Marihuana is een plant (cannabis) die een actief bestandsdeel – tetrahydrocannabinol (THC) – heeft dat verslaving kan veroorzaken. Veel mensen onderschatten het effect van marihuana op het menselijke lichaam omdat cannabis gezien wordt als “minder gevaarlijk” dan andere drugs.
Tekst en beeld Richenel Ellecom
In vele landen, zoals Nederland en enkele staten in de Verenigde Staten, wordt het bezit van marihuana voor persoonlijk gebruik toegestaan. Ook wordt het commercieel verbouwen en verkopen van marihuana onder overheidstoezicht toegestaan.
“Veel mensen denken dat cannabis (marihuana) geen ontwenningsverschijnselen geeft, maar die perceptie is onjuist”
Is het effect van marihuana zo onnozel als sommigen suggereren wetenschappelijk wel waar? Regelmatig gebruik leidt tot afhankelijkheid, neurobiologische veranderingen, neuropsychologische gedragsveranderingen en cognitieve- en geheugen problemen.
Statistieken tonen aan dat meer mannen verslaafd zijn dan vrouwen, maar vrouwen lopen een uniek risico, omdat ze sneller verslaafd kunnen raken en vaker symptomen van angst, depressie en acfkickstress rapporteren. Waarschijnlijk zijn meer mannen verslaafd dan vrouwen omdat mannen over het algemeen meer risicogedrag vertonen, waarschijnlijk onder invloed van hun hoge testosterongehalte.
Het verhaal van ‘Bob’
Bob – een fictieve naam – begon op zijn zestiende in het weekend marihuana te gebruiken met zijn vrienden. In het begin om te ontspannen en om zich socialer te voelen. Toen hij op de universiteit ging studeren, begon hij dagelijks marihuana te gebruiken.
Langzamerhand begon hij te merken dat hij minder gemotiveerd was, concentratieproblemen had, geheugenproblemen begon te ervaren en meer uitstelgedrag vertoonde. Na enige tijd koppelde hij het gebruik van marihuana aan een stressvolle dag, bij verveling, om beter te slapen en om negatieve gevoelens op te heffen of te vermijden.
Na enkele jaren begon hij meerdere keren per dag marihuana te gebruiken, verloor hij interesse in zijn hobby’s, begonnen zijn studieprestaties te dalen en had hij moeite zonder cannabis te functioneren. Wanneer hij stopte, kreeg hij ontwenningsverschijnselen, zoals angst, prikkelbaarheid, slapeloosheid, rusteloosheid en sombere stemming.
Verslavingstraject
Zoals andere verslavende middelen werkt marihuana op verschillende netwerken van het brein. De belangrijkste actieve stof in marihuana is THC, die werkt op het endocannabinoide systeem (cannbinoidsysteem in het brein), het beloningssysteem, het dopaminesysteem en het geheugennetwerk.
De netwerksystemen in het brein die betrokken zijn bij de verslavingssymptomen van marihuana zijn: executief netwerk (prefrontale cortex), waarmee wij cruciale beslissingen maken, de hippocampus (kortetermijngeheugen), amygdala (initieert emoties), nucleus accumbens (beloningssysteem), basale ganglia (gewoontevorming) en het salience netwerk (wat belangrijk is).
Stappen die leiden tot verslaving
De redenen die leiden tot verslaving lijken in het begin heel onnozel: nieuwsgierigheid, sociale druk, ontspanning en stressvermindering. Deze stappen leiden dan tot ontdekking van euforie (positieve stemming). Bij regelmatig gebruik ontstaat er tolerantie; men heeft meer nodig om hetzelfde effect te ervaren. Het gebruik wordt dan routine.
Deze symptomen ontstaan omdat THC de CB1-receptoren stimuleert, waardoor het dopaminegehalte stijgt en men hierdoor veel plezier ervaart. Dit plezierige gevoel doet een dwanggedrag ontstaan dat de kern is van de verslaving.
