Moedig

door

GANGA / Sharda Ganga

Wat is moed? Deze vraag kwam in me op nadat ik een artikel las over een man van wie ik nog nooit eerder had gehoord, maar die wat mij betreft een standbeeld verdient.

Harold Hering was majoor in het Amerikaans leger, en in 1973 volgde hij een opleiding voor nucleaire lanceerofficier, iemand die uiteindelijk de knop moet indrukken als de president van de VS het bevel geeft om een nucleair wapen te lanceren.

Er is een heel strikte procedure die aangeeft wie wat wanneer moet doen als het telefoontje van de president komt, er zijn checks en dubbelchecks, en er zijn altijd twee personen betrokken bij elke stap. De ene maakt een enveloppe open, de ander breekt een zegel en ze verifieren of de codes die ze hebben hetzelfde zijn. Lanceerofficieren zijn de laatste stap in het proces. Als het bevel van boven komt, zijn zij degenen die de bom daadwerkelijk versturen.

De vraag die Hering stelde was daarom eigenlijk heel begrijpelijk. Hij vroeg zich af hoe hij zou weten dat de president die het bevel gaf, goed bij zijn verstand was. Er zou niet alleen gecheckt moeten worden of de codes klopten en de procedure correct was gevolgd, maar ook of de persoon aan de top geestelijk en moreel in staat is zo’n besluit te nemen. Met andere woorden: wie oordeelt of het bevel ook verantwoord is? Wie checkt de machthebber?

Dat was het einde van de militaire carriere van majoor Hering. Als militair mocht hij die vraag niet stellen. Hij moest slechts uitvoeren wat hem werd opgedragen en zijn loyaliteit was belangrijker dan een eigen oordeel.

Het verhaal is helemaal frappant als je nagaat dat dit zich afspeelde toen Richard Nixon president was, en hij onder druk stond vanwege het Watergate schandaal. Hij zoop behoorlijk, barstte uit in woede aanvallen en schepte weleens op dat één telefoontje van hem binnnen vijftien minuten aan zeventig miljoen mensen het leven kon kosten. Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Henry Kissinger, schijnt weleens verzucht te hebben dat als het aan Nixon lag er elke week een atoomoorlog zou uitbreken.

Majoor Hering werd geschorst en later ontslagen vanwege het stellen van zijn vraag. Men oordeelde dat hij niet hoefde te weten of een bevel legitiem was- het was ‘beyond his ‘need to know’. Hij moest het bevel gewoon uitvoeren. Zijn verweer was dat hij wel degelijk het recht had dat te weten, want hij is een mens. Bovendien is het inherent aan het officier-zijn dat hij, ondanks eventuele bevelen, moet doen wat juist is in het belang van de natie.

Dat verhaal uit de Koude Oorlog is vandaag opnieuw relevant, met de huidige bewoner van Het Witte Huis. Maar ook voor Suriname is dit een relevant verhaal. Want het eigen geweten, beoordelingsvermogen, en de integriteit worden netjes geparkeerd bij de deur op het moment dat mensen een positie toebedeeld krijgen. Ze pakken die pas weer op als ze de deur uit worden gezet. In de tussentijd is het ja en amen op alles wat ze wordt voorgehouden, want de politieke baas tegenspreken, dat doe je niet. Loyaliteit aan de partij, aan de minister, aan de president, aan de meerdere zijn belangrijker dan het belang van de samenleving. En het eigenbelang staat boven alles.

Na zijn ontslag werd Hering vrachtwagenchauffeur en vervolgens counsellor in suicidepreventie. Hij vertelde enkele jaren geleden dat hij nooit spijt heeft gehad van zijn vraag.

Wat we nodig hebben, ook in Suriname, zijn mensen zoals majoor Hering.-.

gangadwt@gmail.com