Rijssel bij eedaflegging ambtenaren: ‘Een betrouwbare ambtenaar zorgt voor een betrouwbare overheid’

door

Tekst en beeld: Edwien Bodjie

PARAMARIBO – “Laten we eerlijk zijn: we weten dat er corruptie is. Corruptie is een virus. Het begint klein, met een attentie, een dienst aan een vriend of een ‘vergeten’ factuur. Het kan groeien wanneer je zwaktes hebt.”

Met die woorden hield gastspreker Robby Rijssel vrijdag de aanwezigen een spiegel voor tijdens de eedaflegging van ongeveer 750 ambtenaren in Ballroom Prince. De ceremonie, georganiseerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken, stond in het teken van verantwoordelijkheid, integriteit en het herstel van vertrouwen in de overheid. Na jaren zonder dergelijke momenten legden ambtenaren opnieuw de eed of belofte af.

Geen symbolische handeling

Rijssel maakte duidelijk dat de eed geen symbolische handeling is, maar een belofte aan de samenleving. Volgens hem rust het vertrouwen van burgers op vier pijlers: dienstbaarheid, integriteit, inzetbaarheid en weerbaarheid tegen corruptie.

Hij wees de ambtenaren erop dat zij geen machtsdragers zijn, maar dienaren van het volk. Dat vraagt om geduld, empathie en de bereidheid om burgers daadwerkelijk te helpen, ook wanneer systemen tekortschieten. Integriteit noemde hij het morele anker dat richting geeft bij lastige keuzes, juist wanneer persoonlijke relaties of druk van buitenaf een rol spelen.

Ook inzetbaarheid kwam nadrukkelijk aan bod. Flexibiliteit, verantwoordelijkheid nemen en bereid zijn extra inspanningen te leveren, dragen volgens hem bij aan het functioneren van de overheid. “Een inzetbare ambtenaar is een betrouwbare ambtenaar, en een betrouwbare ambtenaar zorgt voor een betrouwbare overheid,” stelde hij. Tegelijk waarschuwde hij voor de geleidelijke manier waarop corruptie kan binnensluipen. Juist daarom zijn alertheid en een sterke houding nodig.

Vertrouwen als fundament

Waarnemend HRM-directeur op het ministerie, Marjory Mulier, sloot daarop aan met een boodschap over de kern van het ambtenaarschap. “Dienstbaarheid betekent luisteren, begrijpen en handelen met respect,” gaf zij de aanwezigen mee.

Volgens Mulier reikt het werk van een ambtenaar verder dan regels en procedures. Achter elk dossier staan mensen die afhankelijk zijn van een goed functionerende overheid. Vertrouwen noemde zij het belangrijkste kapitaal waarover de overheid beschikt.

Zij riep de ambtenaren op om zich voortdurend af te vragen wat burgers nodig hebben en hoe zij daaraan kunnen bijdragen. Zorgvuldigheid, aanspreekbaarheid en een sterk normbesef zijn daarbij onmisbaar. In situaties van twijfel moeten persoonlijke waarden en professionele principes richting geven. Ook noemde zij samenwerking en voortdurende ontwikkeling binnen de organisatie belangrijke factoren.

Wettelijke en morele lading

Directeur Nasier Eskak ging in op het juridische karakter van de eed. Hij wees erop dat de eedaflegging een wettelijk verplichte handeling is, waarin eerlijkheid, onpartijdigheid en toewijding aan het algemeen belang centraal staan.

Tegelijk gaf hij aan dat de eed meer moet zijn dan een verplicht moment. De inhoud ervan hoort zichtbaar te zijn in het dagelijks functioneren van ambtenaren. Eskak stond ook stil bij de herkomst van de eedformule, die teruggaat tot een staatsbesluit uit 1966. Er wordt gekeken naar aanpassing van de tekst, zodat deze beter aansluit bij de huidige tijd en beleving.

Na de toespraken volgde het formele gedeelte. Onder begeleiding van Eskak en minister Marinus Bee legden eerst directieleden van verschillende ministeries de eed af, waarna de overige ambtenaren volgden. In groepen werden zij opgeroepen om op te staan en de eed of belofte uit te spreken. Daarbij verklaarden zij onder meer geen giften of beloften aan te nemen en hun functie eerlijk en nauwgezet uit te voeren.

Rijssel zei tot slot dat deze dag voor de betrokken ambtenaren een duidelijk moment van bevestiging betekende. Niet alleen van hun functie, maar ook van de verantwoordelijkheid die daarmee gepaard gaat. Rijssel: “Wat tijdens de eed wordt uitgesproken, moet dagelijks zichtbaar zijn in het handelen van de ambtenaar.”

Aanwezigen vrijdag tijdens de ceremonie; vooraan zitten Biza-directeur Nasier Eskak en minister Marinus Bee.