KROMO NO SROTO MORO?

De voorlopige invrijheidstelling van Ginmardo Kromosoeto, voormalig directeur van de Surinaamse Postspaarbank (SPSB), is wederom een bewijs dat het rechtssysteem in ons land slopend en slepend is. De vraag is of het werkelijk bijna afgesloten is, of is dit slechts een volgend bedrijf in een slepende rechtszaak, die het vertrouwen in onze instituties blijvend heeft beschadigd?
Kromosoeto zat geruime tijd in voorlopige hechtenis in verband met vermeende financiële malversaties, fraude en schending van de Anti-corruptiewet. Zijn naam is niet alleen verbonden aan de SPSB-zaak, maar ook aan de bredere strafzaak rond de Centrale Bank van Suriname (CBvS), waarin ook de voortvluchtige ex-minister Gillmore Hoefdraad en ex-governor Robert van Trikt een hoofdrol spelen. De samenleving herinnert zich nog goed, hoe miljoenen kasreserves verdwenen, hoe overheidspanden via constructies werden verkocht en hoe blanco kredieten voor miljarden SRD’s werden verstrekt.
Volgens de kantonrechter was er sprake van een “duurzaam samenwerkingsverband” tussen meerdere personen. De SPSB functioneerde in die periode, zo werd gesteld, als “een corrupt orgaan”. Dat zijn geen lichte woorden. Dat zijn woorden die snijden in het fundament van het publieke vertrouwen. Toch bleef Kromosoeto volhouden, dat hij slechts opdrachten uitvoerde. Dat hij handelde in opdracht van de staat. Dat hij, zoals hij zelf heeft verklaard, voor het karretje werd gespannen. Maar hoe ver reikt die verdediging? Vanaf welk moment houdt gehoorzaamheid op en begint medeplichtigheid? Wanneer een publieke functionaris actief meewerkt aan het vestigen van hypotheken, het opzetten van constructies via lege vennootschappen en het faciliteren van transacties die de staat miljoenen kosten, kan dan nog worden volgehouden, dat er slechts sprake was van uitvoerend handelen zonder eigen verantwoordelijkheid? De zaak rond de Nederlander Robert Putter voegt nog een extra laag toe aan dit dossier. Declaraties van duizenden Amerikaanse dollars per maand, adviesconstructies, betrokkenheid bij pensioenfondsen en de verkoop van overheidspanden.
Het Openbaar Ministerie liet in 2020 een officieel opsporingsbericht uitgaan voor Putter. Zijn naam duikt op in processen-verbaal, in verklaringen, in mediaberichten. Het patroon is geen incident, maar een netwerk van besluiten en handelingen die elkaar versterken. En dat is precies wat deze zaak zo zwaar maakt. Het gaat niet om één fout, niet om één verkeerde handtekening. Het gaat om een systeem waarin functies, bevoegdheden en vertrouwen werden ingezet bij transacties die aantoonbaar nadelig waren voor de staat. De voorlopige invrijheidstelling van Kromosoeto betekent juridisch niet dat hij is vrijgepleit. Maar maatschappelijk voelt elke schorsing, elke vertraging, elke procedurele wending als een test. Een test voor de rechtsstaat. Een test voor het vermogen van justitie om complexe financiële dossiers tot een overtuigend einde te brengen.
Suriname heeft in de afgelopen jaren een hoge prijs betaald voor financieel wanbeheer: de waardedaling van de SRD, het verlies aan koopkracht, het IMF-traject, de maatschappelijke onrust. Deze staan niet los van bestuurlijke keuzes uit het verleden. Wanneer miljarden worden onttrokken of verkeerd aangewend, vertaalt zich dat uiteindelijk in lege schappen, duurdere basisgoederen en wantrouwen in leiderschap. “Kromo no sroto moro?” Is het slot er werkelijk af, of komt het nog? De samenleving vraagt na al deze jaren geen spektakel, maar duidelijkheid. Zij verlangt consequenties wanneer dubieuze zaken zich afspelen die juridisch bewezen zijn. En bovenal verlangt zij één ding: dat publieke functies nooit meer kunnen worden misbruikt als instrumenten voor persoonlijke of politieke agenda’s. Want uiteindelijk staat niet alleen één man terecht in de publieke opinie. Het is het systeem dat wordt gewogen. En het vertrouwen dat op het spel staat. We zien het tot op heden gebeuren binnen verschillende staatsbedrijven en ministeries. Pas als de consequenties daadwerkelijk uitermate zwaar zijn, dan pas zal het moeilijker worden om het systeem te manipuleren in het nadeel van de totale samenleving.

The post KROMO NO SROTO MORO? ..

...