Leven op de kassabon

Elke maand begint in Suriname met goede voornemens en eindigt bij de kassa met rekenwerk dat nergens is aangeleerd. De huur staat vast, net als de hoop dat het dit keer anders loopt. Alleen de prijzen hebben bewegingsvrijheid. Mensen rekenen niet meer, ze schatten. Niet uit gemak, maar uit zelfbescherming. Wie te precies telt, raakt sneller ontmoedigd.

De boodschappenmand is veranderd in een moreel debat. Brood of beleg. Fruit of wasmiddel. Kip of gas voor het koken. Bij de kassa wordt geen geld uitgegeven, maar keuzes opgeofferd. Sparen is een historisch begrip geworden, ergens tussen ruilhandel en vaste telefoonlijnen. Men spaart nu momenten zonder stress.

In gesprekken hoor je geen grote politieke woorden, maar kleine zinnen met grote betekenis. “Het lukt net.” “We zien volgende maand wel.” Dat volgende maand heeft in Suriname een flexibel karakter. Het verschijnt zelden op tijd. Het leven wordt georganiseerd rond uitstel. De koelkast bepaalt het humeur, de huur bepaalt de slaap. De rest volgt.

De satire zit in het verwijt dat mensen niet kunnen plannen. Alsof ze niet elke dag strategieën bedenken om met te weinig toch rond te komen. Alsof creatief overleven geen vorm van planning is. Een moeder die weet welke winkel eerst moet worden bezocht en welk product kan wachten, is geen slordige denker. Ze is een econoom zonder titel.

Leven op de kassabon maakt niet dom. Het maakt moe. En die vermoeidheid past niet op een bonnetje.

...