Jodensavanne lanceert vriendenprogramma voor behoud en groei

door

‘We moeten onze eigen broek ophouden’

De opname van de archeologische site Jodensavanne op de Unesco Werelderfgoedlijst in september 2023 was een historische erkenning voor Suriname. Tegelijkertijd markeerde die status het begin van een nieuwe fase. Werelderfgoed zijn betekent niet alleen internationale waardering, maar brengt ook de verantwoordelijkheid met zich mee om het erfgoed te beschermen, toegankelijk te maken en door te geven aan toekomstige generaties. Dat vraagt om duurzaam beheer, betrokkenheid van lokale gemeenschappen, zorgvuldig toerisme en vooral voldoende geld. Met deze uitdaging voor ogen werkt stichting Jodensavanne aan een brede strategie om de site financieel duurzaam te maken en haar toekomst op eigen kracht veilig te stellen.

Tekst Audry Wajwakana

Beeld Shata

Als onderdeel daarvan lanceerde de stichting vorige week in het Radisson Hotel het programma ‘Vrienden van Jodensavanne’ voor leden van de Suriname Hospitality and Tourism Association (Shata). Bedrijven en organisaties worden uitgenodigd zich als partner te verbinden aan de Unesco werelderfgoedsite. “Dit programma is een onderdeel, maar er zit nog veel meer achter om ervoor te zorgen dat wij als Jodensavanne uiteindelijk onze eigen broek kunnen ophouden”, zegt voorzitter Jenna Wijngaarde tegen de Ware Tijd.

“We willen ervoor zorgen dat bezoekers het verhaal van Jodensavanne echt kunnen beleven”Consultant Chris Seek

Unesco heeft de stichting een aantal aanbevelingen gedaan. Eén daarvan is dat de organisatie financieel in staat moet zijn de site draaiende te houden en hierover aan Unesco moet rapporteren. Om die reden is in de tweede fase van het Paramaribo Urban Rehabilitation Progam (Purp II) consultant Chris Seek van het Amerikaanse toerismeadviesbureau Solimar International aangetrokken. Hij werkt aan een commercialiseringsstrategie, marketing- en bezoekersmanagementplan voor de werelderfgoedsite.

Kern van de strategie is het vergroten van de inkomsten zonder de historische waarde van het gebied aan te tasten. Daarbij wordt gekeken naar nieuwe toeristische producten en die diensten die bezoekers langer op de locatie houden en meer laten besteden. “Het doel is meer inkomsten verkrijgen voor de archeologische site, zodat die beter onderhouden kan worden, maar ook om meer bezoekers aan te trekken die de geschiedenis van Suriname kunnen leren en waarderen”, legt Seek uit aan de Ware Tijd.

Presentatie

Hij hield voor Shata-leden een presentatie van de plannen die verder gaan dan traditionele rondleidingen. Zo wordt gewerkt aan audiotours, interactieve speurtochten, een outdoor escape room, bootexcursies en een souvenirwinkel. Ook wordt onderzocht hoe de bereikbaarheid van de site kan worden verbeterd. “We willen ervoor zorgen dat bezoekers het verhaal van Jodensavanne echt kunnen beleven”, benadrukt Seek.

Een belangrijk onderdeel van de strategie is de betrokkenheid van de vier inheemse dorpen rond Jodensavanne: Redi Doti, Pierre Kondre Kumbasi, Cassipora en Powaka. De bedoeling is dat toeristen niet alleen de historische site bezoeken, maar ook kennismaken met het leven in de omliggende gemeenschappen. Daarbij wordt gedacht aan dorpswandelingen, culturele activiteiten, lokale restaurants en bezoeken van landbouwprojecten, zoals de productie van ananas. “Door ook de gemeenschap te ervaren, ontstaat er een direct economisch voordeel voor de mensen die rondom Jodensavanne wonen”, stelt Seek.

In november 2024 werden vrouwelijke ondernemers uit de dorpen getraind. Wijngaarde zegt dat die samenwerking inmiddels vorm krijgt. Recent hadden zij en Seek een eerste bijeenkomst met de vrouwen uit de vier dorpen over onder meer ambachtelijke productie en horeca. Als cluster bereiden zij nu een aanvraag voor om in te dienen bij Compete Caribbean. “Dat is een concreet voorbeeld van hoe we de strategie nu al in praktijk brengen”, zegt Wijngaarde.

Belangstelling

Eén van de meest ambitieuze onderdelen van het programma is het plan om duizenden Surinaamse scholieren naar Jodensavanne te brengen. De stichting ziet educatie als één van de meest belangrijke redenen om extra financiering aan te trekken. Met steun van bedrijven moeten excursies mogelijk worden gemaakt voor scholen uit verschillende delen van het land. Het programma heeft als doel om vóór augustus 2027 meer dan vijftienhonderd leerlingen de site te laten bezoeken. “Met het vriendenprogramma zoeken we nadrukkelijk middelen om dit te bereiken”, zegt Wijngaarde.

De keuze om het programma bij Shata te lanceren was geen toeval. De stichting ziet de toeristische sector als cruciale partner bij het vergroten van de bekendheid van de site. Seek is blij met het enthousiasme bij de aanwezigen tijdens de presentatie. “Verschillende mensen vertelden me na afloop dat dit precies is wat de locatie nodig heeft. Er waren ook direct geïnteresseerden die vroegen hoe zij vriend van Jodensavanne kunnen worden.” De consultant ziet een groeiend besef binnen de sector dat toeristische attracties niet allen gepromoot, maar ook beschermd moet worden.

Een veel gehoorde kritiek op ontwikkelingsprojecten is dat studies en rapporten uiteindelijk in lades verdwijnen. Juist daarom probeert de stichting al tijdens de ontwikkeling van de strategie concrete stappen te zetten voor uitvoering. “De uitvoering loopt gelijktijdig met het opstellen van de strategie”, zegt Wijngaarde.

Ze bedankt het Purp-team en hoopt op aanvullend geld. Met het programma hoopt de stichting bedrijven, organisaties en particulieren langdurig aan de werelderfgoedsite te verbinden. De opbrengsten moeten bijdragen aan behoud van het cultureel erfgoed, versterking van de bezoekerservaring en educatieve projecten voor de volgende generatie Surinamers.

Kern van de commercialiseringsstrategie waaraan consultant Chris Seek (staand midden) werkt, is het vergroten van de inkomsten zonder de historische waarde van het gebied aan te tasten.