Offshore-industrie kent voor- en nadelen: ‘Makkelijkste manier om te verdienen is met huizen en percelen’

door

De olie- en gasindustrie – voor nu vooral olie – brengt veel kansen, maar ook valkuilen met zich mee. Soms kunnen valkuilen die Suriname nu al ervaart, worden omgezet in kansen: de zogenoemde low hanging fruits. Eén daarvan is de toestroom van migranten. Met 650.000 inwoners zal het land in geen geval voldoen aan de vraag naar arbeid die op hem afkomt. “Meer mensen op een gestructureerde wijze toelaten zal lokale ondernemers de kans geven te kunnen groeien. Dat is dus het eerste dat moet worden aangepakt als Suriname voordeel wil halen uit de offshore ontwikkelingen”, legt ingenieur Vishnu Doerga uit.

Tekst en beeld Euritha Tjan A Way

Hij groeide, als kind met een Surinaams-Guyanese afkomst, op in Nickerie. Doerga vertrok als jongen van veertien naar Guyana, omdat hij doorhad dat hij daar van het muloniveau naar de universiteit zou kunnen als hij zijn best deed. “Mijn oom was ook in Georgetown, dus het was een goede kans om te gaan”, vertelt hij achteroverleunend in zijn comfortabele stoel.

“Suriname moet eerst en vooral werken aan een goed migratiebeleid“

Doerga heeft het druk gehad als één van de initiatiefnemers van de Suriname-Guyana Chamber of Commerce. Die organiseerde met partners de International Business Conference in Paramaribo.

Na het event vraagt de Ware Tijd naar de ontwikkelingsparallellen die Doerga ziet in Suriname en Guyana als het gaat om de race naar first oil. “Suriname moet eerst en vooral werken aan een goed migratiebeleid. Een volwassen productiesector van de grond brengen doe je niet met het kleine aantal mensen dat Suriname nu heeft. Daar is tussen drie of vier miljoen mensen voor nodig. Aan dat aantal zou je moeten denken die het land kunnen binnenkomen.”

Hij legt uit dat het Granmorgu-project in Suriname in 2028 start met een veel groter schip dan in Guyana gebeurde. “Daar startte Exxon met een FSO met een capaciteit die de helft is van wat Granmorgu met 220.000 barrels per dag aan capaciteit heeft. Guyana is ook veel sneller in productie gegaan dan Suriname en heeft niet zo een goed contract als Suriname. Over twintig jaar zal blijken wel land het meeste voordeel heeft gehaald”, zegt Doerga.

Huizen en percelen

Hij verwacht dat zoals in Guyana is gebeurd, Suriname veel meer Venezolanen, Cubanen, Afrikanen, Indiërs en mensen uit bijvoorbeeld Bangladesh zal krijgen. “Al deze mensen moeten ergens wonen, eten, vervoerd worden en zullen zoeken naar entertainment. Dat zijn kansen voor Suriname. Het maakt niet uit wat je maakt, meer mensen zullen wat je aanbiedt kopen.”

Hij ziet al beweging in de huizenmarkt in Suriname. “Ik zie dat de prijzen al met ongeveer 30 tot 40 procent zijn gestegen. Ik verwacht een verdubbeling vóór 2028. In Guyana zijn de prijzen van woningen verdriedubbeld tussen 2015 en 2025. Dat zal hier ook het geval zijn.”

De beste manier voor gewone mensen om ook van deze ontwikkeling te kunnen profiteren is volgens Doerga het inzetten van huizen en percelen. “Als je papieren niet in orde zijn, neem daar dit jaar de tijd voor. Zet je perceel of huis op jouw naam. Heb je al een huis, bouw iets boven, beneden of achter op je erf bij. De komende jaren zal de waarde van huizen, percelen of opslagplekken zodanig stijgen, dat als je nu een lening neemt, je het geld gegarandeerd terug zal verdienen.”

Hij legt uit dat de prijzen van huizen in Georgetown zodanig zijn gestegen dat wonen in de stad niet meer kan voor veel lokalen. “Sommige die er een huis hebben, hebben besloten dat te verhuren en buiten Georgetown te gaan wonen.”

De sectoren zijn op elkaar afgestemd: hoe meer mensen, hoe meer huizen nodig zijn, dus werk voor meer mensen in de bouwsector. “Voor die sector zullen ontzettend veel mensen nodig zijn.”

Ook de transportsector zal floreren. “Veel mensen in Guyana hebben een tweede auto ingezet of rijden zelf omdat er veel behoefte is daaraan. Ook mensen die in de logistiek werken, zullen veel gaan verdienen en de haven zal ook heel veel mensen nodig hebben. In Guyana zijn in zeven jaar 150.000 lifts actief op havens.”

Health en safety

Doerga verwacht ook meer privéscholen en meer openbare werken. “Het is dus goed als mensen opletten waar de ontwikkelingen komen, want misschien kan daarop worden ingespeeld; een restaurant opzetten bijvoorbeeld.”

Een andere sector die gaat bloeien is health en safety. “Wie in Suriname dat soort trainingen geeft of heeft gedaan zal enorm floreren. Bij de offshore sector staat veiligheid op nummer één, want niemand wil horen dat er doden zijn gevallen. Dat moet tegen elke prijs voorkomen worden.”

Tijdens de International Business Conference is ook veel gesproken over de offshore-industrie. “Bedrijven die niet in die industrie zitten, zullen wel moeten concurreren met de salarissen die in die tak worden betaald. Anders gaan de mensen daar gaan werken. Dat geldt ook voor de overheid. Die zal meer moeten betalen, anders lopen de mensen weg”, werd ook genoemd als resultaat van olie in 2028.

Doerga: “Suriname moet zich daarom gaan opschalen en beter laten informeren. Er zijn kansen voor beide landen om van elkaar te leren. Maar de bootverbinding moet goed worden geregeld, want de prijs van vliegen is niet aantrekkelijk én goederen en diensten kunnen niet met het vliegtuig.”

Met een bloedserieuze ondertoon vervolgde hij: “Ook de brug tussen de twee landen is – als die nog komt – best laat. Want al is er vandaag een oké, het zal langer dan vijf jaar duren voordat die brug er daadwerkelijk staat.”

Veel tips, aanbevelingen en tricks werden genoemd. Echter, de mensen zijn het over één ding eens: hoewel Guyana net naast Suriname is, heeft Suriname onvoldoende een idee wat zal gebeuren met de komst van de olie- en gassector.

Vishnu Doerga van de Suriname-Guyana Chamber of Commerce ging in op de verschillen en gelijkenissen tussen Suriname en Guyana.