Nicolas de Lacoste vertrokken: ‘In Suriname ben je toch dichtbij Frankrijk’”

door

Nicolas de Lacoste, voormalig ambassadeur van Frankrijk in Suriname, vertrok officieel op 1 augustus weer naar het vasteland, mainland France, zoals het wordt genoemd. Weliswaar met een blij gevoel: “Ik heb kinderen en kleinkinderen thuis. Ik wil nu dichter bij hen zijn”, houdt hij de Ware Tijd voor. En toch waren de vier jaren in Suriname volgens De Lacoste “mooie jaren”. “Daarom vroeg ik een jaar verlenging; een diplomaat is meestal drie jaar op een post.”

Tekst en beeld Euritha Tjan A Way

Toen hij voor het eerst aankwam in Suriname was zijn eerste interview met de Ware Tijd. “Ik weet nog dat de vraag werd gesteld of er echt een visum nodig is om over de rivier te gaan. Die vraag vond ik eerst best raar. Het is een ander land. Maar ik snapte het later wel. We staan heel dichtbij, maar toch moet het nog”, lacht hij vriendelijk maar beslist.

“Moiwana en de Binnenlandse Oorlog hebben Saint Laurent compleet veranderd. De naweeën voelen we nu nog“

Dat is ook hoe De Lacoste in Suriname bekend is geworden. Vriendelijk, maar doortastend en altijd bereid zijn standpunt te onderbouwen. Het doet hem wel wat dat de situatie aan de grens tussen Suriname en Frans-Guyana niet is opgelost. “Ik hoor mensen nu zeggen dat ik er plotseling mee kom. Maar dat is niet zo. De Franse overheid dringt al sinds 2021 aan op het ratificeren van het grensprotocol. Toen werd het protocol getekend in Parijs. Vijf jaar later is Suriname nog steeds niet zo ver het te ratificeren is”, stelt De Lacoste met een onbegrijpelijke blik.

Het gaat hem vooral om de inheemsen in dat gebied die aan beide kanten van de grensrivieren wonen. “Die mensen hun water is compleet vervuild door kwik en andere metalen, ze worden ziek. Als we een grensprotocol hebben, kunnen we als twee landen ook samenwerken aan een beter beheer van de rivier. We kunnen de vervuilende mijnbouw die het water zo vies maakt ook aanpakken. Nu worden mensen ziek in dat gebied.”

Tijdens het interview blijkt op verschillende momenten dat de situatie van de inheemsen en marrons aan de grensrivieren hem aan het hart gaat. “Ik snap niet dat het geen prioriteit is voor Surinamers in Paramaribo. Is het misschien omdat ze het niet zien? Of is het omdat het binnenland zo ver is. Recent toen wij overvlogen over de grensrivier zag je duidelijk dat er op een eiland in de rivier naar goud werd gezocht. En dan wordt alles, alle vuil in de rivier geloosd. Alsof de rivier een vieze goot is. Maar mensen gebruiken het water.”

Geen spijt

We gaan even terug naar het begin, want hoe kwam de voormalige ambassadeur op de post in Suriname terecht. “Ik ontmoette Michel Prom een keer. Hij was ambassadeur in Suriname van 2013 tot 2017. Hij zei tegen mij: ‘als je ooit de kans krijgt, ga naar Suriname. Je bent dan ver van huis, maar tegelijkertijd ook heel dichtbij Frankrijk’. Dit is de enige post buiten Europa waar je zo dicht bij Frans territorium bent”, zegt De Lacoste. Dus toen de gelegenheid zich voordeed, heeft hij zich gelijk opgegeven. “En ik heb geen spijt”, zegt hij breedlachend.

Op de vraag of zijn verblijf in Suriname heeft beantwoord aan zijn verwachtingen, zegt De Lacoste dat hij eigenlijk geen verwachtingen koesterde. “Omdat ik niet zo goed wist wat ik moest verwachten. Ik was vooral bekend met Oost-Europa en dat gebied. Ik kende de regio niet. Maar ik moet zeggen dat ik hier werkelijk prettig heb gewerkt. Als diplomaat in een vreemd land weet je vaak niet hoe de mensen zijn en wie precies wie is. In Suriname zijn de mensen heel hartelijk. Ik kon makkelijk bij iedereen komen. Geen obstakels en geen gedoe.”

