Oudste Amerikaanse vliegdekschip in Suriname op afscheidsmissie

door

Tekst en beeld Ivan Cairo

PARAMARIBO – Het iconische Amerikaanse vliegdekschip ‘USS Nimitz (CVN-68)’ heeft tijdens zijn laatste grote reis, de Southern Seas 2026-missie, donderdag een stop gemaakt voor de Surinaamse kust. Een Surinaamse delegatie, bestaande uit onder andere drie ministers, de bevelhebber en hoofdofficieren van het Nationaal Leger en twee journalisten, kregen een rondleiding en demonstraties van gevechtsvliegtuigen op het schip. Maar naast het historische karakter van het bezoek stond vooral de groeiende militaire en veiligheidsrelatie tussen Suriname en de Verenigde Staten (VS) centraal.

De eenenvijftig jaar oude boot, momenteel het oudste actieve vliegdekschip ter wereld, nadert het einde van een indrukwekkende loopbaan. De missie rond Noord-, Midden- en Zuid-Amerika dient niet alleen als afscheidstournee, maar ook als diplomatieke en strategische reis gericht op regionale samenwerking.

Veiligheidsbelangen

Tijdens rondleiding benadrukte rear admiral Cassidy Norman meermaals dat de VS Suriname ziet als een belangrijke regionale partner. Hij sprak over de gezamenlijke veiligheidsbelangen en de wens om de samenwerking verder uit te bouwen. “U bent een zeer belangrijke regionale partner en dit is een strategisch zeer belangrijk moment,” stelde Norman. “Wij zijn geïnteresseerd in het blijven bouwen aan een partnerschap met u vanuit wederzijds respect, soevereiniteit en onze gedeelde belangen in de regio”, richtte hij zich voornamelijk tot de ministers Uraiqit Ramsaran, Harish Monorath en Patrick Brunings, bevelhebber Mitchell Labadie en de overige legerofficieren.

‘We richten ons op samenwerking tussen onze landen en veiligheid, specifiek om stabiliteit, voorspelbaarheid en welvaart in deze regio te waarborgen.’ – admiraal Cassidy Norman

Volgens de admiraal draait de Southern Seas 2026-missie niet uitsluitend om militaire aanwezigheid, maar vooral om stabiliteit en langdurige samenwerking. “We richten ons op samenwerking tussen onze landen en veiligheid, specifiek om stabiliteit, voorspelbaarheid en welvaart in deze regio te waarborgen.”

Norman verwees daarbij naar bestaande en toekomstige veiligheidsinitiatieven tussen beide landen. Hij sprak enthousiast over de overeenkomst voor assistentie bij luchtonderschepping en noemde ook de aankomende regionale oefening Tradewinds 2027 in Suriname. De VS hoopt dat De Nationale Assemblée snel de overeenkomst zal goedkeuren.

De admiraal liet daarnaast blijken dat Washington verder kijkt dan formele afspraken alleen. Hij nodigde Suriname uit om nauwer deel te nemen aan militaire uitwisselingsprogramma’s en sprak de wens uit om in toekomstige missies Surinaamse officieren aan boord te verwelkomen. “We zouden heel graag een officier uit Suriname erbij hebben om zich bij ons aan te sluiten.”

Hij vertelde hoe militairen uit landen als Colombia, Ecuador, Argentinië, Mexico en Guyana tijdens de huidige missie volledig geïntegreerd meedraaiden op het schip. Volgens Norman ontstaat samenwerking niet alleen via officiële structuren, maar ook door persoonlijke contacten en langdurige relaties. Met een glimlach voegde hij eraan toe dat dit zelfs leidde tot ‘WhatsApp-contacten’ die mogelijk jarenlang blijven bestaan.

Reis langs 15 landen

De ‘USS Nimitz’ werd in 1975 in dienst genomen en is vernoemd naar admiraal Chester W. Nimitz, de Amerikaanse oorlogsheld die tijdens de Tweede Wereldoorlog een sleutelrol speelde in de oorlog in de Stille Oceaan.

Norman spreekt van ‘ons vlaggenschip’ en wees erop dat de ‘Nimitz’ ondanks haar leeftijd nog altijd operationeel sterk is. “Eenenvijftig jaar oud, maar ze doet het nog steeds erg goed.”

Tijdens de Southern Seas 2026-missie wordt het vliegdekschip begeleid door de torpedobootjager ‘USS Gridley’. Omdat het enorme schip niet door het Panamakanaal past, vaart het via de zuidpunt van Zuid-Amerika richting de Amerikaanse oostkust.

Kapitein Joseph Furco, commandant van de ‘Nimitz’, benadrukte dat ook geografische nabijheid een rol speelt in de groeiende relatie tussen beide landen. “Onze landen liggen heel, heel dicht bij elkaar. Niet alleen geografisch, maar we hopen dat oefeningen en kansen zoals deze ons ook dichter bij elkaar brengen.”

