OKB wijst op structurele fouten tijdens verkiezingen 2025

door

PARAMARIBO — De evaluatie van de verkiezingen van 25 mei 2025 heeft een reeks ernstige operationele en structurele gebreken aan het licht gebracht. Tijdens een bijeenkomst zaterdag in het Lalla Rookh-gebouw presenteerde Samseerali Sheikh-Alibaks, voorzitter van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB), een kritisch rapport.

Hij benadrukte dat deze evaluatie niet bedoeld is als een eenzijdige beschuldiging, maar als een noodzakelijk fundament voor institutionele versterking. De stem van het volk dient als waarschuwingssysteem en de geconstateerde gebreken moeten volgens het bureau worden opgelost om het vertrouwen in de toekomst te herstellen.

“De logistieke uitvoering rondom de oproepingskaarten zorgde voor internationale verontwaardiging en zelfs politionele onderzoeken”

Vertrouwen geschaad

Hoewel de gang naar de stembus formeel heeft plaatsgevonden, concludeert het OKB dat het vertrouwen in het democratische proces aanzienlijk is geschaad door een opeenstapeling van fouten bij diverse overheidsinstanties. Eén van de meest fundamentele knelpunten lag bij het kiezersregister dat wordt beheerd door het Centraal Bureau voor Burgerzaken.

Ondanks eerdere verbeteringen bleek het bestand nog steeds vervuild met verouderde gegevens, dubbele inschrijvingen en onverklaarbare verschillen met het bevolkingsregister. Deze onjuistheden vormden de basis voor een keten van problemen, waaronder een gebrekkige productie en distributie van oproepingskaarten. Bovendien schoot de voorlichting rondom de terinzagelegging van de kiezerslijsten tekort, waardoor correcties niet tijdig werden doorgevoerd en fouten tot op de verkiezingsdag bleven bestaan.

De logistieke uitvoering rondom de oproepingskaarten zorgde voor internationale verontwaardiging en zelfs politionele onderzoeken. Terwijl de technische productie volgens plan verliep, bereikten grote aantallen kaarten de rechtmatige kiezers nooit. Er werd melding gemaakt van bulkdistributie aan onbevoegden en foutieve bezorgingen, wat direct invloed had op de uiteindelijke opkomst.

Zwak personeelsbeleid

In de stemlokalen zelf hielden de problemen aan; stembureaus in gebieden zoals Tapanahonie en Lawa openden uren te laat of moesten noodgedwongen draaien met een minimale bezetting van slechts drie personeelsleden.

Het personeelsbeleid van het ministerie van Binnenlandse Zaken bleek eveneens een zwakke schakel. Er was sprake van een chronisch tekort aan getrainde krachten en de aangeboden instructies waren vaak te oppervlakkig. Dit leidde tot onzekerheid bij voorzitters en cruciale fouten bij de stemopneming en het invullen van processen-verbaal.

Daarnaast lieten de fysieke omstandigheden in veel stemlokalen te wensen over. Het OKB moest in diverse gevallen zelf bijspringen om basisvoorzieningen, zoals tafels, toiletten en privacy in de stemhokjes te garanderen, aangezien de locaties soms in deplorabele staat verkeerden.

De verwarring bereikte een hoogtepunt bij de toelating van kiezers. Hoewel een geldige identiteitskaart wettelijk volstaat, weigerden sommige stembureaus burgers zonder oproepingskaart. Hoewel het OKB in een aantal gevallen kon interveniëren via het verkiezingscentrum, waren veel kiezers op dat moment al teleurgesteld vertrokken.