Poging om taboe rond huiselijk geweld te doorbreken

door

Wat begon als een pijnlijke periode van mishandeling binnen haar huwelijk, groeide uit tot een missie om andere vrouwen te helpen. Lolita Soedamah (63) heeft haar ervaringen met huiselijk geweld verwerkt in twee boeken en gebruikt daarnaast sociale media om bewustwording te creëren rond een onderwerp waar volgens haar nog te vaak over wordt gezwegen.

Tekst Steven SeedoBeeld: collectie Lolita Soedamah

Ze werd geboren in Nickerie en verhuisde op twaalfjarige leeftijd naar Nederland. Sindsdien is zij niet teruggekeerd naar Suriname. “In 2003 ben ik, na 23 jaar mishandeling door mijn echtgenoot, gevlucht naar India. Daar heb ik mezelf opnieuw opgebouwd en veel kennis opgedaan. Toen ik terugkeerde naar Nederland besloot ik die kennis te gebruiken om anderen te helpen”, vertelt Soedamah aan de Ware Tijd

Focus bewust op HindostanenIn november 2025 begon zij via sociale media openlijk haar verhaal te delen onder de titel ‘Mishandeling Hindostaanse vrouw’. Dat leidde tot een stroom van berichten van vrouwen die soortgelijke ervaringen hadden meegemaakt, maar niet zelf naar buiten durfden te treden. “Deze vrouwen waren bang om hun verhaal te vertellen. Daarom ben ik hun stem geworden en deel ik hun ervaringen anoniem”, zegt ze.

‘Ik vertel over de cultuur waarin ik ben geboren. Ik neem mijn eigen cultuur onder de loep.’– Lolita Soedamah

Volgens Soedamah heeft haar werk inmiddels verschillende vrouwen geholpen om stappen in de richting van een veiliger en zelfstandiger leven te zetten. Sommigen hebben hun gewelddadige relatie verlaten, andere zijn voor zichzelf opgekomen. Daarnaast begeleidt zij vrouwen die ondersteuning nodig hebben om hun leven opnieuw op te bouwen. Hoewel huiselijk geweld volgens haar in alle culturen voorkomt, richt zij zich bewust op de Hindostaanse gemeenschap. “Ik vertel over de cultuur waarin ik ben geboren. Ik neem mijn eigen cultuur onder de loep.”

HerstelprocesIn haar eerste boek, ‘Mishandeling Hindostaanse vrouw’, beschrijft zij haar persoonlijke ervaringen met geweld. Haar tweede boek, ‘Leven na huiselijk geweld’, dat in 2023 verscheen, gaat over haar herstelproces en de weg naar een nieuw bestaan. Momenteel werkt Soedamah aan een derde boek, gebaseerd op het levensverhaal van een andere vrouw. “Zij werd op vijfjarige leeftijd verkracht door haar twintigjarige oom. Er is daarna heel veel gebeurd in haar leven. Ik schrijf haar verhaal op.” Het streven is het boek in april 2027 uit te geven.

Lolita Soedamah

Soedamah werd geboren in Nickerie en verhuisde op twaalfjarige leeftijd naar Nederland. Sindsdien is zij niet teruggekeerd naar Suriname. Door openhartig te spreken over haar eigen ervaringen wil zij lotgenoten laten weten dat zij niet alleen staan. Via haar boeken en Facebook deelt zij verhalen, inzichten en bemoedigende boodschappen die slachtoffers van huiselijk geweld moeten inspireren om hulp te zoeken en hun eigen kracht terug te vinden. “De verandering die ik graag wil zien binnen de Hindostaanse gemeenschap is dat vrouwen beseffen dat zij niet verplicht zijn in een gewelddadige relatie te blijven. Een vrouw moet haar eigen keuzes kunnen maken zonder als schande voor de familie te worden gezien.”

Bekend probleemCultureel antropologe Carla Bakboord, bestuurslid van het Women’s Rights Centre (WRC) en het Institute for Women, Gender and Development Studies, zegt dat de ervaringen van Soedamah niet op zichzelf staan. “Wij komen dergelijke gevallen regelmatig tegen. Mensen die weten wat gebeurt maar zwijgen, maken het probleem mede mogelijk.” Bakboord wijst erop dat huiselijk geweld bij alle etnische groepen voorkomt. WRC ontvangt regelmatig meldingen van slachtoffers en verwijst hen door naar hulpinstanties. Ook tijdens onderzoeken, trainingen en workshops krijgt zij vaak verhalen van vrouwen te horen die met geweld te maken hebben gehad.

‘De verandering die ik graag wil zien binnen de Hindostaanse gemeenschap is dat vrouwen beseffen dat zij niet verplicht zijn in een gewelddadige relatie te blijven.’ – Lolita Soedamah

Nandenie Dinai, voorzitter van stichting ‘Het Moederhart Nickerie’, veroordeelt elke vorm van geweld. Haar organisatie krijgt eveneens te maken met meldingen van huiselijk en partnergeweld en geweld op school. “Je mag niemand onderdrukken. Wij staan voor gelijke rechten. Problemen moeten zonder geweld worden opgelost en mensen moeten elkaar met respect behandelen. Geweld veroorzaakt zowel lichamelijke als geestelijke schade.”

Luister naar de boodschapJournalist en vrouwen- en kinderrechtenactivist Seshma Bissesar zegt dat zij het werk van Soedamah niet inhoudelijk heeft gevolgd, maar het bespreekbaar maken van huiselijk geweld binnen de Hindostaanse gemeenschap toejuicht. “Mensen die taboeonderwerpen aankaarten, krijgen vaak kritiek. Degenen die haar veroordelen, zijn misschien nog niet bereid om het onrecht binnen hun eigen omgeving onder ogen te zien.”

Geweld tegen vrouwen en kinderen komt voor in alle culturen, maar binnen de Hindostaanse gemeenschap spelen gesloten sociale structuren soms een rol waardoor slachtoffers minder snel naar buiten treden.’- Seshma Bissesar

Volgens Bissesar heeft iedereen een eigen manier om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken. “Mijn advies is: luister naar de boodschap en niet alleen naar de emoties die het oproept. Geweld tegen vrouwen en kinderen komt voor in alle culturen, maar binnen de Hindostaanse gemeenschap spelen gesloten sociale structuren soms een rol waardoor slachtoffers minder snel naar buiten treden.”

Bissesar benadrukt dat patriarchale systemen en machtsverhoudingen ervoor kunnen zorgen dat vrouwen en kinderen zich niet vrij voelen om hun ervaringen te delen. Juist daarom is het volgens haar belangrijk dat dergelijke verhalen zichtbaar worden gemaakt.-.