OAS-chef waarschuwt: situatie Venezuela test regionale orde

door

PARAMARIBO – De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft donderdag gesproken met de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), Albert Ramdin, om de rol van het secretariaat bij het ondersteunen van stabiliteit in het westelijk halfrond te versterken, onder meer in Venezuela. Zo meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De bewindsman bedankte Ramdin voor het bieden van een platform voor open uitwisseling en constructieve dialoog en benadrukte het belang van het gericht houden van de organisatie op de vraag hoe de uitdagingen waarmee de Venezolaanse bevolking wordt geconfronteerd het beste kunnen worden aangepakt. Minister Rubio herhaalde het belang van de OAS als forum voor door lidstaten gedragen betrokkenheid ter ondersteuning van een correcte, zorgvuldige machtsoverdracht in Venezuela.

Gezamenlijke aanpak

De Permanente Raad van de OAS heeft in Washington een speciale vergadering belegd naar aanleiding van de militaire actie van het Amerikaanse leger in Venezuela. Tijdens die actie werden president Nicolás Maduro en zijn echtgenote aangehouden en overgebracht naar de Verenigde Staten, waar zij zich onder meer zouden moeten verantwoorden voor aanklachten in verband met drugshandel. Een vertegenwoordiger van Suriname was ook aanwezig op de bijeenkomst, maar heeft geen statement namens de regering afgelegd.

Ramdin deed tijdens de vergadering een krachtige oproep tot gezamenlijke, op regels gebaseerde actie in reactie op de crisis in Venezuela. Hij waarschuwde dat de geloofwaardigheid van het inter-Amerikaanse systeem zelf op het spel staat als lidstaten nalaten op te treden ter verdediging van democratie, internationaal recht en vrede. Hij benadrukte dat de organisatie verder moet gaan dan verklaringen en diplomatie voor de vorm alleen. Gedeelde principes moeten worden vertaald in concrete, gecoördineerde actie. Ramdin: “Wij moeten meer zijn dan een forum voor verklaringen. Onze woorden moeten leiden tot gecoördineerde, principiële en duurzame actie.”Verplichtingen OAS- Handvest niet vrijblijvend

Centraal in de boodschap van de OAS-topman stond de herinnering dat het OAS-Handvest en het bredere inter-Amerikaanse juridische kader bindende verplichtingen zijn en geen vrijblijvende richtlijnen. Hij onderstreepte dat multilateralisme onmisbaar blijft, vooral in tijden van scherpe regionale spanningen. “Het OAS-Handvest en het inter-Amerikaanse juridische kader zijn geen suggestie, maar een verplichting en een morele verantwoordelijkheid. In een complexere wereld zijn multilaterale instellingen niet optioneel. Ze zijn onmisbaar.”

‘Wij moeten meer zijn dan een forum voor verklaringen. Onze woorden moeten leiden tot gecoördineerde, principiële en duurzame actie.’

Zonder specifieke landen te noemen, schetste Ramdin de situatie in Venezuela als een toetssteen voor de inzet van het Westelijk Halfrond voor internationaal recht, soevereiniteit, mensenrechten en democratisch bestuur. Wanneer deze principes in het geding zijn moet het halfrond collectief handelen om terug te keren naar aanvaarde normen en principes”, stelt Ramdin.Hemisferische verantwoordelijkheid

Hij benadrukte herhaaldelijk dat de crisis in Venezuela geen geïsoleerde nationale aangelegenheid is, maar een gedeelde verantwoordelijkheid voor het hele halfrond. Hij wees daarbij zowel op een morele als op een strategische noodzaak tot betrokkenheid. “Moreel zijn wij de Venezolaanse bevolking onze solidariteit verschuldigd. Strategisch gezien is een stabiel, democratisch en welvarend Venezuela in het belang van elke lidstaat rond deze tafel.” Hij bevestigde het volgens hem “onvervreemdbare recht” van het Venezolaanse volk om via representatieve democratie zelf zijn regering te bepalen en benadrukte dat elke oplossing moet zijn gebaseerd op vreedzame processen en respect voor de constitutionele orde.

