Pensioenfondszaak Billiton sleept al sinds 2015: ‘Wij willen gerechtigheid’

De kwestie rond een omstreden grondaankoop binnen het pensioenfonds van Billiton N.V., sleept al sinds 2015. Marlon Veira, bestuurlid van Billiton, zegt tegenover Radio ABC, dat het gaat om een transactie, waarbij mogelijk veel meer is betaald dan de werkelijke waarde van het terrein. De zaak ligt inmiddels bij de rechter.
Betrokkenen hopen dat een strafrechtelijke procedure, uiteindelijk kan leiden tot een civiele zaak om het geld terug te krijgen.
De kwestie begon toen binnen het bestuur vragen werden gesteld over een aankoop van grond. Volgens Veira kwam er lange tijd geen vooruitgang in het onderzoek naar de transactie. “Met de onstatutaire koop, dat waren allemaal feiten. Maar er kwam maar geen schot in de zaak. Op een gegeven moment zit je ermee en denk je: moet ik het van de hand doen, zodat dat geld terugkomt en mensen hun geld kunnen krijgen?”, aldus Veira.
Bij een verdere analyse bleek volgens hem, dat er mogelijk aanzienlijk veel meer geld uit het fonds was gegaan dan gerechtvaardigd was. “En dan merk je, er is meer geld van ons genomen, dan in feite mocht. Toen hebben wij gezegd, dat we dat moeten aanvechten. Als je het een beetje verdeelt, zou dat ongeveer 25 procent kunnen schelen in wat mensen aan pensioen zouden kunnen krijgen.” Binnen het bestuur bleek het echter moeilijk stappen te zetten. Het fonds telt acht bestuursleden: vier gekozen door de deelnemers en vier aangewezen door het bedrijf. Volgens Veira leidde die structuur regelmatig tot patstellingen. “De statuten zeggen dat wanneer de stemmen staken, de stem van de voorzitter geldt.” Omdat de voorzitter en penningmeester doorgaans door de directie worden aangewezen, liepen voorstellen om de zaak te onderzoeken, vaak vast. “Je liep tegen een blinde muur.” De situatie veranderde toen een nieuwe voorzitter, Alvin Finnechan, aantrad en de koopovereenkomsten opnieuw liet bekijken. “Hij heeft de koopovereenkomsten gebracht en daar val je steil van achterover, als je leest wat er allemaal in staat.” Uit de documenten bleek dat het fonds betrokken was geraakt bij een terrein, waarop al beslag was gelegd van ongeveer 1,5 miljoen dollar voor een perceel van 685 vierkante meter. “Als je in de koopovereenkomst, kijkt, dan neemt men ons geld en betaalt het beslag voor die verkoper. Dus in feite koop je dat voor die verkoper en daar bovenop betaal je nog 12 of 13 miljoen.” Volgens Veira betaalde het fonds uiteindelijk ongeveer 13,5 miljoen Amerikaanse dollar voor een terrein, dat volgens latere taxaties, slechts ongeveer 1,5 miljoen dollar waard zou zijn. Na intern overleg kregen de bestuursleden Marlon Veira, Jack Telting en andere leden, toestemming om juridisch advies in te winnen. Veira zei dat de jurist een civiele procedure alleen door het volledige bestuur kan worden gestart, maar dat individuen wel aangifte kunnen doen van mogelijke strafbare feiten. Daarop werd een zaak ingediend bij het Openbaar Ministerie. In 2024 volgde een beschikking, waarin werd vastgesteld, dat drie leden van het toenmalige dagelijks bestuur als verdachten worden aangemerkt en dat er voldoende feiten zijn om tot vervolging over te gaan. De strafzaak loopt momenteel. De kwestie speelt zich af tegen de achtergrond van veranderingen in de bauxietsector. In 2009 vertrok Billiton uit Suriname en werden de aandelen overgenomen door Suralco/Alcoa, dat daarna het beheer over het pensioenfonds kreeg. Volgens Veira werd ook met vertegenwoordigers van Suralco en Alcoa gesproken. Tijdens een gesprek met een manager van Alcoa, zou duidelijk zijn gemaakt, dat de kwestie niet intern kon worden opgelost. “Zijn laatste woorden waren: Then we see each other in court.” Ook de Centrale Bank van Suriname (CBvS), toezichthouder op pensioenfondsen, werd benaderd.
Uiteindelijk werd met hulp van een jurist, een dossier opgebouwd en ingediend bij het Openbaar Ministerie. Toen de kwestie begon telde het pensioenfonds ongeveer 1100 deelnemers. Inmiddels zijn dat er nog circa 680. “Because people die”, aldus Veira. Volgens hem gaat het om geld dat door werknemers zelf is opgebouwd. Werknemers droegen maandelijks 6 procent van hun salaris af aan het fonds, terwijl het bedrijf 25 procent bijdroeg. Tijdens het proces van het inkopen van de pensioenen kwam opnieuw naar voren dat het terrein volgens taxaties slechts ongeveer 1,5 miljoen dollar waard zou zijn. Ook bleek dat de geplande ontwikkeling van ongeveer 500 kavels nooit is uitgevoerd. “Er is niet eens één hoekpaal van een perceel.” Hoewel er geruchten circuleren over mogelijke betrokkenen, willen de vertegenwoordigers geen namen noemen zolang de zaak bij de rechter is. Volgens hen draait het uiteindelijk om gerechtigheid voor de deelnemers. “Het enige wat we willen: we just want justice.”
The post Pensioenfondszaak Billiton sleept al sinds 2015: ‘Wij willen gerechtigheid’ ..