Rechtspraak

door

DE SUCCESVOLLE AFRONDING van de oriëntatiestage van officieren van justitie in opleiding bij het Hof van Justitie (HvJ) is meer dan een opleidingsmoment. Het onderstreept dat wordt gewerkt aan versterking van de rechtspleging. Dat is hard nodig. Suriname kan zich geen strafrechtketen veroorloven waarin één schakel structureel achterblijft door een tekort aan mensen, middelen of bestuurlijke besluitvaardigheid.

De Raio-opleiding voor de staande magistratuur, die in december 2023 begon, moet bijdragen aan een sterk en professioneel Openbaar Ministerie (OM). De stage bij onder meer Unit Kanton, Straf, het kabinet van de rechter-commissaris en het HvJ is daarbij waardevol.

Meer en beter toegeruste officieren van justitie lossen weinig op wanneer zaken vervolgens bij de rechter vertraging oplopen door onvoldoende capaciteit

Officieren van justitie en rechters hebben ieder hun eigen onafhankelijke verantwoordelijkheid, maar functioneren binnen dezelfde rechtsketen. Begrip van elkaars werk en van de verschillende fasen van het strafproces kan de kwaliteit daarvan alleen maar ten goede komen.

Versterking van de staande magistratuur (vervolging) mag niet los worden gezien van die van de zittende magistratuur (rechter). Meer en beter toegeruste officieren van justitie lossen weinig op wanneer zaken vervolgens bij de rechter vertraging oplopen door onvoldoende capaciteit. Hetzelfde geldt andersom. Een goed functionerende rechtstaat vereist dat zowel het OM als de rechterlijke macht voldoende gekwalificeerde mensen heeft.

Juist daarom is het zorgwekkend wanneer de inzet van nieuwe rechters wordt gehinderd door kwesties die de overheid tijdig had moeten oplossen. Een aantal nieuwe rechters zou per 1 oktober daadwerkelijk aan de slag moeten. Hun rechtspositie moet daarom met de grootst mogelijke spoed en vooral de vereiste zorgvuldigheid worden geregeld. Daar mag geen bestuurlijk getreuzel over ontstaan.

Het opleiden van rechters kost jaren, veel geld en grote persoonlijke inzet van de betrokkenen. Wanneer zij uiteindelijk klaarstaan om het bestaande rechterlijke apparaat te versterken, moet de overheid ervoor zorgen dat de juridische en rechtspositionele voorwaarden voor hun inzet op orde zijn. Anders dreigt kostbare capaciteit verloren te gaan terwijl de rechtspraak die juist dringend nodig heeft.

De kwaliteit van de rechtstaat wordt uiteindelijk niet bepaald door mooie verklaringen over versterking van instituties, maar door de mate waarin die instituties daadwerkelijk kunnen functioneren. Verdachten, slachtoffers, burgers en bedrijven hebben allemaal belang bij zaken die deskundig én binnen redelijke termijn worden afgehandeld.

De Raio’s bij het OM zijn een investering in de toekomst van de staande magistratuur. De nieuwe rechters vormen zo’n investering voor de zittende magistratuur. Beide verdienen dezelfde prioriteit. Voor de rechters die op 1 oktober zouden moeten beginnen, tikt de klok inmiddels nadrukkelijk.