REGISTRATIEPLICHT AMBTENAREN IS BIJNA WATER NAAR ZEE DRAGEN

door

De aankondiging dat 2154 ambtenaren hun salaris verliezen, omdat zij zich niet hebben geregistreerd, klinkt daadkrachtig. Het ministerie van Binnenlandse Zaken stelt dat herhaaldelijke oproepen zijn gedaan en dat wie zich niet heeft gemeld, kennelijk geen band meer heeft met de overheid. Lonen worden, hierdoor stopgezet, ministeries krijgen namenlijsten en waar nodig volgen ontslagprocedures. Op papier oogt het als een noodzakelijke stap richting sanering van het ambtenarenapparaat. Maar de vraag is: lossen we hiermee het echte probleem op?
Het Surinaamse ambtenarenbestand kampt al jaren met een enorme structurele scheefgroei. In 2023 telde het ambtenarenapparaat circa 54.000 personen in overheidsdienst, bijna de helft van de beroepsbevolking. Bij de eerste registratie meldden zich 48.622 ambtenaren aan; ongeveer 6.000 bleven weg, waarna hun loon werd stopgezet. Tegelijkertijd was er een groep ambtenaren die zich wel heeft geregistreerd, maar geen werkplek heeft. Dat roept een ongemakkelijke vraag op, want hoe kan het dat mensen in dienst worden genomen zonder dat er functies, werkplekken of duidelijke taakomschrijvingen, beschikbaar zijn? Hoe heb je gesolliciteerd en voor welke functie?
Het huidige registratieproces wordt gepresenteerd als instrument om spookambtenaren in kaart te brengen en het apparaat te saneren. Dat is op zichzelf toe te juichen. Transparantie en controle, zijn noodzakelijk. Maar registratie alleen is geen hervorming, het betreft een administratieve ingreep. Zolang politieke benoemingen, cliëntelisme en ongecontroleerde instroom, niet fundamenteel worden aangepakt, blijft elke sanering tijdelijk. Bovendien wringt het dat de overheid enerzijds erkent dat facilitaire voorzieningen achterlopen en dat niet iedereen over een werkplek beschikt, terwijl anderzijds in verschillende perioden toch nieuwe aanstellingen, zijn doorgevoerd. Dat wijst niet slechts op organisatorische achterstand, maar op gebrekkige personeelsplanning.
Tijdens de Landsdienarenregistratie (LDR) is ook vervroegde uitdiensttreding aangeboden; 766 landsdienaren maakten daarvan gebruik. Dat kan bijdragen aan verlichting van de loonlast. Maar ook hier geldt: zonder structurele screening, functiewaardering en prestatie-evaluatie, blijft het dweilen met de kraan open.
De grootste werkgever van het land, de overheid, zou het voorbeeld moeten geven in professionaliteit, transparantie en meritocratie. In de particuliere sector is het vanzelfsprekend dat functies worden ingevuld op basis van competentie, geschiktheid en behoefte. Waarom lukt dat binnen de overheid niet op dezelfde consequente wijze? Waarom ontbreekt een duurzaam, politiek onafhankelijk screeningsmechanisme, dat waarborgt dat alleen gekwalificeerde personen worden aangesteld?
Het ambtenarenapparaat gezond maken, vraagt meer dan het stopzetten van salarissen van niet-geregistreerden. Het vraagt politieke discipline, langetermijnvisie, en de bereidheid om afscheid te nemen van patronage als bestuurlijk instrument. Elke regering belooft sanering; te vaak breidt het apparaat onder dezelfde regeringen, zich weer verder uit.
De registratie van 2154 ambtenaren is mogelijk een noodzakelijke stap. Maar als het daarbij blijft, is het niets meer dan symptoombestrijding. De samenleving verdient een overheid die niet alleen registreert, maar hervormt structureel, transparant en zonder politieke bijbedoelingen. Want zolang dat uitblijft, blijft de vraag hangen: wanneer komt er echt een einde aan de uitbreiding van het ambtenarenapparaat?
The post REGISTRATIEPLICHT AMBTENAREN IS BIJNA WATER NAAR ZEE DRAGEN ..