Politiek spel rondom rechtstaat

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Al geruime tijd woedt er een publiek en politiek debat over hervorming en modernisering van de rechterlijke macht en het Openbaar Ministerie (OM). Die discussie is niet nieuw en kreeg al vóór de verkiezingen van mei vorig jaar een duidelijke politieke lading. NDP-voorzitter Jennifer Simons liet toen weinig aan de verbeelding over: zij, en kennelijk ook haar partij, hebben fundamentele problemen met het functioneren van zowel de rechterlijke macht als het Openbaar Ministerie.

Die kritiek kreeg een concreet gezicht in de zaak rond oud-vicepresident Ashwin Adhin, die door de NDP steevast werd gepresenteerd als slachtoffer van rancune en politieke vervolging door de regering-Santokhi. Zijn juridische problemen na het aftreden in 2020 zouden volgens die lezing niet los te zien zijn van politieke afrekeningen. Uiteindelijk sprak het Hof van Justitie Adhin ook in hoger beroep vrij, wat door de NDP werd aangegrepen als bevestiging van haar eerdere stellingname.

Juist omdat Simons zich in de verkiezingscampagne had geprofileerd als pleitbezorger van vernieuwing en modernisering binnen de rechterlijke macht, lag het voor de hand dat een regering onder haar leiding zelf met wetsvoorstellen zou komen om die hervormingen vorm te geven. In dat licht kan ik mij vinden in de redenering van Abop-assembleelid Ronnie Brunswijk, die stelde dat de regering bij een dergelijk zwaarwichtig en potentieel ingrijpend vraagstuk zelf het initiatief had moeten nemen richting het parlement. Nu is gekozen voor initiatiefwetgeving door parlementariërs, wat de indruk wekt dat men de route via de Staatsraad bewust heeft willen vermijden. Dat is geen onbekende constructie; ook eerdere regeringen maakten er gebruik van, maar het blijft een politiek gevoelige keuze.

Aanvankelijk leek de hervormingsdiscussie vooral technisch van aard. Er werd een congres georganiseerd waar rechtsgeleerden en andere deskundigen met fraaie termen en abstracte visies spraken over modernisering en versterking van instituties. Het leek een technische exercitie, totdat NDP-parlementariër Michael Marengo de afgelopen week de ‘hete brij’ aan de kant schoof. Zonder de naam van procureur-generaal Garcia Paragsingh expliciet te noemen, maakte hij duidelijk dat de pijlen op haar zijn gericht. Marengo stelde onomwonden dat “de samenleving” het vertrouwen in het OM heeft verloren en dat er sprake zou zijn van selectieve vervolging.

Hier wringt de schoen. De bewering dat “het volk” geen geloof meer heeft in de rechterlijke macht, lijkt vooral een projectie van de eigen partijpolitieke frustraties. Waar is de meting die aantoont dat “de samenleving” dit wantrouwen deelt? Of had Marengo simpelweg moeten zeggen dat de NDP en haar achterban geen vertrouwen hebben in Paragsingh? Maar ook bij delen van de NPS-fractie is er geen vertrouwen in de huidige pg.

Modernisering en efficiëntie binnen de rechtspraak zijn, gelet op de hedendaagse ontwikkelingen in Suriname en de rest van de wereld, absoluut noodzakelijk voor een gezond democratisch land. Echter, we moeten ervoor waken dat de hoogste instituten van onze rechtstaat niet degraderen tot een speelbal van partijpolitieke belangen.

Wanneer hervormingen vooral lijken te dienen om “lastige” functionarissen te kunnen vervangen of macht te verschuiven, verliest de rechtstaat zijn fundament. Suriname zit niet te wachten op een rechterlijke macht die aan de leiband van de politiek loopt. Daar is uiteindelijk niemand bij gebaat.-.

ivancairo@yahoo.com

Streamer:

‘We moeten ervoor waken dat de hoogste instituten van onze rechtstaat niet degraderen tot een speelbal van partijpolitieke belangen.’