Onder leiding van De Lacoste werd ook werk verzet om de ambassade in Guyana operationeel te krijgen. “Het was hard werken, maar die functioneert nu geheel zelfstandig. Het heeft ook een eigen ambassadeur nu.”

Volgens hem is de ontwikkeling van het Guyanaschild in de afgelopen jaren zeer interessant. “De landen ondergaan een hele metamorfose en ze zijn net naast Frans grondgebied. Dat willen we blijven ondersteunen. In Guyana heeft alleen Frankrijk als EU-lidland een ambassade. Er zit ook één van de UK (Verenigd Koninkrijk/Groot-Brittannië, … red.) maar UK is geen EU-land meer. Suriname heeft er twee EU-lidlanden die een ambassade hebben: Frankrijk en Nederland.”

Toename Franse belangstelling

Een andere verworvenheid waarop De Lacoste hoorbaar trots is, is dat Suriname nu – onder leiding van Ruben del Prado – een zeer actieve Alliance Française heeft. “We zullen vanaf deze maand ook Franse films laten zien aan schoolkinderen. Dat is zeer bijzonder. In veel landen is Frans een beetje de taal van de gegoeden. In Suriname is het mooi om te zien dat door de band met Frans-Guyana een heel groot deel van de samenleving wel Frans praat. Met die films willen we dat gaan stimuleren.”

“In Suriname is het mooi om te zien dat door de band met Frans-Guyana een heel groot deel van de samenleving wel Frans praat”

De organisatie heeft regelmatig ook Franse themadagen en serveert Franse hapjes. Ook is het op zaterdag mogelijk om aan te schuiven voor een conversatie in het Frans.

De ambassadeur laat doorschemeren dat de komst van TotalEnergies die mogelijk de grootste Franse multinational is, de belangstelling van Franse bedrijven die in Suriname willen investeren heeft aangewakkerd. “Recent nog bij de olie- en gasbeurs stonden Franse bedrijven er in een eigen paviljoen. Dat is voor het eerst gebeurd. We krijgen veel vragen over investeren in Suriname en dat gaat alleen maar toenemen.”

Wat ook hoog op de agenda staat is de smokkel van drugs via Frans-Guyana naar Parijs en de criminaliteit die daarmee gepaard gaat. “Lange tijd hadden we enorme aantallen bolletjesslikkers. Die brachten de drugs dan in hun maag naar Frankrijk. Maar omdat we nu 100 procent controle hebben op de luchthaven in Cayenne is dat minder geworden. Maar we weten hoe het met drugs werkt. Als je het aan de ene kant stopzet, gaat het aan de andere kant door.” De Franse autoriteiten weten dat er nu cocaïne gaat via Martinique naar Europa.

Mooie dingen

Hoewel de ambassadeur moeite heeft met de situatie aan de grens benadrukt hij ook dat het niet alleen kommer en kwel is. “Er zijn heel veel dingen die wel goed zijn gegaan. Zo zijn we met hulp van Suriname nu geassocieerd lid van de Caricom. Dat is een mooie ontwikkeling. Ook dat we op het gebied van veiligheid steeds hechter samenwerken, is een grote plus.”

Op de vraag of hij als diplomaat beter heeft kunnen functioneren onder de regering-Santokhi/Brunswijk of onder Geerlings-Simons/Rusland lacht de diplomaat. “Ik heb niet echt verschil gemerkt. Ik heb gewoon mijn werk voortgezet.”

Een ander punt dat de ambassadeur nauw aan het hart ligt, zijn de moorden bij Moiwana. In november 1986 werden op die plek mannen, vrouwen en kinderen vermoord. “Dat de ambassade dat belangrijk vindt, zal zo blijven. Moiwana en de Binnenlandse Oorlog hebben Saint Laurent compleet veranderd. De naweeën voelen we nu nog. Toch zien we dat deze mensenrechtenramp weinig aandacht krijgt in Paramaribo. Het zou juist nationaal moeten worden herdacht. Negenendertig mannen, vrouwen en kinderen. Dat is geen klein getal”, zegt De Lacoste. Hij hoopt dat de berechting van daders niet lang meer op zich zal laten wachten.

Het interview loopt ten einde en De Lacoste gaat meer ontspannen zitten. Hij gaat Suriname wel missen, maar zijn thuis en kleinkinderen wachten op ‘opa’. Zijn vervanger wordt Benoît Denise en zal waarschijnlijk begin september zijn werkzaamheden aanvangen.