De secretaris-generaal verwelkomde tevens de bereidheid die verschillende lidstaten tijdens de vergadering uitspraken om in goed vertrouwen samen te werken in deze “bijzonder gevoelige periode.” Verschillen van inzicht mogen niet als zwakte worden gezien. “De kracht van het inter-Amerikaanse systeem ligt niet in uniformiteit van opvattingen, maar in het vermogen van lidstaten om ondanks ideologische verschillen constructief samen te werken.”Bemiddeling OAS op aanvraag

In reactie op verzoeken die tijdens eerdere besloten besprekingen zijn gedaan, schetste Ramdin uitgebreid hoe het Secretariaat van de OAS Venezuela zou kunnen ondersteunen, mits lidstaten en Venezolaanse actoren daarom vragen. Hij omschreef de organisatie als bij uitstek geschikt om als “eerlijke bemiddelaar” voor dialoog op te treden. “De OAS staat klaar om bij te dragen,” zei Ramdin, waarbij hij benadrukte dat elke betrokkenheid volledig in overeenstemming zal zijn met de beginselen van soevereiniteit, niet-inmenging en constitutionele orde. Tot de voorgestelde vormen van ondersteuning behoren het faciliteren van een inclusieve dialoog tussen Venezolaanse actoren, het versterken van democratische instellingen, het ondersteunen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het bieden van technische bijstand bij verkiezingsprocessen. Specifiek op electoraal gebied merkte Ramdin op dat de OAS onafhankelijke technische samenwerking kan bieden om de “integriteit, transparantie en geloofwaardigheid” van verkiezingen te versterken, met als doel het publieke vertrouwen in democratische uitkomsten te herstellen.Mensenrechten en migratie

Ramdin ging ook in op de aanhoudende mensenrechtenzorgen in Venezuela en stelde dat het Secretariaat de situatie blijft monitoren en schendingen blijft documenteren, in lijn met de verplichtingen van Venezuela binnen het Inter-Amerikaanse Mensenrechtensysteem. Hij herhaalde zijn steun voor een bezoek van de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten, met bijzondere aandacht voor politieke gevangenen. “Repressie en politieke vervolging zijn onaanvaardbaar in Venezuela of waar dan ook in ons halfrond,” zei hij.

‘De kracht van het inter-Amerikaanse systeem ligt niet in uniformiteit van opvattingen, maar in het vermogen van lidstaten om ondanks ideologische verschillen constructief samen te werken.’

Naast politieke instituties wees Ramdin op migratie en sociale kwetsbaarheid als urgente regionale uitdagingen die samenhangen met de instabiliteit in Venezuela. Hij gaf aan dat de OAS, in samenwerking met regionale en internationale partners, kan bijdragen aan het aanpakken van migratievraagstukken en het bevorderen van sociale cohesie als onderdeel van bredere inspanningen om democratische veerkracht te versterken.Oproep tot herstel van orde

Door zijn hele toespraak heen keerde Ramdin terug naar het thema van het herstel van een op regels gebaseerde inter-Amerikaanse orde. Hij waarschuwde dat vrede en stabiliteit niet kunnen worden gewaarborgd zonder eenheid van doel en naleving van gedeelde principes. “Wij moeten een manier vinden om terug te keren naar dat op regels gebaseerde systeem,” zei hij, en riep op tot duurzame dialoog, open communicatiekanalen en collectieve verantwoordelijkheid.Ramdin citeerde Simón Bolívar en diens woorden uit het Congres van Angostura in 1819: “Elke natie kan zichzelf besturen naar haar eigen karakter en omstandigheden. Maar allen hebben orde, rechtvaardigheid en samenwerking nodig als vrijheid wil voortbestaan.”

Voor Ramdin was deze historische verwijzing meer dan symboliek. Zij diende als herinnering dat de uitdagingen waarmee Venezuela en het halfrond, worden geconfronteerd, zowel respect voor nationale zelfbeschikking vereisen als een hernieuwde inzet voor gemeenschappelijke principes. Zoals hij concludeerde: “Zonder eenheid van doel en naleving van gemeenschappelijke principes kan geen enkele republiek hopen op stabiliteit, laat staan op vrede.”