Mysterieuze mennonieten

DE SNIJD / Armand Snijders

De mennonieten die al jaren een voet aan de grond proberen te krijgen in Suriname, lijken daar nu in te gaan slagen. Tenminste, afgaande op alle berichten die daarover de afgelopen periode zijn verschenen. De gelovigen houden de gemoederen in Suriname al tijden bezig mede door de geheimzinnigheid die de groep zelf in stand houdt én de zwijgzaamheid van zowel deze regering als de vorige

Momenteel zouden diverse gezinnen uit de gemeenschappen vanuit Belize serieuze plannen hebben om zich uiterlijk begin 2027 in ons land te vestigen en hun gesloten kolonies op te zetten. Daartoe hebben zij hun oog laten vallen op minstens 24.000 hectare grond in Para. Ondanks de weerstand van Surinamers zijn ze voornemens door te zetten.

“De regering heeft de overeenkomst volgens mij maandenlang verborgen gehouden omdat ze weet dat de hel kan losbreken als bekend zou worden dat er mennonieten bij betrokken zijn”

Ik heb daar niet echt een mening over. Iedereen mag van mij binnen de grenzen van wet en regelgeving een mooi bedrijf proberen op te zetten. Zolang men respect kan opbrengen voor de plaatselijke gewoonten en gebruiken en vooral voor de al eeuwen bestaande leefgemeenschappen. En daar zou het wel eens aan kunnen schorten bij de pioniers, die er wereldwijd een handje van hebben volledig hun eigen gang te gaan. En passant kappen ze ook nog eens grote lappen bos kaal, dus er zijn redenen genoeg om hun activiteiten met argusogen te volgen. Daarover straks meer.

Dat mennonieten uit Belize zich dolgraag in Suriname willen vestigen, legt een probleem bloot waarover ze zelf liever niet praten. Want ze ruziën daar al langer over allerlei zaken. Het is het aloude probleem dat zich ook in andere religieuze groepen vaak voordoet; of het nu katholieken, protestanten, joden, moslims, hindoes of anderen zijn, ze kibbelen op een gegeven moment over de invulling van hun geloof, het behouden van tradities en de interpretaties over wat er in de geschriften (zoals de Bijbel en de Koran) geschreven staat. Het zijn wat dat betreft net politici, maar dat terzijde.

De leden van de groep doopsgezinden – zoals ze ook wel worden genoemd – die zich afsplitst van de Belizaanse mennonieten, behoren vrijwel allemaal tot een oerconservatieve, traditionele stroming. Ze zijn teleurgesteld in de gang van zaken in Belize, waar veel groepen steeds meer breken met de strakke principes en leefregels en waar ze steeds minder de ruimte hebben om activiteiten uit te breiden, simpelweg omdat Belize deze ruimte niet heeft.

Iedereen weet dat mennonieten al sinds 2022 proberen in Suriname voet aan de grond te krijgen. Eerst kwamen ze vooral uit Bolivia en vijftig gezinnen kregen de zegen van president Chan, waarna ze op sleeptouw werden genomen door Terra Invest van de gewiekste Nederlandse ondernemer en voormalig sukadeteler Ruud Souverein. Maar door het enorme verzet vanuit de hele samenleving, was Chan gedwongen een streep te zetten door zijn eerder gedane belofte dat zij hier mochten komen. De mennonieten en Ruud dropen af, althans zo leek het.

“Bovendien zal het toerisme een extra boost krijgen; want mennonieten die met paard en wagen door het land rijden, zullen zeker bussen vol toeristen lokken”

Al snel bleek dat schijn, want met een andere bedrijfje – Braganza Marketing Group – probeerde Ruud het opnieuw. Met de deels bestaande Terra Invest-documenten richt hij zijn focus nu volledig op de Belizanen. Lange tijd zweeg de huidige regering van tante Jenny over wat zij wist, maar deze week kwam de aap een beetje uit de mouw: het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) heeft al op 13 januari drie samenwerkingsovereenkomsten met Braganza getekend, zogenaamd om ‘de nationale voedselproductie te versterken, import terug te dringen en Suriname te positioneren als agrarische exportspeler binnen de regio en daarbuiten’. ‘Mennonieten zullen als ‘internationale deskundigen’ een voorname rol spelen bij de landbouwactiviteiten’, zo viel in deze krant te lezen.

De regering heeft de overeenkomst volgens mij maandenlang verborgen gehouden omdat ze weet dat de hel kan losbreken als bekend zou worden dat er mennonieten bij betrokken zijn. Want die zijn in Suriname niet gelust. Het gekke is ook dat LVV angstvallig mijdt de naam van Ruud te vermelden als de man achter Braganza. Want ook zijn naam roept negatieve gevoelens op bij menig Surinamer door zijn destijds schimmige manier van zaken doen namens de mennonieten. Dus grote kans dat de hel alsnog gaat losbreken. Dat hebben de regering en de mennonieten echter volledig aan zichzelf te wijten.

Aan de andere kant zou het een enorme opsteker zijn voor Suriname en de regering als de pioniers hier zouden neerstrijken en hun handen uit de mouwen gaan steken. Dan kan het land eindelijk dé voedselschuur van de regio worden die opeenvolgende regeringen ons hebben beloofd. Maar die er nooit gekomen is omdat Surinamers geen zin hebben met hun handen in de grond te wroeten. Als dat lukt zal het ook een zoete wraak zijn voor tante Jenny, die steeds maar weer krijgt te horen wat haar partijgenoot/voorganger Desi allemaal níet heeft gedaan. Want nu kan zij oogsten van zijn goede bedoelingen en nalatenschap, wat zonder de mennonieten nooit zou lukken.

Bovendien zal het toerisme een extra boost krijgen, want mennonieten die met paard en wagen door het land rijden, zullen zeker bussen vol toeristen lokken. Dat zullen de gelovigen zelf ongetwijfeld niet kunnen waarderen, maar dat is hun lot als ze hier willen wonen. Voorlopig is er echter nog veel onduidelijk: de mennonieten zouden domeingrond krijgen om het een en ander op poten te kunnen zetten, iets dat de vorige regering van Chan had geweigerd. Wat dit voor gevolgen heeft voor de lokale gemeenschappen in deze gebieden, is nog afwachten. LVV en Braganza kunnen wel roepen dat de bewoners nauw bij de activiteiten betrokken worden, maar in de praktijk pakt dat vaak anders uit.

En hoe het dan zit met de 24.000 hectare grond die ze volgens andere bronnen (bijvoorbeeld de nieuwssite Mongabay) in Para zouden willen kopen, is ook een raadsel. Zolang al deze onduidelijkheid blijft bestaan en Surinamers geen zekerheid en garanties hebben over wat er werkelijk gaat gebeuren, zal het blijven gonzen van de geruchten en halve waarheden rond de mysterieuze mennonieten. Tante Jenny zal uiteindelijk de enige moeten zijn die zaken kan ophelderen door eindelijk eens open kaart te spelen. Daar is ook zij helaas niet al te goed in.armand.snijders@gmail.com

...