Ons wonderbaarlijk brein (12)

door

Joan is jaren verwikkeld in een gewelddadige relatie en ziet geen zinvolle uitkomst. Zij is op twintigjarige leeftijd getrouwd. In het begin van de relatie leek het goed te gaan, maar naderhand begon haar partner te eisen dat zij niet uit mocht gaan met haar vriendinnen. Hij vond dat hij als de enige kostwinner van het gezin hard werkte buitenshuis om het gezin te onderhouden en dat Joan voor het huis en de kinderen moest zorgen en hen moest opvoeden. Er was dus geen tijd voor haar om uit te gaan met haar vriendinnen. Joan probeerde met haar partner te overleggen dat ook zij in huis hard werkte en dat ze ruimte moest hebben om zich te ontspannen.

Tekst Richenel Ellecom

Beeld zijn-academy.nl

Door de jaren heen begon het geweld fysieke vormen aan te nemen. Om een escalatie te voorkomen, heeft Joan geen hulp gezocht, omdat haar partner dat niet nodig vond. Volgens hem zou dat inmenging van buiten betekenen.

“De gevoelens van hulpeloosheid, angst en wanhoop gaan gepaard met energie, die het lichaam mobiliseert om te kunnen vluchten of te vechten; het zogenaamde ‘fight or flight‘-mechanisme”

De afgelopen twee jaar begon Joan regelmatig onaangekondigd hoofdpijn te krijgen. Ze begon ook angstig te worden wanneer het tijd werd dat haar partner thuis moest komen van het werk. Verder klaagde ze van minder beschikbare energie om haar werk thuis te doen en de kinderen op te voeden. Haar geklaag irriteerde haar partner, die argumenteerde dat ze lui was en dat ze haar verantwoordelijkheden niet wilde nakomen. Joan begon inslaap en doorslaap symptomen te ervaren.

Diagnostische analyse

Bij het begin van de mishandeling, probeerde Joan zich te verweren tegen het gedrag van haar partner. Ze probeerde ook alternatieve ervaringen mee te maken, door zich fysiek uit de omgeving te verwijderen, door met haar vriendinnen uit huis te gaan.

Toen het verweer en om fysiek uit de omgeving te gaan niet lukte, begon bij haar de gedachte op te komen dat zij zat opgesloten. Die gedachte genereerde gevoelens van hulpeloosheid, angst en wanhoop. Deze gevoelens gaan gepaard met energie, die het lichaam mobiliseert om te kunnen vluchten of te vechten; het zogenaamde ‘fight or flight‘-mechanisme.

Wanneer de energie niet wordt opgebruikt door te vechten of te vluchten, wordt die in het lichaam opgeslagen. Deze opgeslagen energie moet een weg vinden naar buiten het lichaam. Als de reguliere weg niet beschikbaar is, gaat het lichaam alternatieve wegen vinden om de energie los te laten. Deze alternatieve wegen lopen via fysieke en psychologische symptomen. Vandaar de symptomen van hoofdpijn, angst, depressie, inslaap- en doorslaap- problemen.

Behandeling

Omdat de fysieke en psychologische symptomen verergerden, ging de partner van Joan akkoord dat zij de huisarts consulteerde. Nadat deze een scala van medische testen en evaluaties uitvoerde, maar geen specifiek medische diagnosis constateerde, verwees de huisarts haar naar een therapeut die is gespecialiseerd in trauma behandeling.

Na een grondige anamnese (vraaggesprek) om de oorzaken van de symptomen na te trekken, constateerde de therapeut dat Joan over een lange periode chronisch was getraumatiseerd. De specialist legde haar uit dat de opgeslagen energie via therapeutische strategieën uit het lichaam zou moeten worden losgelaten.

Ook werd de bottom-up- en top-downstrategie met haar besproken. Joan kreeg een ontspanningstraining om thuis te oefenen. Op de poli onderging ze de ‘brain pointer’-behandeling, die haar hielp om te ontdekken waar in haar lichaam de energie nestelde en haar leerde om die los te laten. Ook leerde zij de cognitieve reconstructie strategie te gebruiken, om haar onproductieve gedachten bij te stellen.

Haar partner werd uitgenodigd voor een bezoek bij de therapeut, die hem uitlegde hoe hij zijn partner kon ondersteunen om weer adequaat haar taken binnen het gezin op te pakken. Na ongeveer tien sessies begon Joan weer redelijk te functioneren. De symptomen begonnen langzamerhand terug te lopen en vandaag is Joan symptomen vrij, maar ze moet de geleerde strategieën blijven toepassen om te voorkomen dat ze terugvalt in haar vorige situatie.

*Als u vragen heeft, kunt u contact maken met de schrijver

Richenel Ellecom (899-6441/ramdas1947@yahoo.com), Psy.D., Dr.P.H., HSPP, is preventieve geneeskundige- en medisch voedingskundige specialist, alsook klinisch en forensische neuropsycholoog.