MONDIALE DRUK OP DE REGIO EN GEVOLGEN VOOR SURINAME

door

Terwijl buurland Guyana in recordtempo transformeert tot een van ’s werelds snelst groeiende olie-economieën, bevindt Suriname zich op een kruispunt van hoop en onzekerheid. De spectaculaire opmars van Guyana, mogelijk gemaakt door enorme olievondsten in het gedeelde Guyana-Suriname-bekken, werpt een lange schaduw over Paramaribo. De vraag is niet langer of Suriname olie heeft, maar of het land op tijd, onder de juiste mondiale omstandigheden en met voldoende schaal, kan profiteren.
Guyana produceert inmiddels bijna 900.000 vaten olie per dag en zag zijn bruto binnenlands product (bbp) in tien jaar bijna vernegenvoudigen. Die cijfers werken als een magneet op de verbeelding, zeker in een land als Suriname, dat kampt met structurele armoede, schulden en een langdurige economische crisis. Het is dan ook geen geheim dat de Surinaamse regering al jaren met afgunst kijkt naar de ontwikkelingen aan de overzijde van de grens.
De hoop is geconcentreerd rond het GranMorgu-project in Blok 58, het vlaggenschip van Surinames offshore ambities. Onder leiding van TotalEnergies en partner APA Corporation, werd in oktober 2024 een definitieve investeringsbeslissing genomen van 10,5 miljard dollar. Met geschatte reserves van bijna 760 miljoen vaten olie en een productiecapaciteit van 220.000 vaten per dag, lijkt GranMorgu op papier een gamechanger. De volledig elektrische FPSO, het ontbreken van routineel affakkelen en de injectie van bijbehorend gas, maken het project bovendien tot een internationaal voorbeeld van lage-emissieproductie.
Het Internationaal Monetair Fonds voorspelt zelfs een bbp-groei van 55 procent in 2028, zodra de productie op gang komt. Maar achter deze optimistische vooruitzichten schuilt een complexere realiteit. De eerste olie wordt pas in 2028 verwacht, terwijl eerder werd gerekend op 2025. In een wereld waarin energietransities versnellen en kapitaal steeds selectiever wordt, zijn drie verloren jaren geen detail.
Bovendien laten recente ontwikkelingen in andere offshore blokken zien, hoe broos het fundament is. In Blok 52 boekte Petronas weliswaar ontdekkingen, maar trok ExxonMobil zich in november 2024 terug. Alleen het gasveld Sloanea lijkt commercieel levensvatbaar. De Caiman-1-put leverde technisch bemoedigende resultaten op, maar geen economisch winbare volumes. In Blok 53 gaf APA een groot deel van het areaal terug aan Staatsolie, ondanks eerdere olievondsten. Wat resteerde rond de Baja-ontdekking werd deels overgenomen door TotalEnergies, terwijl afgestane gebieden opnieuw werden verpakt en toegewezen aan Petronas.
Deze bewegingen zijn geen toeval. Analisten wijzen erop dat de meest productieve oliezone zich grotendeels in Guyanees water bevindt. Suriname blijft een veelbelovend frontiergebied, maar frontier betekent ook risico. Onzekere boorresultaten, hoge ontwikkelingskosten en toenemende mondiale druk om emissies te verminderen, maken het aantrekken van nieuw kapitaal steeds lastiger.
Daar komt bij dat de mondiale olie-industrie zelf onder druk staat. Grote investeerders kijken kritischer naar langetermijnprojecten, zeker in landen met beperkte schaal en institutionele kwetsbaarheid. Waar Guyana profiteerde van een perfecte storm van timing, volumes en geopolitieke interesse, lijkt Suriname eerder in een tegenwindscenario terecht te komen.
In die wereldpolitieke context speelt zich een dramatisch en versneld veranderend politiek drama af in Venezuela, dat Latijns-Amerika en de wereldagenda in hoge mate beïnvloedt.
In januari 2026 voerde de Verenigde Staten een bijzondere militaire operatie uit, die eindigde met de greep op de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw. In de nasleep daarvan hebben gewapende regime-gezinde milities de straten van Caracas gepatrouilleerd, en de interim-regering onder Delcy Rodríguez heeft de greep op binnenlandse oppositie verstevigd met nooddecreten en mediacensuur, zelfs terwijl Venezolaanse functionarissen de Amerikaanse acties als een kidnapping bestempelen.
De politieke orde in het land blijft fragiel en onzeker, met gewelddadige incidenten in de hoofdstad en interne verdeeldheid over wie de leiding moet nemen. Tegelijkertijd bereikten Venezuela en de VS een akkoord voor de export van olie ter waarde van miljarden dollars naar Amerikaanse raffinaderijen, een stap die kan helpen de productieverstoringen door sancties en blokkades enigszins te verzachten. Deze ontwikkelingen benadrukken hoe olie, politiek en macht wereldwijd met elkaar verweven zijn en hoe een interne crisis in Venezuela door internationale actoren wordt aangewend voor bredere geopolitieke belangen. De situatie blijft volatiel, met sancties die intussen zijn verlengd door de Europese Unie, vanwege aanhoudende schendingen van de democratie en mensenrechten in Venezuela.
GranMorgu zal onmiskenbaar economische verlichting brengen. Het project kan staatsinkomsten genereren, werkgelegenheid creëren en vertrouwen herstellen. Maar het is onrealistisch om te verwachten dat één project, hoe groot ook naar Surinaamse maatstaven, een Guyana-achtige boom zal ontketenen. De echte uitdaging ligt daarom elders: in realistische verwachtingen, verstandig financieel beheer en het besef dat olie geen wondermiddel is, vooral in een wereld waar geopolitieke belangen, rivaliteit en interne politieke crises elkaar constant overlappen.
De mondiale druk op de regio dwingt Suriname tot een ongemakkelijke maar noodzakelijke conclusie. Olie kan helpen, maar alleen als onderdeel van een bredere economische strategie. Wie zich blindstaart op het Guyanese succes, kijkt niet alleen voorbij aan eigen beperkingen, maar ook aan de turbulente dynamiek van een energie-gedreven wereldorde die in Venezuela dramatisch zichtbaar wordt. En juist dat zou Suriname zich, in deze fase, niet kunnen permitteren.
The post MONDIALE DRUK OP DE REGIO EN GEVOLGEN VOOR SURINAME ..