Moengofestival maakt doorstart

door

‘Ik moet langzaam ook loslaten’

Tekst Euritha Tjan A WayBeeld Albert Sypenstein

PARAMARIBO — Het vuur is weer helemaal aangewakkerd bij kunstenaar Marcel Pinas en zijn Stichting Kibii. Het Moengofestival, dat in 2018 zijn hoogtepunt bereikte en duizenden mensen naar het voormalige bauxietstadje trok, is terug van weggeweest. De voorbereidingen zijn drie jaar geleden gestart en volgens Pinas is de tijd nu rijp om opnieuw van start te gaan.

“Nog niet perfect, maar we gaan starten. Zoals Moengo en de kunstobjecten die we jaren geleden hebben gemaakt eruitzien, zo zijn wij in Moengo. We hopen met dit festival de mensen er weer bewust van te maken dat zij zelf helpen bepalen wat er van Moengo wordt. En als het succesvol is, dan zijn wij succesvol en kunnen de objecten weer worden opgeknapt”, verklaart Pinas de kerngedachte achter het festival. De organisatie hield vrijdag een persconferentie om het festival aan te kondigen.

Terugblik

Op 23 september 2018 kopte de Ware Tijd met de woorden van een uitzinnige Pinas op de voorpagina: ‘Ze hebben de boodschap begrepen’. Op de was het festivalterrein in Moengo te zien met een enorme mensenmassa. Het jaar daarop waren er plannen om het podiumprogramma een week lang te laten duren, waarbij het festival zou beginnen in Saint-Laurent-du-Maroni, daarna Albina zou aandoen en zou eindigen in Moengo. Maar toen vielen de plannen “in het water”.

In gesprek met de Ware Tijd blikt Pinas terug op een voor hem zeer pijnlijke periode. “Ik was in Nederland toen ik hoorde dat de overheid het gebouw had opengebroken en kunstwerken had beschadigd. Wat we jarenlang keihard hadden opgebouwd, was in één keer weg. Ik besloot het te laten voor wat het was.”

Pinas besteedde daarna meer tijd aan zijn eigen carrière en richtte zich meer op zichzelf. “Het deed pijn; ik kreeg er een hoge bloeddruk van. Maar ik moest ook even aan mezelf denken. Anders raakte ik zowel het sociale aspect als mijn carrière kwijt”, legt Pinas uit.

School niet gekomen

De Surinaamse overheid besloot in 2018 dat het gebouw waarin het voormalige Suralco-ziekenhuis was gevestigd, gebruikt zou worden voor een school. Pinas werkte hier niet aan mee, omdat het gebouw de thuishaven was van Tembe Art Studio en er kunstprojecten werden uitgevoerd met jongeren en verschillende partners. Daarna kwam er veel tegenwerking en besloot Pinas zijn plannen voor Moengo op te schorten. Uiteindelijk kwam er geen school en raakte het gebouw in verval.

“Ik kwam daarna weer terug in het gebied en steeds meer mensen vroegen mij om het festival opnieuw op te zetten. Maar voor mij was het geen festival om alleen maar te feesten. Het was iets van de gemeenschap, voor de gemeenschap. Daar moest letterlijk en figuurlijk aan worden gebouwd.”

Toen Pinas besloot de draad weer op te pakken, was het huilen hem nader dan het lachen. “Alle bedrading in het gebouw was gestolen, een deel was overwoekerd en er verbleven zwervers.” Na bijna drie jaar van herstelwerkzaamheden en het ‘bouwen’ aan een festival van en voor de gemeenschap is Moengo weer zover om het festival te ‘dragen’.

Het Cultuurfonds

“Ook het Cultuurfonds is een paar jaar achter elkaar in Moengo geweest en heeft het proces meegemaakt. Het heeft toegezegd te helpen met deelfinanciering van de eerste drie edities. Dit jaar wordt dat Poku fu Kenki van 25 tot en met 27 september, in 2027 Pee fu Wini en in 2028 Tembe fu Libi.” Ook het Mondriaan Fonds ondersteunde opnieuw het Artist in Residence-programma van Pinas. Verder zijn het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur en de Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden in Suriname partners die het Moengofestival weer mogelijk maken.

Het signaal dat Pinas met het festival wil afgeven, is dat kunst en cultuur een gemeenschap economisch vooruit kunnen helpen, de eigenwaarde kunnen versterken en hoop kunnen bieden. “Ons programma is bewust samengesteld. Elke dag is er een jongerenprogramma voor de groep onder de 15 jaar.”

Op het festivalterrein mogen ’s avonds alleen bezoekers vanaf 16 jaar komen. “Het tonen van een ID-kaart is dan verplicht. We hebben in het programma ook aandacht voor de toename van seksueel overdraagbare aandoeningen en ziekten zoals diabetes en hypertensie”, zegt Pinas.

Samen

Ook saamhorigheid en samenwerking worden op verschillende manieren gestimuleerd. “Op zondag 27 september bijvoorbeeld gaan we de kerken accommoderen. We hebben de mensen gevraagd niet naar hun afzonderlijke kerken te gaan, maar samen een grote worshipbijeenkomst op het plein te houden. We hopen dat zij hieraan gehoor geven.” Dit jaar geeft het festival een podium aan Surinaamse artiesten. “Onze eigen mensen gaan we promoten”, vult Pinas aan.

De ‘motor’ heeft lang nodig gehad om na 2018 weer op gang te komen en opnieuw dit punt te bereiken. “Ik ben al dertig jaar bezig met activiteiten op het gebied van kunst en cultuur in Moengo en omgeving. Dit is de laatste keer dat ik het festival ga trekken. Ik ben nu 55 en moet langzaam afstand nemen. Dit festival is niet van Marcel; het is van Moengo en Moengo kan het dragen. Niets is zo duurzaam als de eigen cultuur. Daar kunnen de mensen in Moengo en de omliggende dorpen oneindig uit blijven putten. Het festival moet doorgaan.”