‘Kabiteni’ brengt strijd om cultuurbehoud bij Surinaamse diaspora naar het podium

Cultuur en tradities moeten ook buiten Suriname van generatie op generatie worden doorgegeven. Dat is volgens danser, hoofdrolspeler en cultuurmaker Angelika Naingie een van de centrale boodschappen van de danstheatervoorstelling ‘Kabiteni’, waarin de zoektocht van Surinaamse kinderen in de diaspora naar hun culturele identiteit een belangrijke plaats inneemt.
Naingie ziet vooral bij kinderen die buiten Suriname worden geboren en opgroeien een groeiende afstand tot de taal, cultuur en tradities van hun voorouders. De invloed van de westerse samenleving speelt daarbij eveneens een rol in de manier waarop jongeren naar hun achtergrond kijken.
Volgens haar mogen tradities niet verloren gaan omdat kinderen in het buitenland opgroeien. Zelf groeide Naingie op met het Saramaccaans, omdat haar moeder de taal consequent met haar sprak. Pas toen zij zelf moeder werd, realiseerde ze zich hoeveel zij nog niet wist over haar eigen cultuur.
Ze vindt het daarom belangrijk dat jongeren uit de diaspora, waar mogelijk, tijd in Suriname doorbrengen om de taal, gebruiken en tradities beter te leren kennen. Weten waar je vandaan komt, ziet zij als een belangrijk onderdeel van het behouden van de culturele identiteit.
Hiphop verbindt diaspora met traditie
In ‘Kabiteni’ is hiphop bewust als onderdeel van het verhaal gekozen. Naingie, die zelf liefhebber is van hiphop en actief is binnen muziek en de creatieve industrie, ziet de muziekstijl als een belangrijke culturele uitingsvorm die zich binnen de Afro-Amerikaanse gemeenschap in de Verenigde Staten heeft ontwikkeld.
Tegelijkertijd krijgen traditionele Surinaamse dansvormen nadrukkelijk ruimte. Tijdens de voorstelling komen onder meer hiphop, Banamba, Awasa en Seketi samen. Daarmee wordt een verbinding gelegd tussen moderne en traditionele vormen van culturele expressie. Volgens Naingie kunnen traditionele dansen bovendien een gevoel van vrijheid geven en mensen tijdelijk losmaken van de dagelijkse werkelijkheid.
Verhaal van kapitein Pansa centraal
‘Kabiteni’ ging ongeveer zes maanden geleden in Nederland in première. Aan de productie ging een intensieve voorbereiding vooraf. Er werd onderzoek gedaan en traditionele dansvormen werden opnieuw bestudeerd en geoefend om het verhaal op een verantwoorde manier op het podium te brengen.
De voorstelling vertelt het verhaal van Kapitein Pansa, die werd benoemd tot kapitein van het dorp Bendekonde en later hoofdkapitein werd. Lloyd Marengo werkte het verhaal uit en volgde het proces rond haar benoeming en inwijding.
Naingie zegt dat de betrokkenheid van het publiek tijdens de voorstelling groot was. Voor haar bevestigt dat dat er belangstelling bestaat voor verhalen waarin cultuur, traditie en identiteit centraal staan.
Kennis moet worden doorgegeven
Een belangrijke uitdaging blijft volgens Naingie de overdracht van culturele kennis. Ouderen moeten jongeren ruimte geven en hen actief begeleiden, terwijl jongere generaties steeds vaker behoefte hebben om traditionele kennis schriftelijk vast te leggen.
Documenteren is volgens haar waardevol, maar mondelinge overdracht blijft onmisbaar. Zeker binnen de diaspora kan het ingewikkeld zijn om tussen twee werelden te bewegen, omdat traditionele waarden soms botsen met een westerse manier van leven en denken.
Met ‘Kabiteni’ willen de makers daarom het gesprek over identiteit, cultuur en de verantwoordelijkheid voor het doorgeven van erfgoed stimuleren. De ambitie is om de voorstelling uiteindelijk ook op andere plekken buiten Suriname te presenteren. De productie werd mede mogelijk gemaakt door Fonds Podiumkunsten, het Cultuurfonds, OSPA en LLOYDS Company.
The post ‘Kabiteni’ brengt strijd om cultuurbehoud bij Surinaamse diaspora naar het podium appeared first on Suriname suriname.