OM: Nurmohamed negeerde negatief advies Raghoebarsing in kwestie Pan-American Real Estate

door

OW-directeur weigerde medewerking aan betaling

Gaandeweg het justitieel onderzoek naar vermoedelijke corruptie in de kwestie Pan-American Real Estate (Pare) kwamen getuigenissen naar voren die zeer bezwarend kunnen zijn voor toenmalig minister Riad Nurmohamed van Openbare Werken (OW). De toenmalig directeur Civieltechnische Werken verklaarde tegenover de opsporingsdiensten dat hij expliciet had geweigerd mee te werken aan het betalen van Pare omdat hij de claim van 7,9 miljoen US dollar die het bedrijf had ingediend niet kon verantwoorden. Ook blijkt Nurmohamed het standpunt van toenmalig minister van Financiën en Planning, Stanley Raghoebarsing, dat er geen enkele grond was voor betaling, naast zich te hebben neergelegd.

Betaling onrechtmatig

Daarnaast stelde een technisch-deskundige vast dat er te veel is uitbetaald aan de onderneming, aangezien de hoeveelheid aangetroffen materiaal in de wegen op het woningbouwproject niet overeenkwam met de opgegeven hoeveelheden op de facturen. Er is geconstateerd dat de Staat Suriname opzettelijk financieel is benadeeld door deze overmatige betalingen te accorderen. Zo blijkt uit de aanklacht van het Openbaar Ministerie (OM) dat de toenmalige bewindsman wegens ambtsmisdrijven wil vervolgen. De procureur-generaal (PG) heeft begin vorige week bij De Nationale Assemblee (DNA) een verzoek ingediend om Nurmohamed in staat van beschuldiging te stellen, zodat kan worden begonnen met strafrechtelijke vervolging.

“De overheid is met Pan American Real Estate overeengekomen om het woningbouwproject te subsidiëren en bij te dragen aan de weginfrastructuur en onderhoud. Wij hebben per kavel 14.000 US dollar gesubsidieerd. Er is dus niets mis met de betaling”, zei Nurmohamed in februari 2024 op een persconferentie.

De assemblee buigt zich donderdag over het verzoek van het OM. De beschuldigingen die tegen de oud-bewindsman zijn geformuleerd, wegen zwaar en raken de integriteit van de beleidsuitvoering en de rechtmatigheid van de besteding van publiek geld.

Verdenkingen

In de aanklacht staat dat er een redelijk vermoeden van schuld bestaat voor meerdere ernstige strafbare feiten. Nurmohamed wordt verdacht dat hij in de uitoefening van zijn functie dingen heeft gedaan die strijdig zijn met één of meer wettelijke voorschriften en/of voorwaarden en/of procedures. Het gaat onder meer om geven van adviezen en/of nemen van één of meer besluiten. Volgens de vordering was dit handelen er specifiek op gericht om voor zichzelf en/of één of meer anderen enig onrechtmatig voordeel te verkrijgen en/of waarbij aan de Staat of een staatsinstelling opzettelijk enig financieel nadeel is toegebracht. Hiermee wordt direct verwezen naar schendingen van de Anti-corruptiewet, waarbij de ex-minister ook wordt beschuldigd van valsheid in geschrifte, oplichting en verduistering, al dan niet in de vorm van medeplegen of medeplichtigheid.

Overeenkomst voor woningbouw

De voorgeschiedenis van dit dossier voert terug naar een uitvoeringsovereenkomst van 6 september 2019 tussen het Fonds Woningbouw Lagere Inkomensgroepen en de onderneming Pan-American Real Estate. In dit oorspronkelijke contract was vastgelegd dat de verkavelaar verantwoordelijk was voor de aanleg van deugdelijke onverharde wegen en een goed functionerende waterhuishouding. De rol van de overheid was beperkt tot het verlenen van assistentie bij vergunningsaanvragen voor wegverharding en nutsvoorzieningen, zonder dat er sprake was van een directe financiële verplichting voor de aanleg van deze infrastructuur. Na de regeringswisseling veranderde de toon van de correspondentie echter drastisch toen Pare via haar directeur aanspraak begon te maken op miljoenenvergoedingen voor vermeende voorgeschoten kosten.

Het rapport van het onderzoeksteam stelt onomwonden dat de kostenraming van het ministerie veel lager ligt dan wat de onderneming declareerde en wat uiteindelijk aan haar is uitbetaald.

