Megasalarissen Surinaamse rechterlijke macht

door

Kunnen parlementariërs rekenen?
In Suriname is commotie ontstaan over de hoogte van salarissen binnen de rechterlijke macht. De procureur-generaal (PG) heeft kennelijk een bruto maandsalaris van SRD 1,4 miljoen (EUR 31.500), waarvan zij netto SRD 1,0 miljoen (EUR 22.850) overhoudt. Dat is een veelvoud van het salaris van de president van Suriname en ook naar internationale maatstaven een hoge beloning. De ophef in het nieuws, de sociale media en de mofokoranti kent een complexe gelaagdheid.
Aanleiding voor de beroering is een interview met bestuurskundige Eugène van der San, die stelde dat de Wet Rechtspositie Rechterlijke Macht, heeft geleid tot een aanzienlijke en structurele verhoging van inkomsten binnen de rechterlijke macht, met grote gevolgen voor de financiële draagkracht van de staat. Hij haalde het netto maandsalaris van de PG van SRD 1,0 miljoen als voorbeeld aan. Volgens de bepalingen van de wet kunnen de inkomens oplopen tot buitenproportionele bedragen, mede door allerlei hoge onbelaste toelagen die het basissalaris ruimschoots te boven gaan.
Van der San is van mening dat de hoge salarissen strijdig zijn met elementaire beginselen van behoorlijk bestuur en grote gevolgen hebben voor de structurele uitgaven van de staat. President Jennifer Simons reageerde verbaasd op deze berichten en liet weten, niet op de hoogte te zijn geweest van het salaris van de PG. Lagere ambtenaren en leerkrachten kunnen moeilijk rondkomen met hun salaris. In dat perspectief zou de beloning binnen de top van de rechterlijke macht, onredelijk en excessief zijn.
Door sommigen werd cynisch gereageerd op de analyse van Van der San, met als dieptepunt een artikel in Suriname Vandaag met de kop: ‘Van der Sans misinformatie: probeert maximaal rekensommetje als salaris van PG te verkopen’. Dat betrof vooral partijpolitiek gekibbel in plaats van inhoud. In een column op Starnieuws herhaalt Wilfred Leeuwin veel van de argumenten van Van der San. De kop van de column is: ‘Wanneer een wet klopt, maar moreel ontspoort’. Hij concludeert onder meer het volgende: ‘Waar we behoefte aan hebben, is rechtvaardigheid. Deze wet moet als de bliksem worden herzien.’ Dan moet je concluderen dat de wet niet klopt. De parlementariërs hebben zitten slapen.
In Suriname is geheimhouding van confidentiële stukken zelden gewaarborgd. Er is altijd wel weer een medewerker die goede sier denkt te kunnen maken met het openbaar maken van strikt vertrouwelijke documenten. Zo ligt de salarisberekening van de PG inmiddels ‘op straat’. Volgens Van der San heeft hij deze in zijn brievenbus gekregen. De bedragen die Van der San eerder noemde, kloppen. De specificatie van het maandsalaris en de toelagen is als volgt. Ter informatie heb ik de tegenwaarde in euro’s toegevoegd, op basis van de koers van 45 SRD voor één euro.
SRD                                    EUR
Bezoldiging                                                                                562.018,00                       12.489,29
Representatietoelage 25%                                                     140.504,50                       3.122,32
Autotoelage 25%                                                                      140.504,50                       3.122,32
Woontoelage 25%                                                                    140.504,50                       3.122,32
Inconveniëntentoelage 25%                                                  140.504,50                       3.122,32
Managementtoelage 10%                                                      56.201,80                         1.248,93
Veiligheidstoelage 10%                                             56.201,80                         1.248,93
Telefoontoelage 10%                                                               56.201,80                         1.248,93
Lumpsum                                                                                     1.000,00                              22,22
Staatsziekenfonds werkgeversaandeel                               93.947,00                         2.087,71
Pensioenpremie werkgeversaandeel                                   28.100,90                            624,46
Subtotaal                                                                                   1.415.689,30                   31.459,76
 
