Loon naar wet of wet naar loon?

door

SERIEUS!? / Ivan Cairo

Al een paar dagen houdt het salaris van de procureur-generaal en de kantonrechters de gemoederen flink bezig. Vooral het loonzakje van de PG, ruim SRD 1 miljoen netto per maand – met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 – heeft veel tongen losgemaakt. Wie de berichtgeving in de media volgt, ziet hoe een onderwerp dat enkele maanden onder de radar bleef, plots het gesprek van de dag is geworden.

En ja, dit alles dankzij onze ijverige initiatiefnemende assembleeleden Asis en Genevievre, met Marinus die destijds de behandeling in 2023 in het parlement in goede banen leidde. Zoals bij vrijwel alle initiatiefwetten die de afgelopen jaren door het parlement zijn geloodst, kan ook hier met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden geconcludeerd dat deze wetten níet door de initiatiefnemers zelf zijn geschreven. Zij waren slechts het instrument om ze in het parlement te krijgen.

Immers, de argumenten waarmee zij de wet destijds hebben verdedigd, stroken totaal niet met de realiteit die men de samenleving heeft voorgespiegeld. Opmerkelijk genoeg werden toen nauwelijks een paar woorden vuilgemaakt aan de wet die de salarissen binnen de rechterlijke macht regelt. De focus lag vrijwel volledig op de regeling die de inhoud van de broekzak van parlementariërs raakt. De rest leek bijzaak – tot nu.

‘En misschien is dát wel de kern van de discussie: niet alleen wat wettelijk kan, maar wat maatschappelijk te verantwoorden is.’

Dat roept de vraag op hoe zorgvuldig het parlement eigenlijk met wetgeving omgaat. De volksvertegenwoordigers, inclusief de NDP’ers, in het vorige parlement hebben het voorstel dat onder hun neus lag óf niet gelezen óf niet bestudeerd óf wel gelezen, maar niet begrepen. In plaats daarvan leek men zich vooral bezig te houden met politiek gekrakeel om het gekrakeel. Wetgeving als bijproduct van politieke strijd, in plaats van het resultaat van doordachte besluitvorming.

Eigenlijk zouden de echte architecten van de wet – de bedenkers en schrijvers – nu naar voren moeten treden. Niet om schuldigen aan te wijzen, maar om uit te leggen waarom de wetgeving is geconstrueerd zoals die er nu ligt en wat de ratio daarachter is. Transparantie zou op zijn minst op zijn plaats zijn, zeker nu de maatschappelijke verontwaardiging groeit. Misschien kan daarin ook de oplossing worden gevonden.

Maar belangrijker dan de vraag wie het heeft gedaan, is de vraag dus hoe we uit deze ontstane morserij komen. Hoe zet je recht wat vanaf het begin gedoemd was scheef te gaan, terwijl juist het tegenovergestelde werd beloofd? En vooral: wie durft de kat de bel aan te binden?

Ik verwacht eerlijk gezegd niet dat Asis en Genevievre opnieuw zo braaf zullen zijn om met een wetsvoorstel te komen dat er in feite op neerkomt dat ze hun eigen brouwsel – of beter gezegd hun braaksel – moeten inslikken. Toch zal er iets moeten gebeuren. Want zolang de oplossing uitblijft, blijft de vergelijking knagen.

Niet alleen bij juristen of politici, maar vooral bij de talloze landsdienaren met evenveel dienstjaren als de PG die maandelijks rond moeten komen van wat in vergelijking met haar salaris aanvoelt als een hongerloon. En misschien is dát wel de kern van de discussie: niet alleen wat wettelijk kan, maar wat maatschappelijk te verantwoorden is.-.

ivancairo@yahoo.com

Streamer:

‘En misschien is dát wel de kern van de discussie: niet alleen wat wettelijk kan, maar wat maatschappelijk te verantwoorden is.’