Ramautarsing: ‘Samenleving betaalt hoge prijs voor slecht bestuur’

door

De schade die ontstaat door corruptie, reikt volgens de econoom Winston Ramautarsing, veel verder dan geld dat onderhands van eigenaar wisselt. Het raakt volgens hem de democratische rechtsstaat, de economie en de samenleving en kan leiden tot minder vertrouwen in de overheid, minder investeringen en grotere ongelijkheid. Ramautarsing ging tijdens zijn masterclass op 7 augustus jongstleden, in het kader van het Compliance Congres, uitgebreid in op de gevolgen. Volgens hem wordt vooral aandacht besteed aan grote schandalen, terwijl de dagelijkse effecten minder zichtbaar zijn. Wanneer publieke middelen niet doelmatig worden besteed, kunnen burgers uiteindelijk minder of slechtere voorzieningen krijgen, terwijl de maatschappelijke kosten oplopen.
Druk op democratie en rechtsstaat
Een belangrijk gevolg ligt volgens Ramautarsing op politiek terrein. Wanneer publieke instellingen worden ingezet voor privé- of groepsbelangen, komt de kwaliteit van de democratische besluitvorming onder druk te staan. Ook de rechtsstaat en de zogenoemde checks and balances kunnen daardoor worden verzwakt. Daarnaast kan de verwevenheid tussen politieke en economische belangen volgens hem invloed hebben op politieke concurrentie. Bij de financiering van politieke partijen en politici is transparantie daarom van groot belang. ‘’Wanneer niet duidelijk is wie politieke partijen of kandidaten financiert en welke belangen daar tegenover staan, bestaat het risico dat financiële invloed wordt omgezet in politieke invloed’’, stelt Ramautarsing. Het principe ‘wie betaalt, bepaalt’, kan volgens hem, de onafhankelijkheid van politieke besluitvorming aantasten.
Hogere kosten voor bedrijfsleven
Ook de economie ondervindt volgens Ramautarsing de gevolgen. Investeerders kijken niet alleen naar de natuurlijke rijkdommen van een land, maar ook naar de betrouwbaarheid van de instituties. ‘’Duidelijke vergunningprocedures, bescherming van eigendomsrechten, contractzekerheid en voorspelbare regelgeving zijn essentieel voor een aantrekkelijk investeringsklimaat’’, benadrukt hij. Wanneer bedrijven rekening moeten houden met bevoordeling, onvoorspelbare besluitvorming of betalingen buiten de officiële procedures, stijgen de risico’s en daarmee de kosten van zakendoen. Ook openbare aanbestedingen kunnen worden verstoord, wanneer opdrachten niet worden toegewezen op basis van prijs, kwaliteit en transparante criteria, maar op basis van persoonlijke relaties. Projecten kunnen daardoor duurder uitvallen zonder dat de kwaliteit verbetert. Daarnaast kunnen belastingontduiking en smokkel volgens Ramautarsing worden gefaciliteerd. De overheid loopt hierdoor inkomsten mis die anders beschikbaar zouden zijn voor onder meer onderwijs, gezondheidszorg en infrastructuur.
Ongelijke kansen
De maatschappelijke gevolgen zijn volgens Ramautarsing eveneens groot. Wanneer banen, vergunningen, subsidies of zakelijke kansen afhankelijk worden van persoonlijke contacten, krijgen burgers niet langer dezelfde mogelijkheden. Dat kan talent en ondernemerschap remmen en de ongelijkheid vergroten. Het vertrouwen in publieke instellingen kan verder afnemen wanneer burgers het gevoel krijgen dat regels niet voor iedereen op dezelfde manier gelden. Dat kan uiteindelijk ook gevolgen hebben voor de bereidheid om belasting te betalen en regels na te leven.
Ook burgers hebben verantwoordelijkheid
Ramautarsing legt de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij politici en overheidsfunctionarissen. Ook burgers en ondernemers moeten volgens hem, kritisch kijken naar hun eigen handelen. Het is relatief eenvoudig om grote schandalen te veroordelen, maar moeilijker wanneer iemand zelf voordeel kan behalen. Hij noemt als voorbeeld situaties waarin familieleden of bekenden via politieke functies, toegang krijgen tot overheidsbanen of andere voordelen. De vraag is volgens hem dan of iemand wordt geselecteerd op basis van kwalificaties en een transparante procedure, of vanwege persoonlijke relaties. ‘’Kleine vormen van vriendjespolitiek, nepotisme en belangenverstrengeling kunnen uiteindelijk bijdragen aan een cultuur waarin grotere overtredingen worden genormaliseerd’’, aldus Ramautarsing.
Gevolgen voor welvaart
Een samenleving waarin macht, informatie en economische kansen geconcentreerd raken bij een beperkte groep, loopt volgens Ramautarsing het risico dat de ongelijkheid verder toeneemt. ‘’Dit betekent niet dat corruptie de enige oorzaak van armoede is. Onderwijs, gezondheidszorg, macro-economische stabiliteit, menselijk kapitaal en sterke instituties spelen eveneens een belangrijke rol’’, zegt hij.
The post Ramautarsing: ‘Samenleving betaalt hoge prijs voor slecht bestuur’ ..