‘Onze landen liggen heel, heel dicht bij elkaar. Niet alleen geografisch, maar we hopen dat oefeningen en kansen zoals deze ons ook dichter bij elkaar brengen. ‘- Kapitein Jospeh Furco

Volgens Furco zal de vier maanden durende missie uiteindelijk meer dan vijftien landen in Centraal- en Zuid-Amerika omvatten. Daarbij worden havenbezoeken en ontmoetingen georganiseerd met regionale partners, waaronder Mexico, Guatemala, Panama, Ecuador, Chili, Brazilië, Guyana en Suriname. Na een laatste internationale stop, Jamaica, zal het schip koers zetten naar Florida en vervolgens naar Norfolk in Virginia.

Einde van een tijdperk

In een interview met de Ware Tijd bevestigde Furco dat de ‘Nimitz’ na deze missie definitief uit actieve dienst zal worden genomen. “De levensduur van nucleaire vliegdekschepen van de marine van de Verenigde Staten is ongeveer vijftig jaar. We hebben gezien dat schepen langer kunnen meegaan, aangezien de ‘Nimitz’ nu al 51 jaar oud is.”

Veel onderdelen van het schip zullen worden gerecycled en bemanningsleden zullen worden overgeplaatst naar de nieuwe generatie vliegdekschepen. De opvolger wordt de ‘USS John F. Kennedy (CVN-79)’, die naar verwachting in 2027 in de vaart komt.

Als eerste schip van de Nimitz-klasse vormde ‘USS Nimitz’ de blauwdruk voor een reeks van tien nucleair aangedreven supervliegdekschepen die tientallen jaren het hart van de Amerikaanse zeemacht zouden vormen.

Met een lengte van 333 meter en ruimte voor ongeveer zesduizend bemanningsleden behoort het vaartuig tot de grootste oorlogsschepen ooit gebouwd. Dankzij twee nucleaire reactoren kan het schip snelheden van ruim dertig knopen bereiken en jarenlang opereren zonder te hoeven bunkeren en.

Van gijzelingscrisis tot oorlog tegen terreur

Tijdens zijn lange loopbaan speelde de ‘Nimitz’ een rol in enkele van de meest bekende militaire operaties van de Verenigde Staten. In 1980 fungeerde het schip als lanceerplatform voor de reddingsmissie tijdens de Iraanse gijzelingscrisis. De operatie, bekend als Operation Eagle Claw, had als doel Amerikaanse gijzelaars uit Teheran te bevrijden, maar eindigde in een mislukking na een fatale botsing van militaire toestellen in de Iraanse woestijn.

In de daaropvolgende decennia werd de ‘Nimitz’ herhaaldelijk ingezet in conflictgebieden. Het schip speelde een rol tijdens operaties in de Perzische Golf, de Golfoorlogen en militaire missies in Irak en Afghanistan. Ook in de strijd tegen terreurgroep IS werd het ingezet, waaronder voor operaties gericht op extremistische netwerken in Somalië.

Naast militaire inzet kreeg het vaartuig ook een bijzondere plek in de populaire cultuur. In 1980 speelde het schip een hoofdrol in de sciencefictionfilm The Final Countdown, waarin het vliegdekschip via een mysterieuze tijdstorm terugkeert naar de periode vlak voor de Japanse aanval op Pearl Harbor.

Ontmanteling

Momenteel bevindt de ‘USS Nimitz’ zich op haar laatste grote operationele missie: Southern Seas 2026. In het kader van dit programma van de Amerikaanse Fourth Fleet vaart het schip samen met de torpedobootjager USS Gridley rond het Zuid-Amerikaanse continent.

De missie staat in het teken van het versterken van militaire samenwerking en partnerschappen in de regio. Tijdens de reis vonden bezoeken en oefeningen plaats in landen als Ecuador, Chili, Argentinië en Brazilië. Ook Suriname werd betrokken. Na een geplande stop in Jamaica zet de Nimitz koers naar Norfolk in Virginia.

Hoewel de Amerikaanse marine oorspronkelijk van plan was het schip al in mei 2026 uit actieve dienst te halen, werd de uitfasering met tien maanden uitgesteld tot maart 2027. De reden ligt in Amerikaanse wetgeving die voorschrijft dat de marine voortdurend over minimaal elf actieve vliegdekschepen moet beschikken. Door vertragingen bij de bouw van de opvolger blijft de ‘Nimitz’ iets langer operationeel.

De missie staat in het teken van het versterken van militaire samenwerking en partnerschappen in de regio.

Daarna begint een omvangrijk ontmantelingsproces dat naar verwachting meer dan tien jaar zal duren en naar schatting ongeveer één miljard Amerikaanse dollar zal kosten. Bij de ontmanteling wordt niet simpelweg het schip gesloopt. Eerst worden de nucleaire reactoren buiten gebruik gesteld en zorgvuldig verwijderd. Vervolgens worden gevaarlijke materialen afgevoerd en worden duizenden onderdelen gedemonteerd.

Veel systemen, metalen en technische componenten worden gerecycled of hergebruikt voor andere maritieme toepassingen. Tegelijkertijd zullen ervaren bemanningsleden worden overgeplaatst naar nieuwere schepen binnen de vloot. De werkzaamheden zullen plaatsvinden op de scheepswerf van Newport News en behoren tot de meest complexe ontmantelingsoperaties die de Amerikaanse marine uitvoert.-.