POLITIEKE ONWIL EN AFVALBEHEER

De recente maatschappelijke discussie over de staat van de vuilstortplaats Ornamibo, heeft opnieuw blootgelegd, hoe kwetsbaar het Surinaamse afvalbeleid is. Klachten over stankoverlast, de verwerking van afval en de manier waarop de stortplaats wordt beheerd, hebben de vraag doen rijzen of Suriname werkelijk grip heeft op een probleem dat al tientallen jaren voortsleept. De grootste uitdaging echter, is niet de hoeveelheid vuil die dagelijks wordt gestort, maar het gebrek aan visie, transparantie en daadkracht bij de overheid. Zolang politieke belangen zwaarder wegen dan deskundigheid en duurzaamheid, zal de afvalberg blijven groeien en blijft een structurele oplossing uit.
Afvalbeheer is veel meer dan vuil ophalen en storten. Het is een kwestie van volksgezondheid, milieubescherming en verantwoord bestuur. Toch lijkt het onderwerp al tientallen jaren onderaan de politieke agenda te staan. Pas wanneer de stank ondraaglijk wordt, de media aandacht besteden aan de situatie of omwonenden aan de bel trekken, ontstaat er tijdelijk belangstelling. Daarna keert de stilte terug en verandert er nauwelijks iets. Een van de grootste problemen lijkt te zijn dat continuïteit ontbreekt. Wanneer een systeem begint te functioneren of verbeteringen zichtbaar worden, worden contracten, voorwaarden of beleidslijnen gewijzigd. Niet altijd omdat de kwaliteit tekortschiet, maar vaak omdat politieke of persoonlijke belangen de overhand krijgen. Hierdoor verdwijnen ervaring en deskundigheid naar de achtergrond, terwijl partijen zonder de vereiste kennis of capaciteit belangrijke opdrachten krijgen. Uiteindelijk betaalt de samenleving daarvoor de rekening. Dat is niet alleen financieel kostbaar, maar ook gevaarlijk. Een slecht beheerde stortplaats vormt een risico voor de volksgezondheid. Ongedierte, stankoverlast, vervuiling van de bodem en mogelijk zelfs het grondwater, zijn gevolgen waarmee omwonenden dagelijks worden geconfronteerd. De verwerking van medisch afval verdient daarbij extra aandacht. Wanneer gevaarlijk afval niet volgens internationale normen wordt verwerkt, ontstaat een risico dat een moderne samenleving zich eigenlijk niet kan permitteren. De pijnlijke werkelijkheid is dat Suriname nog altijd werkt met methoden die allang achterhaald zijn. Afval wordt grotendeels begraven, terwijl de rest van de wereld investeert in recycling, afvalscheiding, compostering en het opwekken van energie uit afval. Dat vraagt investeringen, maar vooral politieke keuzes. Die keuzes zijn jarenlang uitgesteld. Het is opmerkelijk dat er wel voortdurend wordt gesproken over duurzaamheid, klimaatverandering en een groene economie, maar dat juist de basis van milieubeheer nauwelijks vooruitgaat. Een land dat zich internationaal wil profileren als bosland en klimaatkampioen, zou juist voorop moeten lopen in modern afvalbeheer. De werkelijkheid laat helaas iets anders zien. De discussie zou veel breder moeten worden gevoerd. Waarom bestaat er nog steeds geen effectief systeem waarbij huishoudens en bedrijven bijdragen aan een duurzame afvalverwerking? Waarom wordt afval niet veel actiever gescheiden voordat het op de stortplaats terechtkomt? Waarom wordt er nauwelijks geïnvesteerd in recycling van plastic, rubber, hout, metaal en elektronisch afval? Waarom blijven waardevolle grondstoffen begraven, terwijl ze juist inkomsten en werkgelegenheid kunnen opleveren? Afval is allang geen kostenpost meer, maar een economische sector. In veel landen levert recycling duizenden banen op en vormt het een belangrijke bron van grondstoffen voor de industrie. Suriname beschikt over voldoende ruimte, voldoende afval en voldoende mogelijkheden om dezelfde richting op te gaan. Wat ontbreekt, is een consistente langetermijnvisie. Ook de manier waarop met investeerders en deskundigen wordt omgegaan, roept vragen op. Internationale bedrijven beschikken over tientallen jaren ervaring op het gebied van afvalverwerking en recycling. Die kennis zou juist benut moeten worden. Natuurlijk moet Suriname duidelijke regels stellen en zijn nationale belangen beschermen, maar regelgeving mag geen obstakel worden dat serieuze investeringen afschrikt. Uiteindelijk heeft niemand er baat bij wanneer bureaucratie belangrijker wordt dan vooruitgang. Het echte probleem ligt dan ook niet op de vuilstortplaats. Het ligt in een bestuurscultuur waarin politieke wisselingen telkens leiden tot nieuwe koerswijzigingen, waarin deskundigheid onvoldoende wordt gewaardeerd en waarin langetermijnbeleid plaatsmaakt voor kortetermijnbelangen. Daardoor worden problemen niet opgelost, maar doorgeschoven naar een volgende regering. Vuilnis is over het algemeen in veel landen geen kostenpost meer, maar voor ons land zullen, zolang afvalbeheer geen nationale prioriteit wordt, de milieuproblemen zich blijven opstapelen. Niet omdat oplossingen ontbreken, maar omdat de politieke wil ontbreekt om ze daadwerkelijk uit te voeren. Suriname hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden. Moderne technieken, succesvolle voorbeelden en internationale expertise zijn volop beschikbaar. Wat nodig is, is een overheid die bereid is om boven partijpolitiek uit te stijgen en eindelijk te kiezen voor een duurzaam afvalbeleid. Want uiteindelijk zegt de manier waarop een land met zijn afval omgaat, alles over de manier waarop het met zijn toekomst omgaat.
The post POLITIEKE ONWIL EN AFVALBEHEER ..

...