Ontbrekende stukken stagneren Begrotingsbehandeling-2026

door

PARAMARIBO — De behandeling van de begroting voor 2026 laat nog altijd op zich wachten. Volgens zowel NDP-fractieleider Rabin Parmessar als VHP-fractieleider Asiskumar Gajadien zijn er zwaarwegende redenen voor de vertraging, al verschillen hun interpretaties fundamenteel. Tegenover de Ware Tijd geven beide politici elk hun eigen lezing van de vertraging.

Parmessar wijst op wat hij omschrijft als bestuurlijke en financiële chaos waarmee de regering-Simons direct na haar aantreden werd geconfronteerd. Volgens hem zijn in de periode 2020–2025 diverse wetten aangenomen waarvan de inwerkingtreding bewust werd doorgeschoven naar na de regeringswisseling, zonder dat de implementatie degelijk was voorbereid. Hij noemt als voorbeelden de nieuwe Aanbestedingswet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek. “Men zag in dat de implementatie grote uitdagingen inhield,” stelt Parmessar. “De politieke guts had men niet om het gelijk te implementeren.”

“De Comptabiliteitswet 2024 mag geen papieren werkelijkheid blijven”

Daarnaast verwijt hij de vorige regering opportunisme. Zo verwijst hij naar de kwestie rond dienstvoertuigen die door afzwaaiende ministers zouden kunnen worden overgenomen. “Ministers die in 2025 zouden afzwaaien mochten een voertuig wel overnemen maar daarna niet, ondanks duidelijke beloften in DNA,” aldus Parmessar.

Volgens de NDP-fractieleider moest de regering-Simons eerst acute problemen aanpakken voordat de begroting 2026 behandeld kon worden. De begroting 2025 was bij aantreden nog niet behandeld, terwijl salarissen en sociale uitkeringen niet in gevaar mochten komen. Tegelijkertijd moest een traject worden ingezet om Suriname los te maken uit volgens hem onvoordelige financiële constructies, waaronder de afbetaling van de zogeheten Oppenheimerlening en afspraken rond Blok 58.

Behandeling aangehouden

Ook wijst hij op de noodzaak van een soepeler schuldaflossingstraject. “Anders zou de bulk van onze inkomsten hieraan besteed moeten worden wat het leven van de burger uiterst ondraaglijk zou maken,” zegt hij. Daarbij spreekt hij van een financiële ravage, onder meer door het in omloop brengen van miljarden extra Surinaamse dollars vlak voor de verkiezingen van 2025, wat de inflatie zou hebben aangewakkerd.

De begroting 2026 werd op 1 oktober 2025 ingediend. De Nationale Assemblée trof in oktober en november voorbereidingen om deze in december te behandelen. Intussen werkte de regering aan schuldherschikkingen en onderhandelingen. Omdat er positieve resultaten in zicht waren, werd besloten de behandeling tijdelijk “on hold” te zetten om eerst de bijbehorende documenten aan te passen. “Wacht u rustig op de documenten en u zult versteld staan van welke inspanningen er gepleegd zijn om ons te ontworstelen uit de zeer onvoordelige financiële chaos,” aldus Parmessar in de richting van Gajadien.

Kritiek op naleving begrotingsregels

Centraal in de discussie staat de inwerkingtreding van de Comptabiliteitswet 2024. Deze wet schrijft voor dat naast de begroting ook een begrotingsstrategie, een Financieel Jaarplan, een Financieel Vijfjarenplan en een Staatsschuldenplan moeten worden ingediend.

Juist op dat punt uit Gajadien stevige kritiek. Volgens hem is er sprake van een fundamentele tekortkoming in de naleving van de wet. Hij stelt dat de begrotingsstrategie en het vijfjarig Financieel Plan gebaseerd moeten zijn op een operationeel middellangetermijnbegrotingskader met een meerjarig uitgavenkader. Uit technische evaluaties en capaciteitsversterkingstrajecten zou blijken dat in de huidige begrotingsdocumentatie een volledig middellangetermijnkader ontbreekt, dat er geen meerjarige uitgavenplafonds per ministerie zijn vastgesteld en dat investeringsuitgaven niet structureel zijn ingebed in een meerjarig raamwerk.

Volgens Gajadien betekent dit dat de begroting 2026 is ingediend zonder het wettelijk voorgeschreven fundament. “De Comptabiliteitswet 2024 mag geen papieren werkelijkheid blijven,” zegt hij. “Zij moet niet alleen formeel bestaan, maar ook materieel functioneren.”

De VHP-fractieleider waarschuwt dat zonder een operationeel middellangetermijnbegrotingskader een transparant en controleerbaar schuldpad ontbreekt en uitgaven niet structureel worden begrensd. In een periode waarin Suriname zich voorbereidt op substantiële olie-inkomsten noemt hij dat bijzonder zorgwekkend. Hij pleit daarom voor herindiening van een aangepaste begroting 2026, gebaseerd op een volwaardig meerjarig kader, evenals een aangepast Staatsschuldenplan dat de schuldhoudbaarheid op middellange termijn waarborgt.