“Ik vind dat we vanuit de marrongemeenschap veel exporteren wat we hebben qua dans. Het is mooi, het is op niveau, het is echt onze traditie en cultuur. Maar ik vind dat we meer hebben dan alleen dans. Dus mijn taak is om luistermuziek vanuit de marrongemeenschap te exporteren. En dat is Maroon Jazz”, zegt jazzartiest en toonkunstenaar Jason Eduwaiti tegen de Ware Tijd. In Theater Thalia bracht hij met zijn muzikale concept traditionele marronritmes, zang en jazz samen.
Tekst en beeld Sharon Singh
Met Maroon Jazz wil hij nieuwe mogelijkheden voor marronmuziek verkennen en een andere kant van de cultuur laten horen: muziek die niet alleen uitnodigt om te dansen, maar ook om te luisteren. Eduwaiti gebruikt daarvoor elementen uit verschillende marrongemeenschappen, waaronder de Saamaka, Kwinti, Aluku, Pamaka en Ndyuka.
“Ik ben muzikant, ik ben kunstenaar. Geef me een lemmetje en ik maak er sap van”Jason Eduwaiti
Hoewel hij zelf uit de Saamaka-gemeenschap komt, koos hij bewust voor de bredere benaming Maroon Jazz. Zo kan hij putten uit verschillende muzikale tradities zonder zich tot één gemeenschap te beperken. “Als ik zeg Saamaka-jazz, dan maak ik het juist lastig voor mezelf om van alles te nemen. Maar als ik zeg Maroon Jazz, kan ik bij de Kwinti, de Aluku, de Paamaka, de Saamaka en de Ndyuka gaan en ingrediënten nemen”, legt hij uit.
Zo nam Eduwaiti de snelle awasa en speelde hij die langzaam. Ook verwerkte hij elementen van de banamba in zijn opvoering. Niet alle traditionele ritmes worden volgens hem op drums verwerkt. Ze kunnen ook terugkomen op de piano of in de zang. Het jazzgedeelte zit vooral in de manier waarop hij deze elementen samenbrengt tot luistermuziek.
Ook stemmen krijgen een plaats
Voor het Maroon Jazz-concert koos Eduwaiti bewust voor zang, in plaats van uitsluitend instrumentale muziek. Daarmee wilde hij ook de stemmen uit verschillende marrongemeenschappen een podium geven.
Hij wil met eigen composities meer bekendheid geven aan Maroon Jazz en laten zien dat de muziek klaar is om ook buiten Suriname te worden gehoord. Het optreden in Thalia bood hem de gelegenheid om zijn concept in een grotere setting te presenteren.
Overigens, zijn ambities reiken verder dan het muzikale experiment alleen. Eduwaiti wil zijn culturele achtergrond positief uitdragen en jongeren inspireren hetzelfde te doen. Hij laat zich daarbij naar eigen zeggen inspireren door Afrikaanse muzikanten en kunstenaars. “Ik ben muzikant, ik ben kunstenaar. Geef me een lemmetje en ik maak er sap van”, zegt hij over zijn creatieve werkwijze. Voor hem betekent dit dat hij blijft creëren en nieuwe mogelijkheden zoekt om zijn cultuur uit te dragen.
Ook betrekt hij mensen van buiten de marrongemeenschap bij zijn activiteiten. Hij vertelt dat hij iemand uit Georgetown, muzikant Anthony Hintzen, heeft meegenomen en anderen om kennis te maken met het binnenland, waar hij vandaan komt. Daarmee wil hij laten zien dat de cultuur van marrons het verdient om gekend en gewaardeerd te worden.
Muziek die raakt
Het optreden maakte indruk op Siegmien Staphorst, voorzitter van Naks, die na afloop in de zaal bleef zitten omdat ze naar meer verlangde. Staphorst kent Eduwaiti en zijn familie van vroeger. Ze werkte tien jaar in Foetoenakaba, het dorp waar de artiest opgroeide.
De Naks-voorzitter heeft Eduwaiti door de jaren heen zien groeien als artiest, onder meer nadat hij naar het Conservatorium Suriname ging. “Hij is erin geslaagd om dat van zijn roots te verwerken in jazz. Je moet heel knap zijn om dat te kunnen”, meent Staphorst. De muziek raakte haar diep. “Ik voelde het helemaal in mijn botten.”
