Oorlog met Iran zet Trump steeds meer onder druk

PARAMARIBO – De Amerikaanse president Donald Trump wordt door zowel vijanden als bondgenoten gewaarschuwd dat hij in het nauw gedreven wordt in de oorlog met Iran, een conflict dat hij aanvankelijk afdeed als een korte militaire interventie, maar dat inmiddels geen einde kent. Zondag markeerde honderd dagen dat de strijd duurt. Amerikaanse en Iraanse onderhandelaars hebben langer dan een week terug een voorlopig akkoord bereikt om het staakt-het-vuren met 60 dagen te verlengen en een nieuwe ronde gesprekken over het Iraanse nucleaire programma te starten, waarvoor Trumps goedkeuring nodig was.

Wankele moment

Trump heeft aangedrongen op wijzigingen in de overeenkomst, maar Iraanse functionarissen – wellicht in de veronderstelling dat de Republikeinse president niet bereid is de bombardementen te hervatten na het uitputten van belangrijke wapensystemen – tonen geen tekenen dat ze zullen toegeven aan nieuwe eisen. Een reeks aanvallen door de VS en Iran de vorige week heeft de bezorgdheid over een mogelijke ineenstorting van het staakt-het-vuren opnieuw aangewakkerd. Trump bagatelliseerde woensdag de betekenis hiervan. “Het is een ander deel van de wereld”, zei Trump tegen verslaggevers in het Oval Office. “Weet je, ik zou zeggen dat in dat deel van de wereld een staakt-het-vuren betekent dat op een gematigdere manier wordt geschoten.”

Er groeit bezorgdheid binnen de regering en onder belangrijke adviseurs en bondgenoten dat Trump zich nu in een lastig parket bevindt.

Dit wankele moment volgt op herhaalde beweringen van Trump sinds het veertiendaagse staakt-het-vuren dat op 7 april werd overeengekomen – na achtendertig dagen van Amerikaanse en Israëlische bombardementen op Iran – dat een akkoord slechts enkele dagen verwijderd is en dat de Iraanse kant smeekt om tot een oplossing te komen. Trump zei woensdag dat het mogelijk was dat er “in het weekend” iets zou gebeuren. Zonder een tussentijdse overeenkomst om de Straat van Hormuz te heropenen, blijven de wereldwijde energieprijzen hoog. Dit draagt bij aan de wereldwijde bezorgdheid over de impact van de stijgende kosten op de prijzen van voedsel, brandstof en andere goederen, veroorzaakt door het drie maanden durende conflict. Na berichten dat Iran de gesprekken stopzette, zei Trump tegen CNBC dat het hem “niets kon schelen” of de onderhandelingen vastliepen en opperde hij zelfs dat ze “saai” waren geworden.

In het nauw gedreven

Er groeit bezorgdheid binnen de regering en onder belangrijke adviseurs en bondgenoten dat Trump zich nu in een lastig parket bevindt. Hij wordt aan de ene kant onder druk gezet door Democraten die de olieprijzen aangrijpen en aan de andere kant waarschuwingen van oorlogszuchtige leden van zijn achterban dat een vroegtijdige terugtrekking uit het conflict neer zou komen op capitulatie. Trump hoort in besloten kring van andere Republikeinse wetgevers, Pentagon-functionarissen en bondgenoten in de Golfregio dat hervatting van de bombardementen een slecht idee is. Degenen die een terugkeer naar militaire actie afraden, wijzen erop dat de VS te snel munitie hebben verbruikt. Het zou drie jaar kunnen duren om sommige belangrijke wapensystemen aan te vullen.

Wat ook speelt is dat Trump zich verzet tegen het idee om een deal te accepteren die lijkt op het nucleaire akkoord van 2015, dat werd gesloten onder de Democratische regering van Barack Obama. Dat akkoord beperkte het Iraanse nucleaire programma in ruil voor de opheffing van internationale economische sancties. Trump heeft tijdens zijn eerste ambtstermijn het pact laten vallen, omdat het volgens hem niet had ingegrepen in het permanente einde van het Iraanse nucleaire programma, de ontwikkeling van ballistische raketten door Iran had genegeerd en Iran niet had gestraft voor de steun aan militante groeperingen in het Midden-Oosten. Nu heeft Trump, volgens bronnen die bekend zijn met de interne beraadslagingen, duidelijk gemaakt dat hij geen “slechte deal” kan sluiten en dat hij zich er terdege van bewust is dat hij op een moment staat waarop hij zijn nalatenschap kan schaden als hij een misstap begaat.

Israëlische en oorlogszuchtige bondgenoten in Washington hebben Trump ervan overtuigd dat een akkoord op dit moment neer zou komen op onvoorwaardelijke overgave.

Woordvoerster van het Witte Huis, Anna Kelly, verwierp het idee dat Trump in een hoek gedreven wordt of dat er binnen de regering bezorgdheid bestaat over het tempo van de gesprekken. “Deze mysterieuze zogenaamde ‘regeringsfunctionarissen’ hebben geen idee waar ze het over hebben. Degenen die daadwerkelijk bij gevoelige discussies betrokken zijn, weten dat ze op president Trump kunnen vertrouwen, die altijd zal doen wat het beste is voor de nationale veiligheid van de VS,” aldus Kelly in een verklaring.

Overgave

Israëlische en oorlogszuchtige bondgenoten in Washington hebben Trump ervan overtuigd dat een akkoord op dit moment neer zou komen op onvoorwaardelijke overgave. Ze drongen er bij hem op aan de economische druk op Iran op te voeren en Israëls aanval op de militante Hezbollah-groep in Libanon te steunen. Maar Trump eiste de vorige week in een verhit telefoongesprek met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu dat Israël zich terugtrok. Woensdag kondigden Israël en Libanon aan dat ze een staakt-het-vuren hadden hervat. Hezbollah was geen partij bij de Israëlisch-Libanese gesprekken, die sinds begin vorige maand op ambassadeursniveau in Washington plaatsvinden.

Het handhaven van de huidige status quo met Teheran – een volledige hervatting van de vijandelijkheden, noch een interim-akkoord om de nucleaire gesprekken te hervatten – lijkt een situatie die Iran beter kan uitbuiten, betoogt Behnam Ben Taleblu, senior fellow bij de oorlogszuchtige Washingtonse denktank Foundation for Defense of Democracies. Ondanks dat Iran de zwakkere partij is, lijkt het land te berekenen dat hoe langer de patstelling duurt, hoe groter de kans is dat het Trump in het nauw kan drijven, voegde hij eraan toe. “Hoe dan ook, Teheran lijkt vastberadener dan ooit om Trump geen overwinning te gunnen, vandaar dat het land niet toegeeft op het slagveld of aan de onderhandelingstafel”, aldus Taleblu.-.

...