Masterclass ‘Van talent naar topniveau’: Goedhart deelt professionele discipline met Surinaamse muzikanten

door

“Deze intensieve sessie is speciaal ontwikkeld voor Surinaamse muzikanten en zangers die hun carrière naar een internationaal, professioneel niveau willen tillen.” Dit zegt Fabian Sijmor, voorzitter van Stichting Bondru Entertainment Suriname over de masterclass ‘Van talent naar topniveau’ woensdag aanstaande in het Surinaams Conservatorium. De sessie zal worden gegeven door Carlo Goedhart, beter bekend als Al Goodah. Hij heeft tientallen jaren aan ervaring in zowel Suriname als Europa – onder andere als vocalist bij de formatie Fra Fra Sound.

Tekst Tascha AvelooBeeld Privé Coll Goodah

Zelf zegt bij naar aanleiding van het verzoek van Bondru en het Conservatorium voor de masterclass dat toen hem gevraagd werd hij zich heeft herinnerd zelf ervaren te hebben hoe het er in Suriname aan toe ging. “Maar ik heb altijd gezegd: je moet niet met je Nederlandse perceptie de dingen hier benaderen, omdat in Nederland kunst en cultuur beroepsmatig worden uitgeoefend. Het is een totaal andere wereld dan wanneer je het gaat vergelijken met Suriname.” De masterclass is voor actieve muzikanten en vocalisten die willen investeren in hun professionele toekomst.

“Laat me heel voorzichtig zijn – ik hoop dat men het mij niet kwalijk neemt – maar Suriname is ‘cultuurarm’ als het gaat om organisatie van kunst en cultuur“

Gebrek aan structuur

Goedhart stelt dat de uitdaging in Suriname niet is gebrek aan potentieel, maar de maatschappelijke inrichting en prioriteiten die artiesten noodgedwongen moeten stellen. “Er is veel talent in Suriname, maar het is jammer dat hun vaste baan voor hen het belangrijkste is.” Hij legt uit dat als een artiest in Nederland in het professionele circuit wordt gevraagd om aan een concert mee te doen en hij zegt te moeten werken of verlof te moeten aanvragen hij nooit meer gevraagd wordt. “Hoe goed je ook bent, ze doen het niet. Dat is het grote verschil met Suriname.”

Goedhart kiest zijn woorden zorgvuldig, maar schuwt de harde realiteit niet. Hij ziet een structureel probleem bij de Surinaamse kunst- en cultuursector. “Laat me heel voorzichtig zijn – ik hoop dat men het mij niet kwalijk neemt – maar Suriname is ‘cultuurarm’ als het gaat om organisatie van kunst en cultuur.” Hij verwijst naar het koor leven dat in zijn ogen moeizaam op gang komt en bijna aan het doodbloeden is. “

Als lichtend voorbeeld uit het verleden noemt hij het koor Hope and Togetherness, dat indruk op hem maakte, en hij denkt aan de cruciale rol van legendarische trekkers van lokale koorzang, maar ook van muziek op school. “Mavis Noordwijk was een van de aandrijvers om dat te behouden. Zij was echt een wervelstorm, een trekker. Als je die niet hebt, kom je niet verder.”

Wat hem ook steekt is het gebrek aan een functionerende auteursrechtenvereniging. Dit belemmert de professionalisering en de internationale status van Surinaamse artiesten. “Het is een grote wens van mij dat die er komt. Want zoals het internationaal werkt: artiesten voelen zich niet gerespecteerd door landen die misbruik maken van hun muziek. En Suriname doet dat nog steeds – althans op een positieve manier misbruik maken. De radio draait alles zonder auteursrechten te betalen.”

Houding en gedrag als fundament

Voor Goedhart is muzikaliteit slechts het startpunt. De echte transformatie naar topniveau zit in de mindset, de discipline en de ethiek van de artiest. “Je mag nog zo getalenteerd zijn, je mag een intellectueel zijn, maar houding en gedrag zijn voor mij het belangrijkste. Mijn keuze voor mensen met wie ik ga werken, wordt gemaakt op basis van houding en gedrag. Daar valt en staat alles mee.

Hij illustreert dit met de ijzersterke discipline die hijzelf vroeger genoot in legendarische Surinaamse formaties zoals Exodus en zijn tijd bij Rodrigue’s Combo. “Bij Exodus was geld voor ons niet het belangrijkste. We deden het met passie, we werden er in het begin niet eens voor betaald. Mijn investering is geweest het leren van de materie waar ik een passie voor heb. We hadden wel een strenge discipline: tijd is tijd. Als je jong bent, wil je een beetje laveren met de tijd, maar we werden onverbiddelijk weggestuurd als we laat waren.

Ik zeg altijd: Het gaat niet om jezelf, het gaat om het geheel. Het resultaat van het geheel moet goed zijn.”Die professionele instelling zag hij destijds ook terug in de zakelijke afhandeling bij René Rodrigues. “We gingen aan het eind van de maand netjes ons geld ophalen voor alle optredens die we hadden gedaan. Na elk optreden direct geld vangen vonden wij toen niet fatsoenlijk. Dat is ook een vorm van opvoeding en professionaliteit. Als je ergens aan begint, doe het dan voor 120 procent.”

“Je hoefde je als artiest nergens druk om te maken. Alles werd geregeld. Als artiest moet je je uitsluitend bezighouden met het ontwikkelen van je kracht, en niet met de randdingen“

Het leerproces

Toen Goedhart in 1986 naar Nederland vertrok – nadat Mavis Noordwijk hem persoonlijk met een aanbevelingsbrief had geïntroduceerd bij het Rotterdams Conservatorium – ervoer hij een enorme cultuurschok, al was het alleen maar om de kou en de absolute ‘koffietijd’, ongeacht om welke oefening het ging. Toch vond hij snel zijn weg in de professionele jazz- en wereldmuziekscene. 

Zijn ervaringen met de internationaal toerende formatie Fra Fra Sound openden zijn ogen voor wat échte ‘topsport’ in de muziek inhoudt. “Toen ik gevraagd werd om een CD op te nemen en we vervolgens een beetje de wereld rondtoerden met Fra Fra Sound, zag ik hoe professioneel het eraan toe kan gaan. Je hoefde je als artiest nergens druk om te maken. Alles werd geregeld. Als artiest moet je je uitsluitend bezighouden met het ontwikkelen van je kracht, en niet met de randdingen.”

Goedhart zal de deelnemers aan de masterclass uitdagen een heldere visie te ontwikkelen. “Wat wil je met je muziek? Je moet weten hoe ver je wilt komen. Ik wilde destijds internationaal musiceren. Niet per se internationaal bekend worden, dat speelde niet in mijn hoofd, maar wel op dat niveau spelen. Je moet gierig zijn om te leren.”

Goedhart haalt een recente speech aan van premier Mia Mottley van Barbados, die treffend illustreerde hoe cultuur een land wereldwijd op de kaart kan zetten – en hoe haar land dat heeft gedaan, nota bene via een compositie van een inmiddels wijlen Surinaamse artiest die door een Barbadiaanse collega tot wereldhit werd gemaakt.

“We hebben ontzettend veel potentieel in Suriname, maar de overheid faciliteert momenteel onvoldoende. Er moet veel meer geïnvesteerd worden in kunst en cultuur.” Tijdens de masterclass zal onder andere worden gesproken over hoe een artiest zich organiseert, hoe hij/zij omgaat met studio-opnames, hoe hij/zij zorgt een betrouwbare schakel te zijn binnen de sector. “Houding en gedrag gelden voor het totale leven, maar in de muziek bepalen ze of je de top bereikt.”