Okanisi-gezag eist stopzetting cyanidetransport en wettelijke erkenning grondenrechten

door

Het traditioneel gezag van de Okanisi-gemeenschap eist dat de regering onmiddellijk een einde maakt aan het transport van cyanide en andere giftige chemicaliën naar het binnenland. Ook moeten mijnbouwactiviteiten waarbij deze stoffen worden gebruikt worden stilgelegd en vervuilde gebieden worden gesaneerd.
Daarnaast dringt het gezag aan op wettelijke erkenning van de collectieve grondenrechten en een grotere zeggenschap over concessies in het traditionele leefgebied. Deze eisen zijn op maandag 2 november 2026 naar voren gebracht tijdens een Liba Kuutu in Diitabiki, aan de Tapanahoni. Tijdens de bijeenkomst stonden de veiligheid, gezondheid, territoriale rechten en toekomst van de Okanisi-gemeenschap centraal.
Zorgen over vervuiling van rivieren en drinkwater
De mogelijke verontreiniging van waterbronnen door cyanide en andere gevaarlijke chemicaliën vormde een belangrijk onderwerp van de bijeenkomst. Daarbij werd ook gesproken over het middel dat binnen de gemeenschap bekendstaat als Jin Chan.
De eerdere verontreiniging bij Godoholo heeft de bezorgdheid over de kwaliteit van rivierwater, de veiligheid van drinkwater en de gevolgen voor het leven in de rivieren verder vergroot.
Het traditioneel gezag verlangt dat aanwezige voorraden van deze stoffen onder toezicht van de bevoegde autoriteiten in beslag worden genomen en veilig uit het gebied worden verwijderd. Ook moet de regering zorgen voor rehabilitatie van aangetaste gebieden, waaronder het opruimen en neutraliseren van giftige stoffen.
Daarnaast wordt aangedrongen op onderzoek naar mijnbouwconcessies waarbij deze chemicaliën worden gebruikt.
Geen concessies zonder instemming van gaanman
Een ander belangrijk punt is de zeggenschap over mijnbouwconcessies binnen het traditionele leefgebied van de Okanisi.
Volgens het traditioneel gezag moet de instemming van de gaanman vooraf aantoonbaar zijn vastgelegd met zijn handtekening voordat een concessie wordt verleend. Een toezegging of handtekening van uitsluitend een Kabiten of Basiya is volgens de gemeenschap niet voldoende.
Het gezag beroept zich hierbij op het internationale beginsel van Free, Prior and Informed Consent (FPIC), dat betrekking heeft op vrije, voorafgaande en geïnformeerde instemming van inheemse en tribale gemeenschappen bij besluiten die hun rechten en leefgebieden raken.
Collectieve grondenrechten blijven groot knelpunt
Het uitblijven van wettelijke erkenning van de collectieve grondenrechten blijft volgens de Liba Kuutu een ernstig probleem. De Okanisi wonen en leven al generaties in hun traditionele gebieden, maar beschikken volgens het gezag nog altijd niet over voldoende juridische bescherming van hun collectieve rechten op grond en natuurlijke hulpbronnen.
Daardoor blijft de gemeenschap kwetsbaar voor concessieverlening en besluiten over grondstoffen zonder voldoende betrokkenheid van het traditioneel gezag.
De regering wordt daarom opgeroepen de wettelijke erkenning en bescherming van deze rechten voortvarend ter hand te nemen.
Tekorten in gezondheidszorg en onderwijs onaanvaardbaar
Naast de milieuproblematiek en grondenrechten kwamen ook de aanhoudende problemen in de gezondheidszorg en het onderwijs aan de orde.
Het traditioneel gezag noemt het tekort aan artsen, verplegend personeel en medicijnen onaanvaardbaar. Ook het gebrek aan gekwalificeerde leerkrachten, leermiddelen en geschikte onderwijzerswoningen vraagt volgens de gemeenschap om structurele oplossingen.
Verder verlangt het gezag dat de belangen van de Okanisi worden beschermd bij de grenskwestie tussen Suriname en Frans-Guyana. Daarbij gaat het met name om traditionele leefgebieden, territoriale belangen en bestaande gebruiksrechten. De gemeenschap wil tijdig en daadwerkelijk worden betrokken bij besluiten die gevolgen kunnen hebben voor haar leefgebied.
Resolutie naar president Simons
De besluiten en eisen van de Liba Kuutu worden vastgelegd in een resolutie die officieel zal worden aangeboden aan president Jennifer Simons en de regering. Het traditioneel gezag onder leiding van gaanman Bono Velantie verlangt daarmee niet alleen aandacht voor de problemen, maar ook concrete maatregelen, rechtszekerheid en structurele erkenning van de positie van de Okanisi-gemeenschap.
Volgens het gezag is bescherming van water, land, gezondheid en cultuur noodzakelijk om ook de toekomst van komende generaties veilig te stellen.
The post Okanisi-gezag eist stopzetting cyanidetransport en wettelijke erkenning grondenrechten appeared first on Suriname suriname.