REKENKAMER WAARSCHUWT

door

De Rekenkamer van Suriname heeft haar verslag over het dienstjaar 2025 officieel aangeboden aan De Nationale Assemblee, de regering en de Staatsraad. Het rapport richt expliciet de aandacht op de noodzaak van ingrijpende hervormingen binnen het stelsel van Public Finance Management (PFM), dat volgens de Rekenkamer, de ruggengraat vormt van een gezonde en veerkrachtige economie.
Het jaar 2025 was bijzonder, omdat voor het eerst op brede schaal het Single-Audit-principe werd toegepast, conform de Comptabiliteitswet 2019 en 2024. Deze methode brengt planning, uitvoering en controle van staatsfinanciën op één lijn. Suriname komt zo een stap dichter bij internationale transparantiestandaarden. Toch blijkt uit het verslag dat de praktijk nog steeds achterblijft bij de theorie.
Volgens de Rekenkamer blijven structurele knelpunten hardnekkig aanwezig. De aansluiting tussen beleid en uitvoering is onvoldoende. Interne controlemechanismen functioneren vaak niet naar behoren, waardoor monitoring van projecten en tijdige bijsturing tekortschieten. Transparantie in de extractieve sector, zoals bij staatsbedrijven en goudexporteurs, blijft beperkt, ondanks internationale initiatieven als EITI (Extractive Industries Transparency Initiative).
Specifieke bevindingen maken de ernst van de situatie duidelijk. Bij de uitgifte van domeingronden worden nog steeds onregelmatigheden geconstateerd, terwijl sociale zekerheid en pensioenuitkeringen verdere aanscherping van controles vereisen. Subsidies aan onderwijsinstellingen blijken slecht te worden opgevolgd, en parastatale instellingen voldoen vaak niet aan de Wet op de Jaarrekening, waardoor een volledig inzicht in de staatsfinanciën ontbreekt.
De Rekenkamer constateert dat aanbevelingen uit eerdere controles, vaak niet volledig worden opgevolgd. Dit leidt tot een herhaling van gebrekkige administratie, onduidelijke verantwoording en onvoldoende projectcontrole. Interne monitoring is in veel ministeries beperkt of vertraagd, waardoor effectieve bijsturing niet plaatsvindt en publieke middelen inefficiënt worden gebruikt.
Een belangrijk probleem is de beperkte doorwerking van controle naar beleid. Aanbevelingen worden wel geformuleerd, maar missen vaak concrete implementatie of een duidelijke opvolgingsstructuur. Hierdoor blijven structurele verbeteringen uit en blijft het parlementaire toezicht onder druk staan. Wanneer informatievoorziening vanuit de uitvoerende macht vertraagd of incompleet is, wordt effectieve controle op de besteding van staatsmiddelen bemoeilijkt.
Internationale samenwerking illustreert de mogelijkheden die bestaan voor verbetering. Het afgeronde Makandra-programma met de Algemene Rekenkamer Nederland richtte zich op capaciteitsversterking, terwijl de verkiezing van voorzitter drs. S.R. Bhoendie tot de Governing Board van INTOSAI de internationale erkenning van de Rekenkamer onderstreept. Dit toont dat Suriname beschikt over het potentieel om de kwaliteit van financieel beheer op wereldniveau te brengen, mits de aanbevelingen consequent worden uitgevoerd.
De Rekenkamer benadrukt dat versterking van interne controle, duidelijke verantwoordingslijnen en systematische opvolging van aanbevelingen essentieel zijn. Zonder deze maatregelen zullen inefficiënties en tekortkomingen blijven terugkeren, met directe gevolgen voor het functioneren van de overheid en het vertrouwen van burgers en internationale partners. Het instituut pleit daarom voor een resultaatgerichte aanpak, waarbij tekortkomingen niet alleen worden vastgesteld, maar ook structureel worden aangepakt.
Het verslag van de Rekenkamer maakt duidelijk dat Suriname voor een cruciale uitdaging staat: de theoretische hervormingen zijn ingezet, maar de uitvoering blijft steken in bureaucratische en institutionele beperkingen. Alleen door discipline, systematische opvolging en een cultuur van verantwoordingsplicht kan het financieel beheer van de staat worden versterkt, kunnen publieke middelen effectief worden ingezet en kan het vertrouwen in de overheid duurzaam worden hersteld.
The post REKENKAMER WAARSCHUWT ..