Principes met houdbaarheidsdatum

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Er zijn in de politiek maar weinig dingen zo flexibel als principes. Neem de trouwe verdedigers van de Nationale Democratische Partij, die in 2020 nog een haast artistieke vorm van snelheid tentoonspreidden toen het ging om hun toenmalige minister van Financiën Gillmore Hoefdraad. Binnen één nachtelijke vergadering werd de vordering van het Openbaar Ministerie met ferme hand van tafel geveegd. Te eenzijdig, te onvolledig, te bevooroordeeld – kortom: geen zaak. Omstreeks één uur in de ochtend op 19 mei 2020 stemde de destijds door de NDP geleide coalitie met 28 stemmen tegen de vordering van het Openbaar Ministerie om Hoefie in staat van beschuldiging te stellen wegens vermoedelijke ambtsmisdrijven.

Zes jaar later is dezelfde hoofdrolspeler terug op het toneel. Althans niet in persoon, want hij is nog steeds spoorloos, maar in een ander strafdossier. De beschuldigingen zijn opnieuw ambtsmisdrijven. De naam Hoefdraad klinkt nog even vertrouwd en ook De Nationale Assemblee zit weer keurig op zijn plek. Alleen… de houding is veranderd. Geen nachtelijke afwijzing meer, geen principiële verontwaardiging over het OM. Althans, nog niet. Nee, deze keer kiezen dezelfde politieke erfgenamen voor bezinning. Voor nuance. Voor … houdt u zich vast: een onderzoekscommissie.

Wat een groei. Wat een rijping. Waar in 2020 snelheid was geboden, lijkt in 2026 vooral tijd nodig. Veel tijd. Tijd om dossiers te bestuderen, om betrokkenen te horen, om ‘een volledig beeld te vormen’. Men zou bijna denken dat zorgvuldigheid plots een deugd is geworden. Of misschien is het simpelweg zo dat zorgvuldigheid selectief wordt toegepast, afhankelijk van wie er, behalve Hoefdraad, nog op de lijst staan. Of is het omdat ook toenmalig minister Riad Nurmohamed van de VHP tot de beklaagden behoort, een naam die niet in de NDP-familie voorkomt.

Ineens is het geen kwestie meer van directe afwijzing, maar van collectieve reflectie. Ineens moet het proces transparant en grondig zijn. Het OM is blijkbaar niet langer per definitie bevooroordeeld, maar verdient de aanklacht nu een diepgaande analyse. Wat een verschil zes jaar kan maken – of beter gezegd: wat een verschil gezelschap kan maken. Wat zal Riad toch blij zijn met de NDP, want de VHP, zijn eigen partij, wilde de pg direct ruim baan geven om de strafzaak te beginnen. En misschien ook een heel klein beetje ex-minister Bronto Somohardjo, die ook op het verlanglijstje van de pg voorkomt.

De vraag ‘waarom?’ de verandering van houding van de NDP’ers ten opzichte van 2020 laat zich volgens mij eenvoudig beantwoorden. Niet omdat de delicten wezenlijk anders zijn, want alle drie ex-bewindslieden worden ervan beschuldigd ambtsmisdrijven te hebben gepleegd. Niet omdat de rechtstaat plots anders functioneert. Maar omdat politieke logica zelden samenvalt met juridische logica. En principes? Die blijken, net als verkiezingsbeloften, een beperkte houdbaarheid te hebben.

Misschien is de echte innovatie hier niet de onderzoekscommissie, maar de ontdekking dat consistentie geen vereiste is om te regeren. Sterker nog, het lijkt eerder een handicap. En zo bewijst de saga rond de onvindbare en ongrijpbare Hoefdraad opnieuw een oude waarheid: in de politiek is het verleden nooit echt voorbij – het wordt hooguit opnieuw geïnterpreteerd.-.

ivancairo@yahoo.com

Streamer:

‘Principes blijken, net als verkiezingsbeloften, een beperkte houdbaarheid te hebben.’

...