OKB over verkiezingen 2025: fouten in kiezersregister, chaos bij stembureaus

door

Verouderde en onvolledige gegevens in het kiezersregister, niet-bezorgde oproepingskaarten, stembureaus die te laat opengingen en onvoldoende getraind personeel. Het zijn enkele van de knelpunten die voorzitter Samseerali Sheikh-Alibaks van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB) zaterdag presenteerde tijdens de evaluatie van de verkiezingen van 25 mei 2025.
Tijdens de bijeenkomst in het Lalla Rookh-gebouw maakte het OKB duidelijk dat de verkiezingen weliswaar formeel zijn gehouden, maar dat structurele en operationele tekortkomingen het vertrouwen in het proces hebben geschaad.
Volgens het OKB vormde het kiezersregister, beheerd door het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB), een van de meest fundamentele problemen. Hoewel ten opzichte van eerdere verkiezingen verbeteringen zijn doorgevoerd, werden onder meer verouderde en onvolledige gegevens, dubbele en foutieve inschrijvingen, onverklaarbare verschillen tussen het bevolkingsregister en de kiezerslijsten en grote aantallen geregistreerden met afwijkende of onvolledige adresgegevens vastgesteld.
Deze tekortkomingen werkten door in de verdere organisatie, zoals bij de productie en distributie van oproepingskaarten en de uiteindelijke opkomst.
Ook bij de terinzagelegging van de kiezerslijsten zijn tekortkomingen gebleken. Hoewel de wettelijke procedures formeel zijn gevolgd, was er volgens het OKB sprake van onvoldoende publieksvoorlichting over bezwaar- en correctiemogelijkheden, beperkte digitale ondersteuning, onduidelijkheid rond mobiele terinzageleggingslocaties en onvoldoende verwerking van ingediende correctieverzoeken. Hierdoor bleven fouten in sommige gevallen tot aan de verkiezingsdag bestaan.
De productie van oproepingskaarten verliep technisch zonder noemenswaardige problemen, maar de distributie leidde tot ernstige klachten.
Grote aantallen kaarten zijn niet tijdig of helemaal niet bezorgd. Er waren meldingen van verkeerde bestellingen en bulkdistributie aan onbevoegde personen. In sommige gevallen zijn aangiften bij de politie gedaan en volgden politionele onderzoeken. De kwestie kreeg bovendien internationale aandacht.
Stembureaus onder druk
Bij de werving van stembureaupersoneel, een verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken, deden zich volgens het OKB structurele problemen voor. Er waren tekorten aan personeel, late afmeldingen, onvoldoende spreiding over districten en beperkte beschikbaarheid op cruciale momenten.
In bepaalde gebieden, waaronder Tapanahoni en Lawa, begonnen stembureaus met slechts drie personeelsleden. Sommige bureaus openden pas na 11.00 uur als gevolg van logistieke problemen en personeelstekorten.
Ook de training bleek in veel gevallen ontoereikend. Er was sprake van beperkte duur en diepgang, onvoldoende kennis van procedures, fouten bij de stemopneming en het invullen van processen-verbaal en onzekerheid bij voorzitters.
Privacy, toegankelijkheid en logistiek
In verschillende stemlokalen was de situatie volgens het OKB zorgwekkend. Er werd melding gemaakt van onvoldoende privacy in stemhokjes, een gebrek aan toiletten en tafels, onvoldoende materiaal, beperkte toegankelijkheid voor personen met een beperking en ongeschikte of zelfs deplorabele locaties. In sommige gevallen moest het OKB zelf noodvoorzieningen treffen, terwijl de organisatie formeel onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken valt.
In sommige gevallen moest het OKB zelf noodvoorzieningen treffen, terwijl de organisatie formeel onder verantwoordelijkheid van Binnenlandse Zaken valt.
Onzekerheid rond toelating kiezers
Een ander groot knelpunt was de identificatie en toelating van kiezers. Sommige stembureaus weigerden kiezers die zich met een geldige ID-kaart meldden, maar geen oproepingskaart bij zich hadden. In andere gevallen ontstond onduidelijkheid over volmachten.
Volgens Sheikh-Alibaks konden in verschillende gevallen correcties worden doorgevoerd nadat OKB-toezichthouders contact hadden opgenomen met het verkiezingscentrum. In andere situaties waren kiezers echter al vertrokken.
Het OKB benadrukte dat signalen vanuit de samenleving serieus moeten worden genomen. “De stem van het volk weegt zwaar,” werd gesteld. Burgers en andere stakeholders fungeren volgens het bureau als een vroegtijdig waarschuwingssysteem voor verkiezingsactoren. Klachten dienen onderzocht, opgelost en verantwoord te worden.
Formeel correct, vertrouwen geschaad
Het OKB concludeert dat de verkiezingen formeel zijn gehouden, maar dat structurele en operationele tekortkomingen het vertrouwen in het proces hebben geschaad.
De evaluatie moet volgens Sheikh-Alibaks geen vingerwijzing zijn, maar een fundament vormen voor institutionele versterking en herstel van vertrouwen richting toekomstige verkiezingen.
The post OKB over verkiezingen 2025: fouten in kiezersregister, chaos bij stembureaus appeared first on Suriname suriname.