RECHTSZAKEN DUREN TE LANG

De toelichting van het Openbaar Ministerie (OM) op de column van Nita Ramcharan op Starnieuws geeft inzicht in de procedurele stand van zaken van enkele geruchtmakende strafzaken. Tegelijkertijd blijkt dat verschillende dossiers zich nog in de onderzoeksfase bevinden of wachten op een volgende juridische stap. Daarmee blijft de vraag actueel, hoelang het duurt voordat onderzoeken worden afgerond en vervolgingsbeslissingen worden genomen. De kern van de kritiek van Ramcharan is dat cijfers over aanhoudingen en strafdossiers, onvoldoende zeggen over de uiteindelijke afhandeling van strafzaken. Het functioneren van het strafrecht wordt ook bepaald door de voortgang van onderzoeken, de duur van procedures en de tijd waarbinnen verdachten worden berecht.
Volgens de toelichting van het OM, bevindt het dossier in de Grassalco-zaak zich bij de politie voor nader onderzoek. In de kwik-zaak, waarbij vier politieambtenaren en één burger in verzekering zijn gesteld, loopt het onderzoek nog. De SLM-zaak is voorgelegd aan de kantonrechter; het OM wacht op een beslissing van het Hof van Justitie over de bezwaarschriften tegen de dagvaardingen. Ook de dossiers van voormalige ministers bevinden zich in verschillende stadia. In de Pan-Am-zaak rond Riad Nurmohamed is een gerechtelijk vooronderzoek tegen bekende daders gevorderd bij de rechter-commissaris. In de zaak rond Gillmore Hoefdraad werkt de politie aan de dossiervorming. De dossiers van Bronto Somohardjo zijn door het OM ontvangen en worden bestudeerd. De zaak over de in beslag genomen rijst bevindt zich nog bij de politie, onder leiding van het OM. Deze informatie verduidelijkt de procedurele status, maar geeft geen concrete termijn waarbinnen de volgende stappen worden verwacht. Daarmee blijft inzicht in de voortgang beperkt.
Strafzaken verschillen in omvang en complexiteit. Moordzaken, drugsvangsten, onderzoeken naar verdwenen financiële middelen bij banken en mogelijke corruptie bij staatsbedrijven, kunnen omvangrijk onderzoek vereisen. De bewijsvoering moet zorgvuldig zijn en de rechten van verdachten moeten worden gewaarborgd. Tegelijkertijd is het noodzakelijk dat onderzoeken binnen een redelijke termijn worden afgerond. Langdurige procedures hebben juridische en maatschappelijke gevolgen. Verdachten kunnen geruime tijd in voorarrest verblijven voordat hun zaak inhoudelijk wordt behandeld. In bepaalde gevallen kan de duur van het voorarrest een aanzienlijk deel van de uiteindelijk opgelegde gevangenisstraf bedragen. Dit laat het belang zien van tijdige behandeling en een doelmatige organisatie van strafzaken. Ook slachtoffers, nabestaanden en organisaties die financiële schade hebben geleden, zijn gebaat bij duidelijkheid over de voortgang en uitkomst van onderzoeken. Bij mogelijke onregelmatigheden met publieke middelen is bovendien van belang dat wordt vastgesteld wat er is gebeurd en of strafrechtelijke vervolging gerechtvaardigd is.
Het OM hoeft geen informatie openbaar te maken die lopende onderzoeken schaadt of de rechten van betrokkenen aantast. Wel kan het op hoofdlijnen inzicht geven in de ouderdom van dossiers, de gemiddelde doorlooptijden, de fase waarin zaken zich bevinden en de oorzaken van vertragingen. Ook gegevens over vervolgingsbeslissingen, sepotbeslissingen en achterstanden, kunnen bijdragen aan een beter beeld van de werking van de strafrechtspleging.
De toelichting van het OM maakt duidelijk, waar een aantal dossiers zich bevindt, maar niet wanneer verdere besluiten worden verwacht. Het is daarom van belang dat politie, OM en rechterlijke macht voldoende capaciteit hebben om onderzoeken en procedures voortvarend af te handelen en dat vertragingen waar mogelijk worden beperkt. De beoordeling van het strafrechtelijk systeem, moet niet uitsluitend worden gebaseerd op het aantal aanhoudingen of ontvangen dossiers. Ook de tijd die nodig is om tot een vervolgingsbeslissing en rechterlijke uitspraak te komen, is een belangrijke maatstaf. Zorgvuldigheid en berechting binnen een redelijke termijn moeten daarbij hand in hand gaan.
The post RECHTSZAKEN DUREN TE LANG ..

...