Ons wonderbaarlijk brein (7)

door

Tekst en beeld Richenel Ellecom

PARAMARIBO — In deel 6 van de serie ‘Ons wonderbaarlijk brein’ zijn in grote lijnen de korte en lange termijn geheugenfuncties beschreven. Deze twee functies zijn bijzonder belangrijk voor het functioneren in het dagelijkse leven. Informatie die mensen in hun dagelijkse activiteiten tegenkomen, moeten ze onthouden, verwerken en daarop reageren.

In dit deel zal worden stil gestaan bij de executieve functie. De executieve functie is het vermogen om beslissingen te maken gebaseerd op de informatie die mensen in hun milieu zijn tegengekomen en hebben opgeslagen. De prikkels die zij tegenkomen kunnen van verschillende aard zijn: visueel, auditief, tactiel, smaak en reuk.

“Het maken van kritische beslissingen (executive beslissingen) is een heel complexe zaak”

Deze prikkels worden geïnterpreteerd en vormen dan een gedachte (positief of negatief). Deze gedachten genereren automatische gevoelens aan de hand van de aard van de gedachten (positief of negatief). De gedachten en gevoelens hebben een directe invloed op het gedrag, dat oplossingsgericht of probleemgericht kan zijn.

Het maken van kritische beslissingen (executive beslissingen) is een heel complexe zaak. Informatie die mensen in hun milieu tegenkomen (visuele, auditieve, tactiele, reuk en smaak) worden opgenomen door die zintuigelijke organen en komen via de originele zintuigelijke netwerken terecht in het executieve netwerk, waar wordt beslist hoe en wanneer wordt gereageerd (verbaal of niet verbaal) op de opgedane informatie.

Dit proces lijkt heel langdurig te zijn, vanwege de complexiteit. Maar in feite gebeurt het heel snel vanwege de snelheid waarmee de informatie via de witte stof van de netwerken verloopt, namelijk met een gemiddelde snelheid van drie tot vijftien meter per seconde. U kunt dat bij uzelf nagaan; hoe snel u reageert op iets dat u meemaakt, vooral als aspecten van de informatie bij u bekend zijn. Dit is mogelijk omdat de eerder opgedane informatie in uw mentale draaiboek (zie eerder artikel) wordt meegenomen in de kritische beslissing die u gaat maken.

Het executieve en Limbische netwerk

Het executieve en het Limbische netwerk synchroniseren bij het maken van beslissingen en het uitvoeren van het gedrag. Het executieve netwerk interpreteert de sensorische prikkels samen met de input vanuit het mentale draaiboek (geheugen) die dan de gedachten vormen. De gedachten die prikkelen het Limbische netwerk, dat afhankelijk van de aard van de gedachten (positief of negatief) de aard van de gevoelens (positieve of negatieve) creërt. Deze op hun beurt beïnvloeden het gedrag in een oplossingsgericht of probleemgericht profiel.

Het mentale draaiboek bevat alle ervaringen die mensen hebben meegemaakt; vanaf de geboorte tot op dit moment. Dit draaiboek wordt dagelijks geüpdatet en deze informatie helpt bij het interpreteren van nieuwe ervaringen die mensen in hun milieu tegenkomen.

Onderstaand twee denkvragen die in het volgende deel zullen worden beantwoord.

Kan iemand u blij of boos maken en omgekeerd?

Kan u het gedrag van iemand aansturen of kan iemand u een bepaald gedrag laten profileren?.

*Mocht u vragen hebben dan kan u de schrijver contacten: Richenel Ellecom (899-6441/ramdas1947@yahoo.com), Psy.D., Dr.P.H., HSPP, is preventieve geneeskundige- en medisch voedingskundige specialist, alsook klinisch en forensische neuropsycholoog.