Loonbelasting                                                                           -186.538,15                     -4.145,29
Staatsziekenfonds werkgeversaandeel                               –  93.947,00                      -2.087,71
Pensioenpremie werkgeversaandeel                                   –  28.100,90                      –  624,46
Staatsziekenfonds werknemersaandeel               –  22.480,72                      –  499,57
Pensioenpremie werknemersaandeel                                 –  56.201,80                      -1.248,93
Totaal                                                                                         1.028.420,73                   22.853,79
Waarom neemt een parlement een wet aan, die tot zulke excessen kan leiden? Hebben Surinaamse parlementsleden geen rekenmachine? Ik heb de behandeling van de wet door De Nationale Assemblée er niet op teruggeluisterd, maar hier is duidelijk iets vreselijk misgegaan. De parlementariërs hebben zich niet of onvoldoende gerealiseerd tot welke astronomische bedragen de wetsbepalingen zouden kunnen leiden. Wat staat er eigenlijk in de wet? Laten we ons op de functie ‘PG’ concentreren.
De basisbezoldiging bedraagt 95% van de bezoldiging van de president. Het pensioen is 10% van de laatstgenoten bezoldiging voor elk jaar dat betrokkene als lid van de rechterlijke macht heeft gediend, tot een maximum van 100%. Dat is door de snelle opbouw voor velen dus al rap 100%. Sommige leden van de rechterlijke macht zijn belast met bestuurlijke of managementtaken. Daarvoor ontvangt de PG, afhankelijk van de omstandigheden, 10% of 35% van de bezoldiging. De PG ontvangt 25% van de bezoldiging als representatietoelage.
De vervoerstoelage bedraagt ook 25% wanneer geen gebruik wordt gemaakt van een dienstvoertuig van de staat. De inconveniëntentoelage (volgens de toelichting een toelage voor ‘beperkingen in hun persoonlijke levenssfeer’) bedraagt ook 25%. De woontoelage voor de aan deze functie verbonden representativiteit van de woning bedraagt eveneens 25%. De maandelijkse telecommunicatietoelage is 10%, wanneer geen gebruik wordt gemaakt van andere tegemoetkomingen hiervoor. Voor kosten van beveiliging wordt ook 10% van de bezoldiging uitgekeerd, wanneer geen gebruik wordt gemaakt van beveiliging op kosten van de staat.
De PG ontvangt in totaal 130% aan toelagen boven op de basisbezoldiging. Deze toelagen zijn alle onbelast. De wet voorziet voorts in riante gratificaties en arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen. Bij arbeidsongeschiktheid komt de PG in aanmerking voor een uitkering gelijk aan de laatst genoten bezoldiging met behoud van de medische, de woon- en veiligheidsvoorzieningen en de eventuele kindertoelage. Ook deze uitkering is onbelast. Een basisbezoldiging van 95% van de bezoldiging van de president is al een mooi inkomen. De 130% (onbelaste) toelagen en andere secundaire arbeidsvoorwaarden zijn riant, wellicht zelfs buitensporig. De adder onder het gras in de wet is de bepaling in artikel 5 lid 3: ‘Aan de leden van de rechterlijke macht wordt in de eerste maand van elk kalenderjaar een jaarlijkse periodiek toegekend van 5% van de bezoldiging van de laatste maand van het daaraan voorafgaand jaar.’ Volgens de toelichting op de wet, is een gefixeerde procentuele verhoging op de bezoldiging als periodiek per kalenderjaar een gerechtvaardigde vergoeding voor de deskundigheid.
Volgens artikel 31 wordt artikel 5 lid 3 met terugwerkende kracht toegepast aan de hand van de actuele salarisschalen. In de bezoldiging van de PG, is dus een jaarlijkse verhoging van 5% opgenomen per jaar dienstverband binnen de rechtelijke macht. Heeft men zich wel gerealiseerd wat het effect is van een jaarlijkse verhoging van 5% over een aantal jaren? Over vijf jaar betekent dat een verhoging van zo’n 28%, maar over dertig jaar maar liefst 332%! Dat komt boven op de indexatie van de bezoldiging van de president die als basis dient.
De toelagen zijn alle vastgesteld als vast percentage van de basisbezoldiging. Dat is niet handig. Wanneer deze basisbezoldiging wordt verhoogd door jaarlijkse periodieken, worden ook alle toelagen daarmee verhoogd. Of de werkelijke kosten van vervoer, beveiliging of representatie toenemen doet er kennelijk niet toe. De PG ontvangt toelagen die vele malen hoger zijn dan de werkelijke kosten, nog los van de vraag of deze kosten niet uit de riante basisbezoldiging zouden moeten worden bestreden.
Uit de wet blijkt veel empathie met leden van de rechterlijke macht. Zij hebben het zwaar en moeten goed worden beloond. Er zijn voorbeelden bekend, ook in Suriname, van bewindspersonen en ondernemers die hebben afgezien van hun salaris of genoegen namen met een lagere beloning dan waarop zij recht hadden. Dat is wellicht te veel gevraagd van een PG die haar werk doet. Maar heeft zij zich nooit de vraag gesteld of een netto maandsalaris van ruim SRD 1 miljoen in een land waar andere mensen pinaren, niet wat veel van het goede is?
Hans Moison
The post Megasalarissen Surinaamse rechterlijke macht ..