Leerkrachten

door

GANGA / Sharda Ganga

Ik was al halverwege deze column toen ik een pas op de plaats maakte. Wacht, dit klinkt wel erg bekend, heb ik dit niet al eerder geschreven? Blijkt dat ik bijna op de dag af een jaar geleden op deze plek schreef dat parlementariërs en ministers die zeggen geschokt te zijn door de staat van het onderwijs zich diep moesten schamen.

Eigenlijk had ik toen willen zeggen dat zij met onmiddellijke ingang hun positie beschikbaar moesten stellen, want als je niet weet dat het al decennia een zootje is in het onderwijs, dan heb je niets te zoeken in ‘s lands vergaderzaal of op een ministerstoel. Maar ach, ze zaten er toen pas, dus ik hield wat rekening.

“We kunnen conferenties lang praten over onderwijsvernieuwing, digitalisering, betere toetsing en aansluiting op de arbeidsmarkt, maar zonder mensen voor de klas blijven dat gewoon plannen op papier”

Maar een jaar later is er weer veel ongerustheid. Over tekort aan lokalen. Tekort aan onderwijzerswoningen. Tekort aan stoelen. Tekort vooral aan leerkrachten. Er is een enorm tekort en nauwelijks nieuwe aanwas.

Het aantal inschrijvingen bij pedagogische opleidingen (PO) en het aantal mensen dat jaarlijks met een diploma vertrekt is erbarmelijk laag. Voorbij zijn de dagen dat de lokalen van de PO’s propvol zaten omdat eenieder die wel een mulodiploma had gehaald maar niet het toelatingsexamen voor Natin, Havo of VWO, dan maar zijn heil ging zoeken bij een pedagogisch instituut.

De PO’s zijn de afvoerputjes van het onderwijs, dacht ik vaak. Geen wonder dat de schoolresultaten zo vreselijk benedenmaats waren, verklaarde ik jarenlang; de keus voor het leraarschap was in te veel gevallen een negatieve keus. Pas als je nergens anders terecht kon maar wel door wilde leren, ging je daar naar toe.

Kijk mij nu eens hartstochtelijk terugverlangen naar die tijden. Want ondanks die voornamelijk negatieve keus waren er altijd nog afgestudeerden die wel degelijk goed gelukt waren en vaardige betrokken bevoegde én bekwame leerkrachten werden.

De regering wil het tij keren. Wat zeg ik, de regering moét het tij keren. We kunnen conferenties lang praten over onderwijsvernieuwing, digitalisering, betere toetsing en aansluiting op de arbeidsmarkt, maar zonder mensen voor de klas blijven dat gewoon plannen op papier.

Er moeten nu meteen meer inschrijvingen komen voor de pedagogische opleidingen. De overheid treft daarom slagvaardig maatregelen en zal het inschrijfgeld en de materiaalkosten op zich nemen. ‘Is that all?’ was mijn eerste gedachte. Het zijn aardige gebaren, maar niet voldoende.

Studeren kost meer dan inschrijfgeld. Het kost transport, eten en tijd waarin je geen inkomen verdient. Geef asjeblieft serieuze studiebeurzen aan studenten die voor onderwijs kiezen en plaats daar de verplichting tegenover: wie met publieke middelen wordt opgeleid, is verplicht om een aantal jaren in het onderwijs te werken. (En laten we niet vergeten dat 90 procent van ons met publieke middelen naar school is gegaan, ook al had je geen beurs). Wil je vertrekken naar elders, dan betaal je het geld in één keer terug plus een enorme rente daarbovenop en een boete.

En dan de klaagzang over binnenland en de districten. Want ook nu werd bijna verbaasd geconstateerd dat leerkrachten daar niet naar toe willen. De woningen deugen niet, het is onveilig, er is geen schoon water, geen transport en ga zo maar door.

Geef een serieuze ontberingstoelage, garandeer goede huisvesting en betaal huisbazen op tijd. Nog beter, bouw eigen woningen, garandeer betrouwbaar transport, water, (zonne) energie en internet.

Ook de gemeenschappen hebben hierin een verantwoordelijkheid, waar best bij mag worden stilgestaan. Een gemeenschap die een leerkracht nodig heeft, kan niet uitsluitend naar Paramaribo wijzen. Die gemeenschap kan bijdragen door te helpen scholen en huizen te onderhouden, bijvoorbeeld.  De staat blijft de primaire plichtdrager, maar ook de gemeenschap heeft een plicht naar de kinderen toe.

Tenslotte (ja, ik heb meer, maar goed). Waarom maken we geen serieus werk van zij-instromers? Er zijn genoeg ambtenaren en andere werkenden die kennis, ervaring en misschien zelfs aanleg voor het onderwijs hebben, maar die niet eerst jarenlang zonder inkomen terug naar school kunnen.

Maak werk van zij-instromers. Bied versnelde pedagogische trajecten aan, laat ambtenaren die overstappen tijdelijk hun salaris behouden, geef vakmensen de mogelijkheid om, met intensieve didactische begeleiding, voor de klas te komen. Het is niet ideaal, maar het is alvast wat.

Ik laat het maar even hierbij, ik bedoel, ik ben geen one-person conferentie of beleidsplan. Oh toch nog wat: betaal de leerkrachten beter en de klassen zijn zo weer vol. Om dat te weten hebben we geen conferenties of beleidsplannen of consultants of leningen nodig.-.

gangadwt@gmail.com