KOMT HET NOG GOED MET PARASTATALE BEDRIJVEN?

Er is een gezegde dat luidt: ‘Een ezel stoot zich in het gemeen, geen twee keer aan dezelfde steen’. In Suriname lijkt deze spreuk zijn kracht te hebben verloren. Bij haast elke regeerperiode komen opnieuw misstanden aan het licht bij parastatale bedrijven. Wanbeheer, ondoorzichtige besluitvorming, politieke benoemingen en soms zelfs fraude, het is steeds een terugkerend patroon. De vraag dringt zich op: leren we dan werkelijk niets? Opvallend is dat politieke partijen die vanuit de oppositie fel uithalen naar vermeende misstanden, bij een regeringsdeelname vaak in dezelfde valkuil stappen. De kritiek neemt toe, de benoemingen gaan door en de structuren blijven grotendeels onaangetast. De onregelmatigheden lijken daarmee minder partijgebonden en eerder structureel van aard.
Waarom zijn parastatale bedrijven telkens het toneel van enorme schandalen? Juist deze ondernemingen, die met staatsmiddelen opereren en een publieke taak vervullen, zouden het toonbeeld van transparantie en efficiëntie moeten zijn. In plaats daarvan is het alsof ze kwetsbaar zijn en blijven voor politieke beïnvloeding.
Over het feit dat loyalisten worden benoemd op sleutelposities, terwijl binnen de organisaties zelf vaak voldoende deskundigheid aanwezig is, gaan we het nu niet hebben. Maar ze ook nog uithollen, of ze opzadelen met wurgcontracten die miljoenen kosten, dat gaat te ver. Tegelijkertijd klinkt vanwege het personeel, geregeld onvrede over arbeidsvoorwaarden en collectieve arbeidsovereenkomsten, terwijl externe krachten tegen hoge vergoedingen worden aangetrokken. Dat voedt het beeld van scheve prioriteiten en ook corruptie.
Deze misstanden beperken zich niet tot één specifieke regering. Ook eerdere machthebbers hebben zich hieraan schuldig gemaakt. Het is dan ook typerend dat voormalig president Chandrikapersad Santokhi tijdens zijn campagne pleitte voor een nieuw beleid, ten aanzien van parastatale bedrijven. Als voorzitter van de VHP gaf hij aan, dat er plannen waren om alle parastatale ondernemingen onder te brengen bij een apart ministerie. Er zou reeds een doorlichting hebben plaatsgevonden en een beleidsnota zijn opgesteld, waarin strategische bedrijven en noodzakelijke investeringen waren geïnventariseerd. Ook bedrijven die geen bijdrage leveren aan de staatskas, zouden volgens die beoordeling worden afgestoten of gecommercialiseerd.
De intentie om orde op zaken te stellen, is niet nieuw. Maar er ontbreekt veel meer, en dat is consistente uitvoering en politieke discipline. Als parastatalen worden gezien als verlengstukken van partijbelangen, in plaats van als publieke instellingen met een maatschappelijke opdracht, zal hervorming moeilijk van de grond komen. De vraag is daarom niet alleen of parastatale bedrijven levensvatbaar zijn, maar of de politieke wil bestaat om ze daadwerkelijk professioneel, transparant en onafhankelijk te laten functioneren. Dat vereist duidelijke governance-structuren, strikte selectiecriteria voor directie en toezicht, openbare verantwoording en consequente controle, ongeacht welke partij regeert. Als Suriname zijn parastatale organisaties wil behouden als motor van ontwikkeling, dan is halfslachtig beleid, geen optie meer.
The post KOMT HET NOG GOED MET PARASTATALE BEDRIJVEN? ..