Minder laboratoriumonderzoek vergroot gezondheidsrisico’s

door

Tijdens het recente werkbezoek van president Simons aan het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) heeft de arts-microbioloog Terrence Mawie van de afdeling Bacteriologie diverse aspecten onder de aandacht gebracht. Deze afdeling vervult een onmisbare rol binnen het Surinaamse zorgsysteem, aangezien het AZP het enige ziekenhuis in het land is waar bacteriën en schimmels worden gekweekt en geanalyseerd.
De afdeling Bacteriologie is essentieel voor het vaststellen en behandelen van infecties, met name de zogenoemde ziekenhuisinfecties. “Dit zijn infecties die patiënten oplopen tijdens of na een ziekenhuisopname, terwijl zij bij binnenkomst nog niet besmet waren. Het vaststellen van dergelijke infecties is echter niet altijd eenvoudig. In sommige gevallen is het moeilijk te bepalen of een patiënt de infectie van huis heeft meegebracht of deze daadwerkelijk in het ziekenhuis heeft opgelopen”, aldus Mawie.
Mawie zegt dat de meest voorkomende ziekenhuisinfecties in Suriname, urineweg-, long- en bloedbaaninfecties zijn. “Urineweginfecties doen zich vaak voor bij patiënten die tijdens hun opname gebruik hebben moeten maken van een katheter. Longinfecties kunnen ontstaan bij patiënten die beademd worden en staan bekend als ventilator-geassocieerde infecties of hospital-acquired infections. Bloedbaaninfecties behoren tot de ernstigste vormen van ziekenhuisinfecties en kunnen levensbedreigend zijn. Daarnaast komen ook wondinfecties na operatieve ingrepen voor, evenals infecties veroorzaakt door bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica,” verklaarde Mawie.
Volgens Mawie is tijdige en nauwkeurige diagnostiek van groot belang om deze infecties effectief te bestrijden en verdere verspreiding te voorkomen. De afdeling Bacteriologie speelt hierin een sleutelrol, maar kampt tegelijkertijd met diverse uitdagingen die de continuïteit en kwaliteit van het werk onder druk zetten. Het bezoek van de president bood daarom een belangrijk moment om het belang van deze gespecialiseerde zorg onder de aandacht te brengen en het gesprek aan te gaan over versterking en ondersteuning van deze cruciale afdeling.
Binnen het AZP speelt de afdeling Bacteriologie een cruciale rol in het opsporen en monitoren van deze infecties. Het betreft niet alleen de enige bacteriologische afdeling van het ziekenhuis, maar ook van heel Suriname. Op deze afdeling worden bacteriën, schimmels en gisten gekweekt en wordt onderzocht voor welke antibiotica zij gevoelig zijn. Alle nationale cijfers over antibioticaresistentie zijn dan ook afkomstig uit het medisch-microbiologisch laboratorium van het AZP.
Opvallend is dat in 2025 een duidelijke afname te zien is in het aantal uitgevoerde bloedkweken. Waar dit voorheen rond de 16.000 per jaar lag, is dat aantal gedaald naar ongeveer 9.000. Op het eerste gezicht zou dit kunnen wijzen op minder ernstig zieke patiënten, maar niets is minder waar. Andere ziekenhuizen in het land hebben bedden moeten sluiten vanwege aanhoudende problemen, terwijl het AZP in de praktijk fungeert als subsidieverlener voor vrijwel alle andere zorginstellingen in Suriname.
Dit probleem werd vooral zichtbaar binnen het laboratorium. Veel van de diensten die het AZP aanbiedt, waaronder diagnostische testen, worden niet vergoed. In feite worden deze diensten gratis geleverd. Een laboratorium kan onder dergelijke omstandigheden niet duurzaam functioneren. Regelmatig, soms bijna wekelijks, ontstonden tekorten. Apparatuur kon niet tijdig worden geserviced door een gebrek aan financiële middelen.
Teneinde de continuïteit van deze zorg te waarborgen, is samen met de directie besloten over te gaan op kostendekkende tarieven, zei Mawie. “Het ging hierbij niet om marktconforme tarieven, maar om het minimale bedrag dat nodig is om basisprocessen, zoals onderhoud van apparatuur, mogelijk te maken. Nadat deze tarieven waren vastgesteld, bleek echter dat andere ziekenhuizen nauwelijks nog materiaal instuurden voor microbiologische diagnostiek,” stelde Mawie.
Dit heeft verstrekkende gevolgen voor de patiëntenzorg. In andere ziekenhuizen worden patiënten opgenomen met een vermoeden van infectie, maar zonder dat er diagnostisch onderzoek wordt verricht. Toch wordt gestart met antibiotische behandeling. In de praktijk komt het regelmatig voor dat patiënten al tien dagen antibiotica krijgen zonder dat bekend is welke bacterie wordt behandeld.
Het ontbreken van diagnostiek betekent dat artsen niet weten wat zij precies behandelen, geen gerichte therapie kunnen inzetten en ook geen duidelijke behandelduur kunnen vaststellen. Dit is niet alleen nadelig voor de patiënt op korte termijn, maar brengt ook op lange termijn grote risico’s met zich mee.
Het ongerichte en onverantwoorde gebruik van antibiotica is namelijk een belangrijke oorzaak van toenemende antibioticaresistentie. “Wanneer patiënten worden behandeld zonder voorafgaand onderzoek, ontstaat een situatie die kan worden omschreven als een ‘tikkende tijdbom’ onder de gezondheidszorg. Zonder ingrijpen dreigt Suriname in de toekomst geconfronteerd te worden met een ernstig en moeilijk beheersbaar resistentieprobleem”, zo gaf Mawie aan.
The post Minder laboratoriumonderzoek vergroot gezondheidsrisico’s ..