Onderzoek naar ‘verdwenen’ 100 miljoen US dollar uit kasreserve nog gaande

door Ivan Cairo

PARAMARIBO — Het begin 2020 gestarte strafrechtelijk onderzoek naar de vermoedelijk onrechtmatige besteding van een deel van de kasreserves van de handelsbanken, ondergebracht bij de Centrale Bank van Suriname (CBvS), is nog gaande. Op 30 januari van dat jaar maakte de Surinaamse Bankiersvereniging (SBV) bekend dat ze vijf dagen eerder, tijdens een vergadering met president Desi Bouterse, minister van Financiën Gillmore Hoefdraad, de leiding van de CBvS en de regeringscommissaris bij de CBvS, was geïnformeerd dat de Centrale Bank afspraken over het beheer van de vreemde valutakasreserves had geschonden.

Uit nadien verkregen informatie bleek dat van de 426 miljoen Amerikaanse dollar circa honderd miljoen US dollar vermoedelijk onrechtmatig door de CBvS was besteed. Kort vóór deze onthulling was de toenmalige CBvS-president Robert van Trikt door Bouterse ontslagen vanwege een ander schandaal bij de moederbank. De particuliere banken waren hierover zeer verontwaardigd en hadden hun misnoegen geuit dat zij kennelijk maandenlang zijn misleid door vooral Van Trikt met onjuiste en onvolledige informatie.

Desgevraagd zegt FinaBank-directeur Eblein Frangie tegen de Ware Tijd dat het strafrechtelijk onderzoek nog gaande is. Echter, hij heeft geen informatie over de stand van het onderzoek, omdat de bank geen update krijgt van het Openbaar Ministerie (OM). Op vragen van de Ware Tijd over deze kwestie heeft het OM (nog) niet gereageerd.

Klacht van burgers

In verband met het kasreserveschandaal diende een groep burgers, onder leiding van activiste Xaviera Jessurun, op 3 februari 2020 een klacht in bij het OM tegen Hoefdraad, met het verzoek een strafrechtelijk onderzoek in te stellen. Daarnaast deden de politieke partijen DA ’91 en Strei! afzonderlijk aangifte. Kort daarna volgde eveneens een aangifte van FinaBank.

Bij het indienen van de klacht verklaarde Jessurun dat de bezorgde burgers zich tot de procureur-generaal hadden gewend op grond van artikel 429 van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel bepaalt dat een ambtenaar die door misbruik van gezag iemand dwingt iets te doen, na te laten of te dulden, kan worden gestraft met een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.

Volgens de burgers heeft Hoefdraad misbruik gemaakt van zijn functie door de governor van de CBvS te dwingen de kasreserves aan te wenden voor andere doeleinden dan waarvoor ze bestemd waren. Hierdoor zou het algemene belang van de Surinaamse samenleving zijn geschaad.

Strafbare feiten

De partij Strei! wees in haar aangifte op meerdere mogelijke strafbare feiten, waaronder verduistering van geld of geldwaardige papieren, diefstal, statutair verboden transacties, valsheid in geschrifte, het aannemen van giften of beloften, ambtelijke dwang en ongeoorloofde verrijking.

Een week later reageerde de toenmalige procureur-generaal, Roy Baidjnath-Panday, op de aangiften van de burgers en politieke organisaties. In een brief liet hij weten dat de indieners van de klacht via een proces-verbaal zouden worden gehoord en dat inmiddels rechercheurs waren aangewezen om het onderzoek uit te voeren. Op 22 februari 2020 werden de directeuren van De Surinaamsche Bank, Hakrinbank, Republic Bank en FinaBank door de politie gehoord.