Opmerkingen bij intrekking diplomatiek paspoort Xaviera Jessurun

door

Er werken ruim 300 personen uit de lidstaten op het secretariaat van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) op het hoofdkantoor in Washington DC. Indien daarbij ook de medewerkers van de OAS-kantoren in de lidlanden worden meegeteld, kan dit aantal oplopen tot circa 500. In het algemeen beschikken geen van deze personen over een diplomatiek paspoort. Uitzonderingen kunnen oud-ambassadeurs zijn die hun diplomatiek paspoort hebben mogen behouden en werkzaam zijn op het OAS-secretariaat.
De secretaris-generaal van de OAS, Albert Ramdin, zegt in een recent interview in de Ware Tijd dat Xaviera Jessurun geen diplomatiek paspoort nodig heeft voor haar werkzaamheden bij de OAS. Jessurun en ook Ramdin zijn geen van beiden diplomaten van Suriname, noch bij het Amerikaanse Witte Huis, noch bij de Permanente Missie van Suriname bij de OAS.
De ambassadeur van Suriname bij het Witte Huis en de Permanente Vertegenwoordiger bij de OAS is professor Marten Schalkwijk.
Courtesy diplomatieke paspoorten
Dat Xaviera Jessurun een Surinaams diplomatiek paspoort heeft, verklaart Ramdin in zijn interview als volgt: “Het is gebruik dat Surinamers die in een bepaalde functie door grote internationale of multilaterale instituten worden aangetrokken, als een vorm van courtesy een diplomatiek paspoort krijgen van de staat.”
Naast ex-SLM-topper Jessurun noemt Ramdin ook een andere Surinamer die een hoge functie bekleedt, namelijk de directeur van het OAS-kantoor in Jamaica. Beide functionarissen mogen op basis van de door Ramdin aangehaalde regel beschikken over een courtesy Surinaams diplomatiek paspoort. Zo’n paspoort wordt dus verstrekt op basis van een regel van ‘verdienstelijkheid’ voor de staat Suriname.
Een belangrijke vraag is: heeft Albert Ramdin als secretaris-generaal van de OAS een courtesy Surinaams diplomatiek paspoort van de staat gehad? Of heeft hij daadwerkelijk een authentiek Surinaams diplomatiek paspoort nodig voor zijn werkzaamheden?
Albert Ramdin moet als secretaris-generaal beschikken over een OAS-paspoort, dat tevens zijn reisdocument is en hem immuniteit verleent, evenals de bijbehorende status en privileges.
Om hierover meer duidelijkheid te krijgen, kan gekeken worden naar de regeling voor de secretaris-generaal van de Verenigde Naties (VN). De OAS en de VN zijn beide grote landenorganisaties, waarbij de kleinere OAS (35 landen) waarschijnlijk het voorbeeld volgt van de grotere organisatie, de VN (193 lidlanden).
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft in principe geen nationaal diplomatiek paspoort nodig voor zijn werkzaamheden, omdat hij een speciale VN-status heeft en gebruikmaakt van een UN Laissez-Passer (UNLP). Dit is een internationaal reisdocument dat hem immuniteit en de gebruikelijke privileges verleent. Hij behoudt zijn eigen nationaliteit en beschikt daarnaast over een gewoon nationaal paspoort, dat hij gebruikt voor privé-reizen. Met zijn UNLP geniet hij volledige diplomatieke immuniteit.
De UN Laissez-Passer fungeert als het officiële reisdocument van de VN-secretaris-generaal voor al zijn officiële reizen. Zijn VN-functie verleent hem een internationale status met bijbehorende immuniteiten, voortvloeiend uit het VN-verdrag.
Geen plotselinge intrekking diplomatiek paspoort Jessurun
Indien het OAS-paspoort van secretaris-generaal Albert Ramdin een vergelijkbare status heeft als dat van de secretaris-generaal van de VN, dan heeft Ramdin eveneens geen nationaal diplomatiek paspoort nodig.
Als de door Ramdin aangehaalde regel van ‘verdienstelijkheid’ daadwerkelijk bestaat, dan kan het diplomatiek paspoort van mevrouw Jessurun niet plotsklaps worden ingetrokken. Die regel moet eerst worden geschrapt, waarna intrekking kan plaatsvinden.
De regel waar Ramdin naar verwijst, moet terug te vinden zijn in de annalen van het ministerie; met andere woorden, zij moet vastgelegd en schriftelijk zijn. Indien dat niet het geval is, opent dit de deur voor willekeur, waarbij diplomatieke paspoorten als beloning of als geschenk kunnen worden verstrekt aan loyalisten, vrienden en familie. Ramdin verwijst naar eerdere regeringsperiodes waarin diplomatieke paspoorten zijn verstrekt aan personen, zelfs aan verdachten in strafzaken en aan veroordeelden.
Diplomatiek paspoort: een zeer gewild document
Een diplomatiek paspoort is in de eerste plaats bedoeld voor personeel van diplomatieke missies in het buitenland. Een diplomaat is iemand die een land vertegenwoordigt in een ander land. Een diplomatiek paspoort op zichzelf verleent de houder geen immuniteiten; die worden in het algemeen alleen toegekend wanneer de houder in het gastland is geaccrediteerd. Het is dus uitsluitend het gastland dat immuniteit verleent.
Dat ministers en assembleeleden met een diplomatiek paspoort reizen, geeft hun geen enkele immuniteit. Diplomatieke paspoorten kunnen het reizen soms vergemakkelijken, doordat men sneller een visum verkrijgt waarvoor doorgaans niet hoeft te worden betaald.
Ambassadeurs
In landen die geen adel kennen, komt de ambassadeurstitel het dichtst in de buurt van titels als prins, baron en gravin. Vandaar dat in deze landen, waaronder Suriname, de titel van ambassadeur zeer gewild en gekoesterd is. Wanneer personen eenmaal deze titel hebben gedragen, willen zij die vaak voor de rest van hun leven behouden en ook zo aangesproken worden.
In Suriname is dat echter niet mogelijk, aangezien de titel in feite vervalt bij het aantreden van een nieuwe regeringsploeg, bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd of bij ontslag. In sommige landen mogen ambassadeurs hun titel behouden, maar niet het diplomatieke paspoort. Zij krijgen dan een dienstpaspoort waarin staat vermeld: “Ambassador ad honorem”.
In Suriname wordt niemand voor het leven benoemd tot ambassadeur. In sommige landen gebeurt dat wel. In de Verenigde Staten verleent de president aan ambassadeurs die zich bijzonder hebben onderscheiden de persoonlijke titel van ‘Career Ambassador’, die wordt beschouwd als het equivalent van een vier- of vijfsterrengeneraal. Alleen deze personen mogen zich voor de rest van hun leven ambassadeur blijven noemen. Enkele bekende namen zijn William Burns, Ryan Crocker en Thomas Pickering. Frankrijk en Spanje kennen een vergelijkbare regeling.
NB. Verliefden op de werkvloer zullen er altijd zijn, ook bij internationale organisaties. Problemen kunnen ontstaan wanneer een relatie publiekelijk bekend wordt of eindigt. Bij een innige liefde verdedigen geliefden elkaar, maar in sommige gevallen gebeurt dat niet. In India hoorde ik eens een uiteengevallen politiek powerkoppel zeggen:
“Hum to dubenge sanam, lekin tumko bhi le dubenge”
(= Ik ga ten onder, lieveling, maar ik neem jou ook mee.)
Rudie Alihusain
The post Opmerkingen bij intrekking diplomatiek paspoort Xaviera Jessurun appeared first on Suriname suriname.