Wanneer de verslaafde probeert minder te gebruiken, ontstaat er een gevoel van ongemak. Dus moet hij/zij doorgaan met het gebruik om het gevoel van ongemak te voorkomen.
Langduring gebruik veroorzaakt geheugenproblemen, verminderde aandacht en langzamere werking van cognitieve processen. Ook kunnen school- of studieresulaten verslechteren en relatie- en werkproblemen onstaan. Psychologisch gezien kunnen er symptomen van angst, depressie en psychose ontstaan.
Behandeling en revalidatie
Veel mensen denken dat cannabis (marihuana) geen ontwenningsverschijnselen geeft, maar die perceptie is onjuist. Typische klachten variëren van irritatie, angst, rusteloosheid, depressie tot prikkelbaarheid.
Wat denkklachten betreft, is te zien dat verslaafden meer concentratieproblemen hebben, een slechter geheugen rapporteren en trager denken.
Typische fysieke klachten zijn slaapstoornissen, gekoppeld aan nachtmerries, verminderde eetlust, misselijkheid, zweten, hoofdpijn en buikklachten.
De behandeling neemt zes tot twaalf maanden in beslag, afhankelijk van de ernst van de verslaving. Het proces begint met het stoppen van het marihuanagebruik, waarna de verslaafde een behandelingstraject begint.
Het zogenoemde CBT bestaat uit cognitieve reconstructie (analyseren van gedachten, gevoelens en gedrag en het veranderen van het denkpatroon). Ook wordt ontspanningstraining toegevoegd. Als nodig wordt ook neuro-cognitieve revalidatie gebruikt om de afwijkende cognitieve functies te herstellen.
De prognose van succes is wisselend, afhankelijk van hoe serieus de verslaafde zijn/haar verslaving ziet. Terugval doet zich voor wanneer men de oude vriendenkring aanhoudt, onvoldoende handvatten gebruikt om stresssituaties te verwerken.
De prognose is goed als de behandeling in een vroeg stadium begint, familie ondersteuning biedt, sociale omgeving verandert, psychologische problemen adequaat worden behandeld en er langdurige follow-up is.
*Heeft u verdere vragen dan kan u contact opnemen met de schrijver
Richenel Ellecom (899-6441/ramdas1947@yahoo.com), Psy.D., Dr.P.H., HSPP, is preventieve geneeskundige- en medisch voedingskundige specialist, alsook klinisch en forensische neuropsycholoog.
- Update: Kapitale Delicten KPS doet onderzoek naar vermissin…..
- Wereldwijd bereiden overheden zich voor op historische El N…..
- Financiën wil maandelijkse steun aan SLM omzetten in lening..
- Europese cocaïnestroom verschuift..
- Politie stuit tijdens verkeerscontrole op verschillende dru…..
- Canawaima veilig verklaard terwijl nader romponderzoek nog …..
- Politie vermoedt misdrijf bij vermissing Rodney Leysner; dr…..
- Vermissing Rodney Leysner uitgedraaid op misdrijf: auto opg…..
- Twee niet-opgeëiste lichamen zorgen voor stankoverlast bij …..
- Menselijk contact en digitalisering..
- Minister Wijnerman: ‘Financiële steun aan SLM omzetten in l…..
- Toelichting op de instelling, werkzaamheden en vergoedingen…..
- Operatie Gran Mati 2026: Gratis medische zorg voor Moengo e…..
- Abiamofo: SWM niet voorbereid op groei door olie- en gassec…..
- Eén dode en één zwaargewonde bij aanrijding op de Melkweg..
- Frontale botsing Melkweg: één dode en één zwaargewonde..
- Kassen tegen klimaatrisico..
- Palmentuin vanaf 1 september tijdelijk gesloten voor renova…..
- Surinamers betalen 60 euro voor visum naar Frans-Guyana..
- Serena Essed: ‘Hoogste tijd te werken aan hervorming rechte…..
- Zeven ambassadeurs bieden geloofsbrieven aan..