Staphorst ziet zijn muziek als verbindend, omdat die luisteraars laat stilstaan bij hun cultuur, voorouders, het binnenland en de onderlinge verbondenheid. Ook de aanwezigheid van zangeressen uit verschillende gebieden vindt ze waardevol. Daarmee krijgt de voorstelling volgens haar een bredere betekenis dan die van één gemeenschap alleen. Staphorst hoopt dat Eduwaiti doorgaat met experimenteren en componeren. Ze moedigt hem aan zijn muzikale verkenning voort te zetten.
Hoewel de zaal in Thalia niet vol was, bestond het aanwezige publiek uit muziekliefhebbers. Djina Berggraaf, de organisator, zegt dat ze na afloop alleen positieve feedback heeft ontvangen. Volgens haar vragen bezoekers om meer.
Pioniers
Ook Alida Neslo van het Conservatorium Suriname is trots op de muzikale richting die Eduwaiti inslaat. Ze ziet in hem iemand die een nieuwe weg opent voor de Surinaamse muziek. Niet alleen de muzikale kwaliteit valt op, maar ook de manier waarop de muzikanten met hun instrumenten omgaan en aandacht besteden aan het scenische beeld en hun performance.
Neslo verwijst naar artiesten als Lieve Hugo, die vanuit de volksmuziek nieuwe muzikale richtingen verkenden. Ze vindt het belangrijk dat muzikanten blijven putten uit de Surinaamse volksmuziek en daar iets nieuws mee doen.
Tegelijkertijd merkt ze op dat Surinamers nog weinig gewend zijn aan luistermuziek en concertbezoek. Ook ontbreekt het volgens haar aan een goede concertzaal. Vernieuwende initiatieven kunnen daarom niet alleen het publiek laten kennismaken met andere muziek, maar ook inspireren tot betere voorzieningen voor concerten. “Een pionier krijgt nooit direct applaus”, stelt Neslo. Niet iedereen is volgens haar geschikt om zo’n rol op zich te nemen, omdat vernieuwing niet altijd meteen wordt gewaardeerd.
Cultureel erfgoed met toekomst
Ook musicus Ruben Del Prado ziet in Maroon Jazz meer dan een muzikaal experiment. Hij beschouwt het als een uiting van culturele trots, artistieke emancipatie en Surinaamse creativiteit.
Eduwaiti laat volgens hem zien dat de muzikale erfenis van de marrons niet alleen een bijzonder verleden vertegenwoordigt, maar ook een veelbelovende toekomst heeft. “Wat Eduwaiti en zijn team in Thalia brachten, is niet zomaar marronmuziek in een jazzjasje. Het laat zien dat cultureel erfgoed diepgeworteld kan zijn en zich tegelijkertijd kan vernieuwen. Immers, cultuur behouden betekent niet dat zij bevroren moet blijven in het verleden, maar dat zij ruimte krijgt om zich te ontwikkelen en nieuwe generaties aan te spreken.”
Naast Eduwaiti en zijn bandleden leverde het wereldmuziekensemble Fulani Blues een bijdrage aan de voorstellingen.
Jason Eduwaiti en zijn muziekgeezelschap brachten samen met Fulani Blues een bijzondere mix van Afrikaanse muziek.
- Chinese premier zet zich af tegen protectionisme..
- Hèléne Christina Ana Bergen..
- LVV blijft H5-vogelgriep nadrukkelijk monitoren..
- OGAB treft maatregelen tegen illegale vuilstort bij Central…..
- Opening opleidingsjaar IDO: ‘Militairen, leer uw land kenne…..
- Tuberculose in Suriname nog niet onder controle: hoge sterf…..
- Gajadien en Parmessar willen duidelijkheid over vogelgriep …..
- Deel Slangenhoutstraat week afgesloten..
- Business community erkent: ‘Samenwerking tussen Suriname en…..
- Gajadien zet vraagtekens bij maatregelen tegen pluimveebedr…..
- VS voert uitzettingen naar derde landen op, ondanks kritiek…..
- 155 Kilogram drugs verbrand te Kraka..
- Autobestuurder rijdt zich te pletter tegen elektrische mast..
- Warme vrijdag met een mix van zon en wolken..
- Schrikkelseconde verdwijnt: extra seconde levert te veel ri…..
- Tennis – ATP Shanghai Masters..
- Parmessar wil verplicht verslag ministers na buitenlandse r…..
- Laatste voetbaluitslagen Europa..
- UEFA Conference League..
- Sabakoe op bliksembezoek in Suriname..
- Peneux verwerpt kritiek op SDI-benoeming: “Deskundigheid ga…..