Pasjes voor het bos

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Er was een tijd dat je voor een tocht naar het Surinaamse binnenland vooral een houwer, een paar laarzen en een flesje sneki koti nodig had. Tegenwoordig dreigt daar iets bij te komen: een toegangspasje. Niet van het ministerie dat over onze bossen gaat, maar van de privélegertjes die daar de dienst schijnen uit te maken.

Het klinkt als satire, maar de beelden gisteren uit Sarakreek waren bloedserieus. Veertien gewapende Chinezen in uniform, semi-automatische wapens, munitie en een gezamenlijke operatie van politie en leger om de zaak onder controle te krijgen. Het leek alsof Sylvester Stallone ieder moment uit de bosjes zou springen. Een ‘Rambo’-film, ergens diep in een Zuid-Amerikaanse bananenrepubliek. Alleen stond er geen filmcamera, maar had er net zo goed een bord kunnen staan: ‘Welkom in Suriname. Gelieve u eerst te melden bij de checkpoint’.

“Het is dweilen met de kraan open als de overheid daarna weer verdwijnt en het binnenland opnieuw aan zijn lot overlaat”

Een vriend van mij grapte in een groepsapp droogjes: “Ronnie Bravo, voormalig leider van het Jungle Commando, duldt vast geen Chinese JC in onze bosjes”. Ik moest lachen om die opmerking, maar eigenlijk is er weinig grappigs aan. Want als verschillende groepen zich geroepen voelen om zelf voor veiligheid te zorgen, dan is dat vooral een symptoom van een overheid die haar eigen aanwezigheid heeft laten verdampen.

We hoeven geen struisvogel te spelen. Dit probleem is niet gisteren ontstaan. Al jaren is de overheid in grote delen van het binnenland vooral zichtbaar op verkiezingsposters en tijdens werkbezoeken. Politieposten zijn constant onderbezet, militairen sporadisch aanwezig en toezicht op afgelegen gebieden vaak afhankelijk van toeval.

Waar de staat een vacuüm laat ontstaan, vult iemand anders dat op. Immers, de natuur verdraagt geen leegte. En blijkbaar geldt dat ook voor de handhaving van de openbare orde.

Dat bosbouwbedrijven of goudconcessionarissen hun eigen beveiliging inhuren, is op zichzelf niet vreemd. Maar zodra die beveiliging begint te lijken op een klein leger met zware wapens en patrouilles, is er iets fundamenteel mis. Het monopolie op geweld hoort niet bij een goudconcessie, een houtbedrijf of een buitenlandse investeerder te liggen. Dat behoort exclusief toe aan de Surinaamse staat.

De inzet van politie en leger gisteren verdient daarom waardering. Zo hoort het ook. Maar één succesvolle operatie maakt nog geen structureel veiligheidsbeleid. Het is dweilen met de kraan open als de overheid daarna weer verdwijnt en het binnenland opnieuw aan zijn lot overlaat.

De oplossing vraagt geen wonderen. Permanente politie- en militaire aanwezigheid op strategische locaties. Regelmatige patrouilles. Strikte controle op particuliere beveiligingsbedrijven en hun bewapening. Duidelijke vergunningseisen en harde sancties voor iedereen die denkt een eigen krijgsmacht te mogen oprichten. En vooral: laat de staat weer zichtbaar zijn, niet alleen als er een crisis uitbreekt, maar elke dag.

Doen we dat niet, dan moeten kustbewoners straks misschien eerst langs checkpoint A voor een groene pas, checkpoint B voor een rode stempel en checkpoint C voor toestemming om een vislijn uit te gooien in het Sarakreekgebied en andere plekken in Midden- en Zuid-Suriname. Dat is misschien een leuke grap voor een cabaretier, maar een bijzonder slechte ontwikkeling voor een rechtstaat.

ivancairo@yahoo.com