Parmessar: cassatierechtspraak en nieuw OM-model noodzakelijk voor moderne rechtsstaat

NDP-fractieleider Rabin Parmessar heeft als voorzitter van de Commissie van Rapporteurs (CvR) in De Nationale Assemblee een uitvoerig betoog gehouden over de voorgestelde grondwetswijzigingen die moeten leiden tot twee ingrijpende institutionele hervormingen: de invoering van cassatierechtspraak en de herstructurering van het Openbaar Ministerie (OM). In zijn toelichting plaatst Parmessar deze voorstellen in het bredere kader van rechtsstatelijke modernisering, checks and balances en versterking van het vertrouwen in de Surinaamse rechtsorde.
Volgens Parmessar is het uitgangspunt dat Suriname als zelfstandige, democratische rechtsstaat niet langer kan volstaan met een rechtssysteem waarin slechts twee rechterlijke instanties bestaan. De instelling van een derde rechterlijke instantie, belast met cassatierechtspraak, is volgens hem noodzakelijk om de rechtszekerheid, rechtsontwikkeling en rechtseenheid te waarborgen. Cassatie is daarbij geen derde feitelijke instantie, maar een rechtscollege dat uitsluitend toetst of het recht correct is toegepast. Juist die functie ontbreekt momenteel in Suriname, terwijl vrijwel alle andere Caricom-landen daar al wel in voorzien.
Parmessar onderstreept dat het Hof van Justitie zelf de noodzaak van een derde instantie onderschrijft. Tegelijk erkent hij dat er uiteenlopende visies bestaan over de invulling daarvan. Waar sommigen pleiten voor aansluiting bij het Caribbean Court of Justice (CCJ), kiest hij voor het uitgangspunt van een eigen Surinaamse Hoge Raad. Dat uitgangspunt sluit volgens hem aan bij de soevereiniteit en volwassenheid van de Surinaamse staat. Wel bepleit hij een gefaseerde aanpak, waarbij de Grondwet ruimte laat voor tijdelijke of aanvullende internationale invulling, onder meer vanwege beperkte capaciteit en deskundigheid in de beginfase.
In dat verband stelt Parmessar expliciet voor om de Grondwet zodanig aan te passen dat voor leden van de Hoge Raad kan worden afgeweken van de vereisten van Surinaamse nationaliteit en woonplaats. Dat acht hij noodzakelijk om internationale expertise aan te trekken en het gezag en de kwaliteit van de cassatierechtspraak te borgen, zeker in een periode waarin Suriname te maken krijgt met complexe juridische vraagstukken, onder andere in relatie tot internationale investeringen en de olie- en gassector.
Naast de cassatierechtspraak staat de herstructurering van het Openbaar Ministerie centraal in het betoog. Parmessar benadrukt dat dit voorstel niet is gericht tegen personen of het vervolgingsmonopolie als zodanig, maar voortkomt uit de vraag of de huidige, sterk gecentraliseerde structuur nog past bij de eisen van een moderne rechtsstaat. Hij wijst erop dat bij één functionaris – de procureur-generaal – een uitzonderlijk breed pakket aan bevoegdheden is geconcentreerd, variërend van strafvervolging en opsporing tot toezicht, advisering en tal van bestuurlijke taken.
Volgens Parmessar is die concentratie van macht historisch verklaarbaar, maar niet vanzelfsprekend onaantastbaar. Historie mag, zo stelt hij, nooit worden gebruikt als argument tegen noodzakelijke modernisering. De voorgestelde invoering van een College van Procureurs-Generaal moet worden gezien als een poging om collegiale besluitvorming te versterken, persoonsafhankelijkheid te verminderen en interne checks and balances te verbeteren. Daarmee beoogt hij de transparantie, rechtsgelijkheid en controleerbaarheid van het vervolgingsbeleid te vergroten.
Hij erkent dat de memorie van toelichting bij dit onderdeel aanvankelijk tekortschiet en kondigt aan dat deze nader moet worden onderbouwd. Tegelijk verwerpt hij het argument dat een collegiale leiding niet zou passen bij de ‘kleine schaal’ van Suriname. Checks and balances zijn volgens hem geen kwestie van bevolkingsomvang, maar van democratische principes. De kernvraag is niet hoe groot het land is, maar hoeveel macht bij één functionaris wordt geconcentreerd en hoe effectief die macht kan worden gecontroleerd.
Parmessar plaatst zijn betoog nadrukkelijk binnen de constitutionele rol van De Nationale Assemblee. Hij benadrukt het recht van initiatief van elk assembleelid en het primaat van de politiek bij besluiten over de inrichting van de staatsmachten, uiteraard binnen de grenzen van de Grondwet. De voorgestelde wijzigingen raken volgens hem de kern van de constitutionele rechtsorde en vereisen daarom een zorgvuldige, maar ook moedige politieke afweging.
Parmessar stelt dat de voorgestelde grondwetswijzigingen geen eindpunt vormen, maar een noodzakelijk begin van een langer moderniseringstraject. Het uiteindelijke doel is een rechterlijke macht en een Openbaar Ministerie die niet alleen onafhankelijk zijn, maar ook zichtbaar rechtvaardig, controleerbaar en toekomstbestendig. Alleen langs die weg kan het vertrouwen van burgers en internationale partners in de Surinaamse rechtsstaat duurzaam worden versterkt.
The post Parmessar: cassatierechtspraak en nieuw OM-model noodzakelijk voor moderne rechtsstaat appeared first on Suriname suriname.

...