Khudabux: ‘Olie en gas moeten middel zijn, geen eindpunt’

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) heeft tijdens de 19e editie van de CEO Talk, aandacht gevraagd voor de rol van local content bij de verdere ontwikkeling van de Surinaamse economie. Tijdens de bijeenkomst stonden ondernemerschap, economische groei en de uitdagingen waarmee ondernemers in Suriname worden geconfronteerd, centraal.
Suriname staat voor een belangrijke keuze, nu het land nieuwe inkomsten uit de olie- en gassector, tegemoet kan zien. Farsi Khudabux, CEO van de Baitali Group of Companies, verduidelijkte tijdens de CEO Talk zijn visie op de toekomst van Suriname en benadrukte dat de grootste uitdaging niet alleen ligt in het benutten van de natuurlijke rijkdommen, maar vooral in het ontbreken van een breed gedragen langetermijnstrategie.
Hij stelde dat samenwerking, innovatie en investeringen in mensen belangrijke voorwaarden zijn voor duurzame groei. ‘’Je kan ten eerste niet alles zelf. Business in partnership is vaak beter, brengt meer op en is duurzamer”, aldus Khudabux. Bedrijven moeten volgens hem, voortdurend gebruikmaken van nieuwe technologieën en kennis, die elders worden ontwikkeld om hun eigen producten en diensten, verder te verbeteren.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen en persoonlijke ontwikkeling behoren volgens Khudabux eveneens tot de fundamenten van duurzaam ondernemen. Bedrijven moeten niet alleen gericht zijn op winst, maar ook bijdragen aan de omgeving en samenleving, waarin zij actief zijn. De mens staat daarbij centraal. ‘’De mens is het belangrijkste asset in je bedrijf. Die moet je koesteren, daar moet je in investeren”, benadrukte hij.
Terugkijkend op de ontwikkeling van Suriname ziet hij een belangrijke tekortkoming: het land beschikt wel over natuurlijke hulpbronnen zoals bauxiet, goud en olie, en ontving destijds ontwikkelingshulp, maar een duidelijke langetermijnstrategie ontbrak.
Volgens hem zijn meerjarenontwikkelingsplannen onvoldoende, omdat deze doorgaans slechts een periode van vijf jaar bestrijken. Voor structurele ontwikkeling is volgens hem een visie voor twintig tot dertig jaar nodig. Die visie zou bovendien wettelijk moeten worden verankerd, zodat opeenvolgende regeringen niet telkens een andere koers kunnen varen. ‘’Wat je krijgt, is dat je vijf jaar links gaat en vervolgens vijf jaar rechts en dan weer links. Uiteindelijk kom je nergens”, aldus Khudabux.
De huidige olie- en gasontwikkelingen bieden volgens hem een nieuwe kans om die langetermijnvisie alsnog vorm te geven. Suriname beschikt daarnaast nog steeds over andere natuurlijke rijkdommen en vruchtbare landbouwgrond. Het probleem is volgens hem dat een breed gedragen en wettelijk verankerd ontwikkelingsplan, nog altijd ontbreekt.
Een dergelijke strategie moet volgens Khudabux, beginnen bij het bepalen van de sectoren waarin Suriname zich de komende decennia wil ontwikkelen. Dat hoeft volgens hem niet uitsluitend de olie- en gassector te zijn.
Daarna moet het onderwijs daarop worden afgestemd, zodat Suriname over tien tot twintig jaar beschikt over voldoende gekwalificeerde arbeidskrachten voor de sectoren die het land wenst te ontwikkelen.
Ook moderne infrastructuur is volgens hem essentieel. Er moet eerst worden bepaald waar mensen wonen en werken, waar industrie en landbouw worden ontwikkeld en waar havens en andere economische centra komen. Vervolgens moeten deze gebieden met elkaar worden verbonden. ‘’Infrastructuur staat niet op zichzelf. Je kan niet van ergens naar nergens een weg bouwen”, aldus Khudabux
De olie- en gasinkomsten mogen volgens hem niet worden gezien als het eindpunt van de economische ontwikkeling. ‘’Laten we olie en gas niet gebruiken als het eindpunt, maar wel als een gereedschap om bij het eindpunt te komen.”
De inkomsten zouden moeten worden ingezet om andere sectoren duurzaam te ontwikkelen en daarmee de economie verder te diversifiëren. Suriname beschikt volgens hem over voldoende potentie om naast olie en gas meerdere economische pijlers op te bouwen.
Sterke, onafhankelijke instituties zijn daarbij volgens hem eveneens noodzakelijk. Politieke beïnvloeding van overheidsinstituten heeft volgens hem de werking van deze organisaties verzwakt. ‘’Laat dat eindelijk eens een keertje zakelijk gaan bemannen”, aldus Khudabux
Ook het bedrijfsleven moet volgens de ondernemer, verder kijken dan de Surinaamse markt. Zijn bedrijf wil de regionale aanwezigheid verder uitbreiden, met Suriname en Guyana als belangrijke markten en uiteindelijk mogelijk ook de rest van het Caribisch gebied. ‘’Dat zien wij als één markt, want dan wordt het ineens een veel grotere markt met veel grotere mogelijkheden”, zei hij.
Naast geografische uitbreiding wil het bedrijf verder diversifiëren en dieper doordringen in de waardeketens van de sectoren waarin het actief is. Strategische partnerships met gelijkgestemde bedrijven moeten daarbij een belangrijke rol spelen.
Een belangrijke hindernis voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven is volgens hem de manier waarop ondernemers in Suriname worden behandeld. Tegelijkertijd ligt een deel van de verantwoordelijkheid bij het bedrijfsleven zelf. ‘’Wij als bedrijfsleven hebben dat ten eerste aan onszelf te danken, omdat we geen sterk verenigd front vormen”, aldus Khudabux
Volgens hem moet het bedrijfsleven de overheid kritisch, maar ook constructief adviseren en tegelijkertijd strenger toezien op afspraken die met ondernemers worden gemaakt.
Als voorbeeld noemde hij overheidsbetalingen. Contractuele betalingstermijnen worden volgens hem regelmatig overschreden, waarbij ondernemers te horen krijgen dat betalingen bijvoorbeeld bij het ministerie van Financiën of de betaaldienst liggen. ‘Ik heb een contract met jou. Jij moet vertellen waar het is en je moet het op tijd doen”, aldus Khudabux.
The post Khudabux: ‘Olie en gas moeten middel zijn, geen eindpunt’ ..

...