In een schrijven van maart 2022 claimde de onderneming dat ze op basis van de afspraken uit 2019 recht had op een vergoeding van ruim 7,9 miljoen Amerikaanse dollar voor aangelegde infrastructuur. Hoewel de onderneming bereid was dit bedrag na een korting af te ronden op 7,5 miljoen Amerikaanse dollar, bleek uit intern onderzoek van het ministerie van Openbare Werken dat deze claim op drijfzand was gebaseerd. Een veldopname door het directoraat Civieltechnische Werken concludeerde in september 2021 dat de werkelijke kostenraming voor de wegen slechts 2,5 miljoen Amerikaanse dollar bedroeg. Het rapport van het onderzoeksteam stelt onomwonden dat de kostenraming van het ministerie veel lager ligt dan wat de onderneming declareerde en wat uiteindelijk aan haar is uitbetaald.

Adviezen genegeerd

Ondanks deze waarschuwingssignalen en een negatief advies van de minister van Financiën en Planning, Raghoebarsing bleef Nurmohamed aandringen op het formaliseren van de claim. De visie van Raghoebarsing was dat er geen contractuele grondslag was voor een dergelijke uitbetaling.

In zijn vordering stelt het OM dat Nurmohamed op 30 januari 2023 een voorstel aan de Regeringsraad deed waarin hij beweerde dat de overheid beleidsmatig had besloten tot de bouw van honderden woningen en dat de financiering door de onderneming was voorgeschoten. Dit leidde tot een nieuwe samenwerkingsovereenkomst op 22 februari 2023, een document dat door de onderzoekers als cruciaal bewijs wordt gezien voor valsheid in geschrifte.

Valsheid

De procureur-generaal benadrukt in haar vordering dat de informatie in deze nieuwe overeenkomst in strijd is met de werkelijkheid, dan wel vals is. In het document werd namelijk gesteld dat in 2019 reeds was overeengekomen dat de Staat de infrastructuur zou aanleggen, terwijl dit op geen enkele wijze terug te lezen is in de oorspronkelijke overeenkomst. De recherche concludeert dat hierdoor een verkeerde indruk is gewekt bij de besluitvormende organen. Bovendien zijn er gedurende het gehele onderzoek geen bewijsstukken gevonden die de bewering ondersteunen dat de regering in 2019 had besloten om meer dan de aanvankelijk overeengekomen 20 woningen door deze specifieke partner te laten bouwen.

Of het OM in deze kwestie ook andere verdachten op het oog heeft, is vooralsnog niet bekend.

De vordering om de toenmalige bewindsman in staat van beschuldiging te stellen is een noodzakelijke juridische stap conform de Wet In Staat Van Beschuldigingstelling en Vervolging Politieke Ambtsdragers. Omdat het hier gaat om een voormalig minister, mag het Openbaar Ministerie pas overgaan tot strafrechtelijke vervolging nadat De Nationale Assemblée hiervoor toestemming heeft verleend. De PG verzoekt het parlement dan ook om onverwijld over te gaan tot beraadslaging en het nemen van een besluit. Indien het parlement instemt, kan het gerechtelijk vooronderzoek worden voortgezet en zal Nurmohamed gedagvaard worden om voor de rechter te verschijnen.

Anonieme klokkenluider

De regering, met name toenmalig president Chan Santokhi, was bij de opening van het woongbouwproject op 4 september 2021 zeer ingenomen met de prestaties van verkavelaar Pan American Real Estate. Naderhand bleek dat toenmalige OW-minister Nurmohamed, tegen advies in van deskundigen, dit project namens de staat flink heeft gefinancierd.

Deze kwestie, die in december 2023 aan het rollen kwam door een anonieme klokkenluider, heeft inmiddels geleid tot een uitgebreid dossier waarin de beschuldigingen van corruptie, valsheid in geschrifte en oplichting gedetailleerd zijn opgesomd. In december 2023 gaf officier van justitie Roline Gravenbeek namens de procureur-generaal opdracht aan de politie een strafrechtelijk onderzoek in te stellen naar aanleiding van de klacht van de klokkenluider en de documenten die deze naar het OM had gestuurd. De klokkenluider had verzocht dat toenmalig president Chan Santokhi en Nurmohamed strafrechtelijk worden vervolgd in deze zaak. Of het OM in deze kwestie ook andere verdachten op het oog heeft, is vooralsnog niet bekend. In een bekendmaking vorige week stelt het OM dat het publiekelijk niet inhoudelijk op deze zaak ingaat en daarom daarover geen mededelingen zal doen.-.

“De overheid is met Pan American Real Estate overeengekomen om het woningbouwproject te subsidiëren en bij te dragen aan de weginfrastructuur en onderhoud. Wij hebben per kavel 14.000 US dollar gesubsidieerd. Er is dus niets mis met de betaling”, zei minister Riad Nurmohamed van Openbare Werken in februari 2024 op een persconferentie.