Onzekerheid troef in Venezuela

door

Trinidadianen: ‘Als Trump dit met Venezuela doet, kunnen wij volgen‘

Tekst Euritha Tjan A Way

CARACAS/PORT-OF-SPAIN/PARAMARIBO — “Maduro is slechts een deel van de puzzel die het regime in Venezuela vormt. Achter hem staat een volledige regering. We weten niet hoe dit zal uitpakken.” Dat zegt journalist María Ramírez, die aangeeft tot nu toe weinig direct te hebben gemerkt van de aanval die de regering-Trump zaterdag op Venezuela uitvoerde.

Ramírez woont in Mérida, ongeveer 600 kilometer – ofwel acht uur rijden – van Caracas. Volgens haar is landelijk de noodtoestand afgekondigd en zijn de reacties binnen de Venezolaanse politiek verdeeld. “De aanhangers van Maduro zijn in paniek, terwijl de oppositie enerzijds blij is, maar tegelijkertijd onzeker. De bevolking voelt zich vooral onzeker: wat zullen de gevolgen zijn van deze Amerikaanse actie?”

Wel verwachtRamírez erkent dat de aanval niet geheel onverwacht kwam. “De vraag is nu wat er gebeurt met het deel van de regering dat nog aan de macht is en met de militairen. Dat zijn niet bepaald de beste mensen,” zegt zij bezorgd. Na maanden van oplopende spanningen pleegde de Amerikaanse regering in de vroege zaterdagochtend een aanval op Venezuela. Daarbij werden president Nicolás Maduro en zijn echtgenote gearresteerd. Inmiddels zijn zij aangeklaagd door het federale gerechtshof van het Southern District of New York.

Volgens Ramírez doen geruchten de ronde dat de Venezolaanse militairen bewust een stap terug zouden hebben gedaan, waardoor Maduro kon worden opgepakt. “Dat zou kunnen, maar het is niet bevestigd. De locaties die zijn aangevallen, zijn militaire bases en er zijn ook gewonde militairen. Het lijkt misschien zo, omdat Venezuela een goed beveiligd land is,” legt zij uit. Volgens haar ontstond er een vacuüm in het luchtruim, waarvan de Verenigde Staten gebruikmaakten.

Misdaden tegen de menselijkheidDe journalist stelt dat de Amerikaanse rechtvaardiging van drugscriminaliteit en terrorisme vooral als excuus is gebruikt om Venezuela binnen te vallen. “Het kan er wel toe leiden dat bepaalde illegale activiteiten, waar de regering daadwerkelijk bij betrokken was, afnemen.” Volgens Ramírez zou de nadruk echter moeten liggen op het vervolgen van Maduro voor misdaden tegen de menselijkheid. “Daar moet de focus op liggen. En de rest van de regering was daar ook bij betrokken,” zegt zij. In Venezuela verdwijnen regelmatig oppositieleden en ook journalisten zijn er niet veilig.

Wie is de volgende?In Trinidad en Tobago (T&T) zijn de reacties eveneens verdeeld, zegt James Hospedales van EarthMedic en EarthNurse. “Een deel van de bevolking is blij, een ander deel is verdrietig en boos. Want als Amerika dit met Venezuela kan doen, kunnen wij de volgende zijn,” zegt de public health-deskundige bezorgd.

Premier Kamla Persad-Bissessar van Trinidad en Tobago was de enige regeringsleider in het Caribisch gebied en binnen Caricom die de eerdere acties van de Verenigde Staten en president Donald Trump openlijk steunde. De VS voerden in de maanden voorafgaand aan de aanval naar eigen zeggen aanvallen uit op drugsboten uit Venezuela en positioneerden recent hun grootste vliegdekschip, de USS Gerald R. Ford, in de wateren voor Venezuela.

Persad-Bissessar stelde dat de regio door de vele vermeende drugszendingen uit Venezuela en de gevolgen daarvan voor criminaliteit en moorden in T&T geen vredeszone meer was. Trinidad en Tobago distantieerde zich daarom van de afkeurende reacties van Caricom op het Amerikaanse optreden.

Geen direct gevolgHospedales zegt dat de regering van T&T tot nu toe geen officieel statement heeft uitgebracht over de aanvallen van zaterdagochtend, anders dan dat het land goede betrekkingen met Venezuela wil blijven onderhouden. Hij wijst er wel op dat Trinidad en Tobago door de Verenigde Staten is gebruikt als basis voor radar- en andere technologie die bij de aanval is ingezet.

Volgens Hospedales is de toegenomen criminaliteit in T&T niet rechtstreeks het gevolg van drugstransporten uit Venezuela. Ook de moorden op het eiland zijn daar volgens hem geen direct gevolg van, zoals Persad-Bissessar suggereerde. “We hebben in dit land een lange geschiedenis van bende-gerelateerd geweld. Die trend begon meer dan twintig jaar geleden en bereikte in 2024 een piek.” Hoewel hij nog geen cijfers heeft over 2025, acht hij een direct verband met Venezuela moeilijk te geloven.

“Ik zie deze ontwikkeling als gezondheidsdeskundige ook in andere Caribische eilanden. Ik denk dat het probleem veel dieper ligt,” zegt hij. Volgens Hospedales moet onderzocht worden waarom dit geweld ontstaat. “Is het onderwijssysteem tekortschietend? Is er voldoende steun voor kwetsbare gezinnen? Dat zijn de vragen die we moeten stellen.” Venezuela speelt daarin volgens hem nauwelijks een rol. Hij voegt eraan toe dat als Trump werkelijk zo bezorgd is over drugs uit Venezuela, hij eerst moet kijken naar hoe de vraag in de Verenigde Staten en Europa kan worden teruggedrongen. “Daarnaast moet hij zich afvragen wie er het meest verdient aan de drugshandel.”

GevolgenHoewel de Verenigde Staten op eigen initiatief besloten Venezuela aan te vallen, ondervindt de rest van de regio nu al de gevolgen. Tal van vluchten naar het Caribisch gebied zijn geannuleerd en toeristen zullen mogelijk twee keer nadenken voordat zij de regio bezoeken. “Ook vluchten naar Trinidad en Tobago zijn door Amerikaanse troepen teruggestuurd. Onlangs was ik met mijn gezin in Tobago voor een korte vakantie. Daar klaagden veel ondernemers al dat toeristen hun reizen hadden geannuleerd,” vertelt Hospedales.

OlieVeel analisten concluderen dat Trump met het uitschakelen van Maduro de weg wil vrijmaken naar de enorme olievoorraden van Venezuela, die tot de grootste ter wereld behoren. Toch leek Maduro in zijn laatste interview op oudejaarsdag niet onwelwillend tegenover gesprekken met Trump over mogelijke samenwerking. Internationaal wordt bij deze ontwikkelingen vaak verwezen naar de voorlaatste Amerikaanse interventie in de regio: de afzetting van de Panamese dictator Manuel Noriega in december 1989. Tijdens die grootschalige invasie vielen destijds veel burgerslachtoffers.

María Ramírez is een pseudoniem.