PAHO slaat alarm: Suriname na tien jaar weer getroffen door chikungunya

De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) heeft een epidemiologische waarschuwing uitgegeven vanwege een aanhoudende stijging van het aantal chikungunyagevallen in meerdere landen in de Amerika’s sinds eind 2025 en begin 2026. Daarbij wordt ook melding gemaakt van hernieuwde lokale virusoverdracht in gebieden waar het virus jarenlang niet meer circuleerde. Volgens de PAHO past de toename binnen het verwachte patroon in regio’s waar de Aedes aegypti-mug voorkomt. Extreme temperaturen en andere omgevingsfactoren, bevorderen de voortplanting van deze muskiet, wat de verspreiding versnelt. De blijvende aanwezigheid van het virus in endemische gebieden, evenals de circulatie van de Aziatische en de Oost-, Centraal- en Zuid-Afrikaanse (ECSA) genotypen, onderstrepen de noodzaak van waakzame surveillance en snelle respons.
“Chikungunya verspreidde zich in 2013 over de Amerika’s. Na jaren van lage transmissie zien we nu opnieuw een opleving, vooral in de Intertropische Zone waar de Aedes aegypti voorkomt”, zegt Sylvain Aldighieri, directeur Preventie, Controle en Eliminatie van Overdraagbare Ziekten bij de PAHO. Volgens hem is het doel van de waarschuwing om gezondheidswerkers en overheden voor te bereiden op mogelijke uitbraken en tijdig publiekscampagnes te plannen.
Suriname, Guyana en Frans-Guyana behoren tot de landen waar in 2025 en 2026 opnieuw besmettingen zijn vastgesteld, na bijna tien jaar zonder gemelde gevallen. Daarmee is de lokale transmissie in deze landen hervat.
Wereldwijd werden tussen 1 januari en 10 december 2025 in totaal 502.264 chikungunyagevallen gemeld, waarvan 208.335 bevestigd. Er werden 186 sterfgevallen geregistreerd in 41 landen en gebieden. In de Amerika’s ging het om 313.132 gevallen, waarvan 113.926 bevestigd, met 170 sterfgevallen in 18 landen en één territorium.
Hoewel het totale aantal gevallen regionaal lager lag dan in 2024, melden verschillende landen in Zuid-Amerika en het Caribisch gebied stijgingen in specifieke gebieden. Sinds eind 2025 is in meerdere landen sprake van een aanhoudende toename en van herintroductie van het virus in eerder virusvrije gebieden.
Genomische analyses tonen aan dat in de regio vooral het ECSA-genotype circuleert. De A226V-mutatie, die geassocieerd wordt met verhoogde overdraagbaarheid via de Aedes albopictus-mug, is niet aangetroffen.
Chikungunya wordt overgedragen door de Aedes aegypti- en mogelijk ook de Aedes albopictus-mug, die eveneens dengue en Zika verspreiden. De ziekte gaat gepaard met hoge koorts en hevige gewrichtspijn, vaak invaliderend, naast spierpijn, hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid en huiduitslag. Vooral kinderen jonger dan één jaar, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met onderliggende aandoeningen lopen verhoogd risico op ernstige complicaties.
Ongeveer 60 procent van de patiënten kan langdurige gewrichtsklachten ontwikkelen die weken tot maanden aanhouden. Er bestaat geen specifieke antivirale behandeling; de acute symptomen worden behandeld met pijnstillers en koortsverlagende middelen. Risicopatiënten dienen medisch te worden beoordeeld om ernstige complicaties en sterfte te voorkomen.
PAHO roept landen op om de epidemiologische en laboratoriumsurveillance te versterken, zodat uitbraken vroegtijdig worden opgespoord. Ook wordt aanbevolen om de geïntegreerde vectorbestrijding te intensiveren, onder meer door het elimineren van broedplaatsen van muggen.
Zorgverleners wordt geadviseerd chikungunya op te nemen in de differentiële diagnose bij patiënten met koorts en huiduitslag, naast onder meer mazelen en andere arbovirussen. Vectorbestrijdingsteams dienen extra aandacht te besteden aan het verwijderen van broedplaatsen in en rond zorginstellingen waar patiënten met chikungunya, dengue of andere arbovirale ziekten worden behandeld.
Aan de bevolking wordt aangeraden muggenwerende middelen te gebruiken, onder muskietennetten te slapen, bedekkende kleding te dragen en blootstelling aan muggen – met name bij zonsopgang en zonsondergang – te vermijden. Ook wordt benadrukt dat eenvoudige maatregelen, zoals het legen, afdekken of verwijderen van waterhoudende containers rond woningen, essentieel zijn om verspreiding tegen te gaan.
PAHO zal de situatie blijven monitoren en landen technisch blijven ondersteunen bij surveillance, patiëntenzorg en vectorbeheer om de impact van chikungunya en andere arbovirale ziekten in de regio te beperken.
The post PAHO slaat alarm: Suriname na tien jaar weer getroffen door chikungunya ..

...