Rekenkamerverslag 2025

door

HET FINANCIËLE HUISHOUDEN van de staat Suriname wordt door de Rekenkamer gecontroleerd. Zij ziet toe op de rechtmatige en doelmatige besteding van de belastingmiddelen die de staat uitgeeft en controleert ook de realisatie daarvan. De Rekenkamer is tevens bevoegd om zelfstandig onderzoek te doen bij departementen waar mogelijk onregelmatigheden zijn geconstateerd.

Het vorig jaar verschenen rekenkamerverslag, dat toen in DNA is behandeld, heeft veel ophef veroorzaakt. Zo bleken gronduitgiften in 2023 niet rechtmatig te zijn. Dat was een flinke trap tegen het zere been van veel landgenoten, die in sommige gevallen heel lang hadden moeten wachten om een stuk grond van de staat te krijgen. Helaas is tot op de dag van vandaag nog niet duidelijk hoe het Ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) hiermee zal omgaan.

Daarnaast bleek dat bij veel ministeries de afdelingen Interne Controle niet of nauwelijks functioneerden en dat allerlei controlemechanismen bewust of onbewust werden omzeild. Inmiddels is het Rekenkamerverslag van 2025 verschenen. Het instituut, dat in november van vorig jaar een informatiebijeenkomst had met zowel de Vaste Commissie GBB als het ministerie zelf, blijft bij zijn constatering. Een aantal gronduitgiften in 2023 is onrechtmatig, omdat de procedures simpelweg niet of onvoldoende zijn gevolgd.

Het instituut heeft geprobeerd de afdelingen Interne Controle van de ministeries en departementen te ondersteunen met capaciteitsopbouw, maar de constateringen zijn bedroevend. Sommige afdelingen hebben geen of onvoldoende getraind en geschikt personeel, beschikken over onvoldoende digitale vaardigheden en computerfaciliteiten om hun werk te doen, terwijl andere afdelingen geen overleg hebben met de leiding van het ministerie.

De Rekenkamer maakt zich ook ernstig zorgen dat de Wet op de Jaarrekeningen niet of nauwelijks wordt nageleefd door parastatale bedrijven. Terwijl de overheid jaarlijks miljoenen aan subsidies overmaakt, ontbreekt elk toezicht op de uitgaven en inkomsten van dergelijke bedrijven. Dat is volgens de Rekenkamer iets dat voortvarend aangepakt moet worden.

De waakhond van de staatsfinanciën heeft ook een rechtmatigheidsonderzoek laten uitvoeren naar de uitgifte van onder meer monikarta. Het resultaat toont een algeheel falen op het gebied van regels en procedures aan. Er is kennelijk geen enkele bij wet vastgestelde procedure die aangeeft hoe de monikarta uitgegeven moet worden en aan wie. Dossiers van mensen die de kaarten moeten krijgen of al hebben, zijn niet volledig; veel gebeurt nog handmatig en veel adressen die zijn opgegeven door kwetsbare huishoudens kloppen niet. Kortom, een complete chaos.

Wat duidelijk blijkt uit dit Rekenkamerverslag, is dat de staat en haar verbonden organisaties en parastatalen het niet nauw nemen met de verantwoording van verkregen middelen. Daarnaast neemt de overheid het ook niet zo nauw met bestaande regels en procedures. Er is enorm veel werk aan de winkel om deze situatie te ordenen. Maar in troebel water is het goed vissen. Dus als de chaos een doel dient, wordt het nog moeilijker om dit vraagstuk op te lossen.