Ophef in parlement over ‘adviseur’ van minister Monorath

door

PARAMARIBO — De uitspraak van minister Harish Monorath van Justitie en Politie dat de controversiële ondernemer Jean Mixon, beter bekend als ‘Saya’, een van zijn adviseurs is, is niet in goede aarde gevallen in het parlement. In een interview met het YouTube-kanaal Sign-In TV reageerde de bewindsman op een mededeling van Saya zelf dat hij adviseur van de minister is.

“Daar is niks mis mee. Ik zit als minister aan en we hebben de bevoegdheid om onze adviseurs aan te trekken. Ik heb Saya aangetrokken als adviseur – non-profit, hij wordt niet betaald, hij heeft geen budget, hij heeft geen begroting, hij heeft geen kantoor op m’n ministerie, hij zit niet op m’n ministerie, maar hij is wel in het veld mijn adviseur. En als hij opmerkingen heeft, als er adviezen zijn, als er tips zijn, dan komen die dingen wel bij me aan, ja”, aldus Monorath.

“De ondernemer Mixon kwam in 2024 in opspraak wegens beschuldigingen van witwassen, valsheid in geschrifte en oplichting, in verband met de import van een peperduur voertuig waarbij aanzienlijk was ondergefactureerd”

Regering probeert schade te beperken

Donderdag uitten zowel coalitie- als oppositieleden tijdens een openbare vergadering van het parlement scherpe kritiek op de kwestie. De regering leek op de discussie voorbereid. Nog voordat minister Monorath, die in het parlement aanwezig was om vragen te beantwoorden die eerder deze week door het college waren gesteld, het woord kreeg, probeerde minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken de angel uit de discussie te halen.

Volgens Bee is Saya formeel geen adviseur van de bewindsman, aangezien daarvoor geen officiële stukken bestaan: er is geen regeringsbesluit, missive, beschikking of resolutie van het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat verantwoordelijk is voor personele aangelegenheden. Hij bestempelde de uitlating van Monorath als een ongelukkige formulering in een interview met Sign-In TV, een dag eerder.

Kritiek uit het parlement

Parlementariërs namen echter geen genoegen met de verklaring van Bee en spraken zich fel uit over de kwestie. Ook een eerdere opmerking van Monorath dat Saya “intelligence” voor hem verzamelt, deed de gemoederen verder oplopen.

NPS-fractieleider Jerrel Pawiroredjo raakte zichtbaar gefrustreerd en gaf aan “de kluts kwijt” te zijn. Hij wilde vooral duidelijkheid: is Saya wel of geen adviseur? Pawiroredjo benadrukte dat de minister van Justitie en Politie de samenleving moet beschermen tegen criminaliteit en alles wat de schijn daarvan heeft. Het aantrekken van adviseurs verloopt volgens hem via formele procedures; alles daarbuiten “telt niet”. Pawiroredjo: “En al helemaal niet als het om personen gaat die niet van onbesproken gedrag zijn. Daar moet je je ver van houden.”

Partijgenoot van Monorath, Edgar Sampie (ABOP), deed nog een poging de bewindsman in bescherming te nemen. Hij stelde dat Saya, door als onbezoldigd adviseur op te treden, een vriendendienst bewijst. Volgens Sampie vergaren bewindslieden informatie niet alleen via formele kanalen, maar ook langs informele weg vanuit de samenleving. Hij noemde de ophef overdreven en vroeg zich af waar de kritiek was toen Saya tijdens de verkiezingen prominent propaganda voerde voor de VHP.

Zorgen over integriteit en imago

Oppositielid Krishna Mathoera (VHP), voormalig politiecommissaris, benadrukte dat het hier niet gaat “om zomaar iemand”, maar om de minister van Justitie en Politie — een functionaris die vertrouwen moet uitstralen en een bepaald imago moet bewaken. Zij wees erop dat ook internationaal wordt meegekeken en dat landen zich kunnen afvragen hoe Suriname omgaat met gedeelde informatie over criminaliteitsbestrijding. Het is daarom van belang, stelde Mathoera, dat de minister een integere en zuivere uitstraling heeft. Volgens haar zou het getuigen van leiderschap als Monorath erkent dat hij een fout heeft gemaakt en zijn eerdere uitspraken terugneemt.

Ook Poetini Atompai (NPS), eveneens voormalig politieofficier, kon zich niet vinden in de verklaringen van Bee en Monorath. Hij merkte op dat, wanneer het om intelligence gaat, onduidelijk is wie de minister op dat vlak adviseert. Net als Mathoera is hij van mening dat er een fout is gemaakt — zeker in de context van internationale criminaliteitsbestrijding — en dat Monorath dit publiekelijk moet rechtzetten. Coalitiegenoot Raymond Sapoen (HVB/NDP) stelde op zijn beurt dat de bewindsman zich publiekelijk moet distantiëren van enige associatie met Saya. In de huidige situatie schaadt dat volgens hem zowel het imago van de minister als dat van het ministerie.

Schorsing en nuancering

De ontstane commotie bracht de regering ertoe een schorsing aan te vragen om zich te beraden, nadat duidelijk werd dat het parlement geen genoegen nam met de gegeven verklaringen. Na de schorsing verklaarde Monorath dat Mixon “geen adviseur is in de zin van de wet”. Hij gaf aan dat hij met meerdere burgers spreekt en informatie ontvangt uit verschillende delen van de samenleving, maar dat er geen sprake is van een formele functie, bezoldiging of faciliteiten.

De ondernemer Mixon kwam in 2024 in opspraak wegens beschuldigingen van witwassen, valsheid in geschrifte en oplichting, in verband met de import van een peperduur voertuig waarbij aanzienlijk was ondergefactureerd. In november 2024 sprak de rechter hem vrij van witwassen, terwijl het Openbaar Ministerie voor de overige feiten niet-ontvankelijk werd verklaard.