Leren van Guyana

door

ELKE DISCUSSIE OVER het economische potentieel van Suriname kan niet om de offshore olie-industrie heen. Het is een kapitaalintensieve sector en er is veel behoefte aan aanverwante dienstverlening. Er zijn bedrijven die boorplatformen bouwen en aanverwante apparatuur maken. Die zitten in de eerste cirkel om de sector heen, daar is geen Surinaams kader voor te vinden.

In de tweede cirkel zitten bedrijven die aan de buitenlandse maatschappijen en oliebedrijven diensten verlenen; van verzekeringen tot eten tot het vervoeren van materialen en meer. Daar zitten deels lokale bedrijven die al allerlei partnerschappen hebben gesloten met buitenlandse bedrijven die de kennis en certificering hebben om het werk naar behoren te doen.

Maar wat als een paal boven water staat is dat Suriname, ondanks dat Guyana deze ontwikkeling al heeft doorgemaakt, toch niet weet wat op hem afkomt

Wat daarbuiten valt zijn de ondernemers die werknemers van die bedrijven diensten moeten leveren. Te denken valt daarbij aan voeding, transport, huisvesting en entertainment. De aantrekkingskracht van Suriname neemt ook enorm toe. Allerlei buitenlandse bedrijven en personen hebben door wat er in Suriname zal gaan gebeuren. Ze hebben het op verschillende plekken zien werken en als bijen komen ze aanvliegen op de honingpot.

Het is bijna surrealistisch: Suriname gaat verdienen aan een product dat kennelijk nooit aan wal zal komen en toch zal het zijn economie transformeren. Over die transformatie is nog te weinig bekend bij de burgerij. Dat terwijl Guyana de voor- en nadelen van de olie-industrie aan den lijve ondervindt. En omdat Guyana net naast Suriname ligt, zijn er kansen om te leren van het land en om te partneren met organisaties in die landen die deze industrie nu al een aantal jaar kennen.

Opmerkelijk is dat er twee verhalen de ronde doen. Eén van welvaart en welzijn: goede wegen, goede salarissen, meer huizenbouw, beter onderwijs en betere gezondheidszorg. Een andere kant van het verhaal is: hoge prijzen, bedrijven verliezen werknemers aan de olie-industrie en aanverwante dienstverlening, zwakke sectoren gaan eraan en steeds meer migranten die zich niet aan de regels van het land houden.

Het is nou net de vraag op welke van deze twee verhalen Suriname is voorbereid. Ondernemers die deze ontwikkeling in Guyana hebben meegemaakt, geven het advies om te investeren in huizen en percelen. Ze voorzien een enorm tekort aan woon- en opslagcapaciteit in Suriname. Ze verwachten ook dat prijzen van huizen en percelen de lucht in zullen schieten. Dus nu een lening nemen, zal geld goed besteed zijn.

Dat zal zeker gelden voor de eigenaren van huizen en percelen. Maar het gros in Suriname heeft weinig bezit opgebouwd en woont in huurhuizen. In Guyana stegen de huurprijzen door de vraag naar huizen gemiddeld 300 procent en trokken veel mensen naar de buitenwijken van Georgetown.

Zal dat ook in Suriname gebeuren? Het is koffiedik kijken. Maar wat als een paal boven water staat is dat het land ondanks dat Guyana deze ontwikkeling al heeft doorgemaakt, toch niet weet wat op hem afkomt. Daar zou meer aandacht aan moeten worden besteed.