 2023, waarbij de ex-president in de Assemblee zou hebben gezegd: “Ik heb de PG opdracht gegeven om de actievoerders niet te vervolgen voor opruiing.” Een jaar later zou dezelfde ex-president tegenover een medium hebben verklaard dat het de bedoeling was geweest het bestuur van het land over te nemen, “zonder dat daar enig bewijs voor is geleverd”. Volgens Sadi heeft dit het evenwicht binnen de trias politica beïnvloed.
Sadi stelde dat Suriname sinds 1975 het enige land binnen Caricom is zonder derde instantie, nadat de Hoge Raad als cassatierechter voor Suriname wegviel. Een derde instantie is volgens haar essentieel voor rechtsontwikkeling, rechtseenheid, rechtsbescherming en herstel van vertrouwen in de rechtsstaat.
Zij uitte ook kritiek op het idee om cassatie via de Caribbean Court of Justice te laten verlopen, eventueel met een Surinaamse civiele kamer in Paramaribo. “Als dat de beste route was, zou elk Caricom-land die route kiezen,” merkte zij op.
Sadi stelde dat Suriname als soevereine staat zelf moet beginnen met het opbouwen van een derde orgaan binnen het rechtssysteem. Zij wees erop dat er de afgelopen jaren rechters zijn opgeleid en dat naar verwachting binnen anderhalf jaar zeker vijftien nieuwe rechters beschikbaar zullen zijn. “We moeten ergens beginnen,” besloot zij.
The post Sadi: “Absolute macht leidt tot willekeur, corruptie en onderdrukking” appeared first on Suriname suriname.

...